* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, virus này có 4 type huyết thanh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Do đó, một người có thể mắc bệnh 4 lần với 4 type khác nhau.
Ở lần mắc thứ hai, bệnh có thể nặng hơn, tỷ lệ biến chứng và tử vong cao hơn so với lần nhiễm đầu tiên. Điều này do hiện tượng "tăng cường phụ thuộc kháng thể" (ADE). Sau khi mắc sốt xuất huyết lần đầu, cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu chống lại type virus Dengue vừa mắc phải. Kháng thể này tồn tại không dài hạn, sau thời gian này người bệnh có nguy cơ nhiễm sốt xuất huyết lần hai với một type virus Dengue khác. Lúc này, kháng thể cũ liên kết với type virus sốt xuất huyết mới, khiến virus dễ dàng xâm nhập vào các tế bào miễn dịch, gây ra phản ứng viêm mạnh hơn, dẫn đến các biến chứng nặng nề như xuất huyết nghiêm trọng và sốc.
Bạn đã mắc bệnh cách đây 3 năm, vẫn có thể mắc lại với các triệu chứng nặng hơn lần đầu. Do đó, bạn không nên chủ quan mà cần chủ động phòng bệnh bằng cách diệt lăng quăng, loại bỏ nơi muỗi sinh sản, tránh muỗi đốt và tiêm vaccine đầy đủ theo khuyến cáo.
Vaccine Qdenga (Takeda) giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh của virus Dengue, hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 80% và ngăn ngừa nhập viện đến 90%. Mũi tiêm chỉ định tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, dành cho người từng mắc lẫn chưa mắc bệnh, không cần sàng lọc tình trạng nhiễm Dengue trước đó. Lịch tiêm hai liều, mỗi liều cách nhau ba tháng.
Dù đã mắc bệnh, bạn vẫn nên chủng ngừa vaccine để tạo kháng thể bảo vệ cho cơ thể, tránh tái nhiễm và mắc bệnh nặng hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil (cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi) giúp phòng 4 type virus HPV 6, 11, 16 và 18 và vaccine thế hệ mới Gardasil 9 (cho cả nam và nữ 9-45 tuổi) phòng 9 type virus 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%.
Với Gardasil, nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Cả hai loại vaccine đều trải qua nhiều năm thử nghiệm và giám sát tính an toàn bởi CDC (Mỹ), FDA và nhiều nước trên toàn cầu bao gồm Việt Nam. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy vaccine HPV không làm mãn kinh sớm, chậm kinh, gây vô sinh hay ảnh hưởng quá trình dậy thì của trẻ. Các triệu chứng phổ biến sau tiêm vaccine là đau, đỏ hoặc sưng tại nơi tiêm, đau cơ, sốt, đau đầu hoặc mệt mỏi.
Một số trường hợp không được chỉ định tiêm ngừa vaccine HPV, gồm: phụ nữ mang thai, người bị dị ứng với thành phần của vaccine hoặc dị ứng nặng sau tiêm mũi đầu. Nếu không thuộc các nhóm chống chỉ định, bạn có thể an tâm tính an toàn của vaccine khi cho con gái tiêm phòng.
Khi đến tiêm ngừa, con gái của bạn không cần xét nghiệm gì thêm. Trường hợp nếu con đang nhiễm HPV, cần mang theo giấy tờ liên quan để bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Ngoài ra, trước khi tiêm, bạn cần cho con ăn vừa đủ no, không nên nhịn đói. Sau tiêm ngừa, cần theo dõi ít nhất 30 phút tại trung tâm tiêm chủng và 24-48 tiếng tiếp theo tại nhà.
Người tiêm vaccine HPV vẫn cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh như: quan hệ tình dục an toàn, hạn chế các chất kích kích, sinh hoạt lành mạnh, duy trì khám sức khỏe định kỳ...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn Aedes đốt người bệnh rồi truyền sang người lành. Vào mùa mưa, nước đọng ở các công trình xây dựng, thùng chứa nước, vật liệu xây dựng, chai lọ, lốp xe cũ… tạo điều kiện thuận lợi để muỗi sinh sản. Các công trường xây dựng thường có nhiều điểm chứa nước mưa khó kiểm soát nên mật độ muỗi có thể tăng cao, làm gia tăng nguy cơ mắc sốt xuất huyết.
Để giảm số lượng muỗi, gia đình nên thường xuyên kiểm tra và loại bỏ các vật chứa nước đọng trong và xung quanh nhà, đậy kín lu, khạp, bồn chứa nước, vệ sinh khay nước điều hòa, chậu cây cảnh, nhà vệ sinh hằng tuần. Nhà cửa cần được dọn dẹp sạch sẽ, thông thoáng vì muỗi vằn thường trú ẩn ở những nơi tối, ẩm. Nếu khu vực xung quanh có nhiều muỗi, bạn có thể sử dụng vợt điện, thuốc xịt muỗi, nhang muỗi hoặc phối hợp với địa phương để phun hóa chất diệt muỗi theo hướng dẫn của ngành y tế. Bên cạnh việc diệt muỗi, mỗi thành viên trong gia đình cần mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày, sử dụng kem hoặc tinh dầu xua muỗi khi cần thiết.
Hiện tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả. Vaccine Qdenga giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh virus Dengue (DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4), có hiệu quả bảo vệ trên 80% và giảm nguy cơ nhập viện đến khoảng 90%. Vaccine được chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, tiêm được cho cả người đã từng mắc hoặc chưa từng mắc sốt xuất huyết, không cần xét nghiệm sàng lọc trước tiêm. Lịch tiêm gồm 2 mũi cách nhau 3 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm màng não là tình trạng các màng bảo vệ bao quanh não và tủy sống bị nhiễm trùng. Các bệnh truyền nhiễm như cúm, viêm não Nhật Bản, sởi, quai bị, herpes simplex, sốt xuất huyết, thủy đậu, tay chân miệng, não mô cầu, phế cầu, Hib... đều có thể gây viêm màng não. Bệnh có thể để lại nhiều di chứng nặng nề như liệt, điếc, suy giảm trí nhớ, co giật, động kinh, rối loạn thần kinh.
Viêm màng não thường có triệu chứng không đặc trưng như sốt, đau đầu, mệt mỏi, khiến bệnh dễ bị bỏ sót, chẩn đoán muộn và tăng nguy cơ tử vong.
Do đó, để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời, bạn cần chú ý đưa con đến cơ sở y tế khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao kéo dài, nhức đầu, buồn nôn, nôn, cứng gáy, xuất hiện ban màu đỏ hoặc tím thẫm trên da. Bạn không tự mua thuốc uống khi chưa có chỉ định do có thể che mờ dấu hiệu, giảm khả năng phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Ở trẻ em, để phát hiện sớm bệnh lý não - màng não, cần theo dõi kỹ khi có dấu hiệu sốt, nôn ói, đau đầu, lừ đừ, kích thích vật vã, run tay chân, co giật hoặc hôn mê. Đặc biệt, ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, viêm màng não có thể nhận biết qua dấu hiệu thóp phồng. Lúc này, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt.
Để phòng viêm màng não, bạn có thể hướng dẫn con vệ sinh tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang đến nơi đông người, hạn chế tiếp xúc với người bệnh hoặc có biểu hiện bệnh. Gia đình nên khử khuẩn bề mặt, đồ chơi thường xuyên, tăng cường sức đề kháng, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát căng thẳng.
Một số tác nhân gây bệnh có thể phòng ngừa nhờ vaccine đơn hoặc phối hợp tiêm cho cả trẻ em và người lớn, như cúm, sởi, thủy đậu, quai bị, phế cầu, não mô cầu, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, zona thần kinh, 6 trong 1 (phòng Hib và 5 bệnh khác). Bạn nên kiểm tra lịch sử tiêm chủng và bổ sung cho con các mũi còn thiếu, nhằm tránh nguy cơ đồng nhiễm, bội nhiễm và tránh lây truyền bệnh cho người xung quanh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh tay chân miệng lây chủ yếu qua đường tiêu hóa khi tiếp xúc với phân, dịch mũi họng, dịch bóng nước hoặc đồ dùng nhiễm mầm bệnh. Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi, đặc biệt nhóm 1-5 tuổi, với triệu chứng sốt, đau họng, loét miệng, phát ban và bóng nước ở tay, chân, gối, mông, miệng.
Bệnh do nhiều chủng virus khác nhau gây ra, trong đó chủng Enterovirus 71 (EV71) có độc lực cao, lây nhanh và dễ gây biến chứng nặng như tổn thương thần kinh, suy tim, phù phổi, sốc, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. EV71 có nhiều phân nhóm (B3, B4, B5, C1, C4, C5), trẻ mắc một nhóm chỉ miễn dịch với nhóm đó, nên vẫn có thể tái nhiễm với phân nhóm khác ngay sau khi khỏi bệnh.
Vaccine phòng tay chân miệng đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Hệ thống Tiêm chủng VNVC dự kiến sẽ đưa vaccine về nước và triển khai tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Vaccine giúp phòng chủng virus EV71 gây bệnh tay chân miệng nguy hiểm và có khả năng bảo vệ chéo với các phân nhóm khác nhau, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tái nhiễm.
Do đó, con bạn đã mắc tay chân miệng rồi vẫn có thể tiêm vaccine để phòng tái nhiễm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra do 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Sau khi mắc bệnh, cơ thể sẽ sinh ra kháng thể miễn dịch với type virus đã mắc nhưng không có tác dụng phòng ngừa chéo đối với các type virus còn lại. Do đó, người bệnh vẫn có thể bị tái nhiễm bệnh nhiều lần trong suốt cuộc đời. Đáng chú ý, bệnh thường diễn tiến nặng hơn ở những lần mắc bệnh sau.
Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, đặc biệt là vùng hốc mắt, đau nhức cơ, khớp, mệt mỏi… Thông thường, từ ngày thứ 4, người bệnh có thể hạ sốt hoặc hết sốt, sau đó hồi phục dần. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, đây có thể là giai đoạn nguy hiểm, có thể biến chứng nặng với các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều ở hạ sườn phải, buồn nôn, nôn, chảy máu cam, chảy máu chân răng, đi ngoài phân đen, tay chân lạnh... Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ bị xuất huyết nặng, sốc, suy gan, thận, tổn thương đa cơ quan, suy hô hấp và tử vong.
Như tại TP HCM, dù chưa vào mùa cao điểm mùa mưa, số ca mắc sốt xuất huyết đã tăng đáng kể. Trong 5 tháng đầu năm nay, thành phố ghi nhận hơn 17.700 ca mắc và 4 trường hợp tử vong.
Virus Dengue lây từ người sang người thông qua vết đốt của muỗi vằn cái. Trước đây, bệnh chủ yếu xảy ra vào mùa mưa, song với tốc độ phát triển giao thông hạ tầng, đô thị hóa diễn ra nhanh, biến đổi khí hậu với các đợt nắng nóng xen kẽ mưa bất thường tạo điều kiện cho muỗi sinh trưởng, phát triển và di chuyển xa hơn. Điều này dẫn đến xu hướng bệnh có sự mở rộng về không gian và thời gian, xuất hiện cả trong mùa đông lạnh ở miền Bắc và cả những vùng núi, vùng sâu, xa.
Để phòng bệnh, Bộ Y tế và các cơ quan chức năng khuyến cáo các gia đình chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi bằng cách vệ sinh môi trường sống, đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng, tránh muỗi đốt bằng cách ngủ trong màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài khi đi ra ngoài...
Bên cạnh đó, Việt Nam đã có vaccine phòng sốt xuất huyết Qdenga (Takeda - Nhật Bản) sản xuất tại Đức, chỉ định tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm đầy đủ gồm hai mũi, cách nhau ba tháng. Phụ nữ cần hoàn thành lịch tiêm trước khi mang thai tối thiểu một tháng.
Vaccine có hiệu quả giảm nguy cơ mắc và tái mắc đối với 4 type huyết thanh gây bệnh lên đến hơn 80%, giảm tỷ lệ nhập viện lên đến hơn 90%.
Vì vậy, dù đã từng mắc sốt xuất huyết, bạn vẫn nên tiêm vaccine để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Đau bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm vào mùa hè là tình trạng khá phổ biến. Nguyên nhân có thể do thực phẩm, nước uống bị nhiễm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng như Vibrio cholerae (vi khuẩn tả), Salmonella Typhi (vi khuẩn thương hàn), virus viêm gan A, virus viêm gan E, Rotavirus, Norovirus, Ecoli...
Thời tiết nắng nóng kết hợp mưa nhiều trong mùa hè là môi trường thuận lợi cho các mầm bệnh vi khuẩn, virus sinh sôi, phát triển. Chính vì vậy, các mầm bệnh này cũng có nguy cơ gia tăng.
Hiện Việt Nam có một số loại vaccine phòng bệnh đường tiêu hóa cho cả người lớn và trẻ em như tả, thương hàn, viêm gan A, ngoài ra còn có vaccine phòng bệnh do rotavirus cho trẻ nhỏ.
Các bệnh này có chung đường lây là đường tiêu hóa (phân - miệng), do sử dụng thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm vi khuẩn, virus; lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc.
Nhiễm viêm gan A có thể dẫn đến sốt nhẹ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, chán ăn, đau bụng hoặc đau tức, khó chịu ở vùng bụng bên phải... Trường hợp nặng, người bệnh có nguy cơ suy gan dẫn đến tử vong hoặc góp phần gây xơ vữa động mạch.
Việt Nam hiện có vaccine phòng viêm gan A mũi đơn Avaxim (Pháp), dành cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 16 tuổi; Havax (Việt Nam) dành cho trẻ 24 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi. Mũi kết hợp phòng thêm viêm gan B Twinrix (Bỉ) tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm cụ thể theo từng loại và độ tuổi.
Bệnh thương hàn do vi khuẩn Salmonella Typhi gây ra. Người mắc thương hàn có thể sốt cao kéo dài, mệt mỏi, đau đầu, đau bụng, rối loạn tiêu hóa như táo bón hoặc tiêu chảy, nổi đốm đỏ trên da… Nếu không được chẩn đoán đúng bệnh và điều trị sớm, người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, thủng ruột, viêm cơ tim, viêm gan, viêm não...
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng bệnh thương hàn gồm Typhoid VI (Việt Nam) và Typhim VI (Pháp). Vaccine dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn, tiêm nhắc sau mỗi 3 năm để tăng cường kháng thể bảo vệ.
Bệnh tả do vi khuẩn Vibrio cholerae gây ra. Các triệu chứng của bệnh thường gặp như tiêu chảy liên tục, phân toàn nước, màu trắng đục như nước vo gạo, nôn ói nhiều, không sốt, ít đau bụng. Bệnh có nguy cơ gây thành dịch, đặc biệt là nếu mầm bệnh lây qua nguồn nước. Bệnh tả có khả năng dẫn đến tử vong. Tại Việt Nam, kể từ năm 2012 đến nay, Việt Nam chưa xuất hiện ca bệnh tả, song người dân không nên chủ quan, bởi một số quốc gia trong khu vực và trên thế giới vẫn xuất hiện dịch.
Hiện Việt Nam có vaccine tả liều uống, dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn. Lịch uống gồm hai liều, cách nhau tối thiểu hai tuần. Vaccine cần uống lại hai liều khi có dịch.
Bạn nên sắp xếp đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.
Ngoài ra, Việt Nam cũng có vaccine phòng rotavirus cũng lây qua đường tiêu hóa dành cho trẻ nhỏ, bao gồm Rotateq (Mỹ) dành cho trẻ từ 7,5 tuần tuổi đến trước 8 tháng tuổi, phác đồ ba liều; Rotarix (Bỉ) và Rotavin (Việt Nam) dành cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến trước 6 tháng tuổi, phác đồ hai liều.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cách đây 5 năm, bạn từng tiêm huyết thanh cùng 3 mũi vaccine uốn ván, như vậy, bạn đã hoàn thành đủ phác đồ dự phòng sau phơi nhiễm. Theo khuyến cáo, bạn chỉ cần tiêm nhắc một mũi sau mỗi 10 năm hoặc khi có vết thương nguy cơ cao. Vì vậy hiện tại, bạn có thể tiêm thêm một mũi vaccine uốn ván để tăng cường kháng thể phòng bệnh, mà không cần tiêm thêm huyết thanh.
Việt Nam hiện có nhiều loại vaccine có thành phần ngừa uốn ván cho người lớn và trẻ em, bao gồm vaccine mũi đơn và vaccine mũi kết hợp như 6 trong 1; 5 trong 1; 4 trong 1 phòng uốn ván, ho gà, bạch hầu, bại liệt; 3 trong 1 phòng uốn ván, ho gà, bạch hầu; 2 trong 1 phòng uốn ván, bạch hầu. Tùy nhu cầu của người dân, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và phác đồ cụ thể.
Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do ngoại độc tố của vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) gây ra. Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nặng như rối loạn thần kinh thực vật (rối loạn huyết áp, nhịp tim), suy hô hấp, suy đa tạng, tử vong. Đáng lưu ý, những triệu chứng ban đầu của bệnh không rõ ràng như cứng hàm, khó nhai nuốt, khó nói chuyện, dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý về răng hàm mặt, dẫn đến chậm trễ tiếp cận điều trị.
Uốn ván tuy không lây từ người sang người, tuy nhiên, mầm bệnh uốn ván là những bào tử rất nhỏ, tồn tại khắp nơi trong môi trường tự nhiên, đặc biệt là trong đất cát và phân động vật. Khi vô tình xâm nhập vào cơ thể người qua vết thương, kể cả vết thương cực nhỏ, mầm bệnh vẫn có thể phát triển và gây bệnh. Tiêm ngừa là biện pháp hiệu quả để phòng bệnh uốn ván.
Người chưa bị thương cũng có thể tiêm ba mũi vaccine trước phơi nhiễm để chủ động phòng bệnh, giúp giảm số mũi tiêm và không cần tiêm thêm huyết thanh khi xảy ra vết thương nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ, dùng đồ bảo hộ trong lao động để tránh bị thương. Nếu có vết thương hở cần rửa ngay dưới vòi nước sạch, sát khuẩn và đi tiêm ngừa càng sớm càng tốt, không tự ý băng bó vết thương kín, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, gây bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do các chủng virus cúm A và cúm B gây ra. Bệnh thường gây các triệu chứng như sốt, sổ mũi, ho, đau họng, đau cơ khớp, mệt mỏi.
Nhiều người thường xem cúm như một bệnh vặt, không nguy hiểm. Song nếu không được chăm sóc, điều trị đúng cách hoặc ở một số nhóm có cơ địa đặc biệt, hệ miễn dịch suy giảm, bệnh cúm có thể gây biến chứng nặng, gây viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não và tử vong. Người cao tuổi, có bệnh nền, trẻ em, phụ nữ mang thai là những nhóm có nguy cơ cao mắc và biến chứng nặng do cúm.
Nhiều bệnh viện từng ghi nhận các bệnh nhân cao tuổi phải nhập viện do viêm phổi, sau khi bị ho kéo dài. Nhiều người trong số đó chủ quan, nghĩ do mắc cúm và bệnh sẽ tự hết, phải nhập viện trong tình trạng nặng. Vì vậy, bạn nên đưa ông của mình đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán đúng bệnh và điều trị kịp thời.
Virus cúm có nhiều chủng, lại thường xuyên thay đổi cấu trúc kháng nguyên, người từng mắc cúm có thể bị tái mắc do nhiễm chủng virus khác hoặc nhiễm phải biến thể khác của chủng đã bị. Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế khuyến cáo, vaccine cúm cần tiêm nhắc lại hàng năm để cập nhật chủng cúm đang lưu hành đồng thời bổ sung kháng thể bảo vệ.
Trường hợp ông của bạn bị ho dai dẳng nghi do lây cúm từ các cháu, cần đưa ông đi khám để được bác sĩ chẩn đoán đúng bệnh và điều trị kịp thời. Gia đình không nên chủ quan, cũng không được tự ý mua thuốc uống, tránh tình trạng bệnh chuyển nặng. Bên cạnh đó, khi sức khỏe của ông ổn định, có thể tiêm vaccine cúm để phòng bệnh.
Tại gần 300 trung tâm tiêm chủng thuộc Hệ thống Tiêm chủng VNVC luôn có sẵn nhiều loại vaccine cúm giúp phòng hiệu quả hai chủng cúm A và chủng cúm B. Ngoài cúm, ông cũng nên tiêm các vaccine khác như phế cầu, hợp bào hô hấp RSV, zona thần kinh... để bảo vệ sức khỏe ở tuổi "xế chiều".
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
RSV (virus hợp bào hô hấp) là tác nhân phổ biến hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm, RSV là nguyên nhân dẫn đến 3,6 triệu ca nhập viện, khoảng 100.000 ca tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi.
Các triệu chứng ban đầu khi trẻ nhiễm RSV không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh như ho, sổ mũi, đau họng, mệt mỏi và sốt. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nặng nhanh, khiến trẻ khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, suy hô hấp và tử vong.
Nghiên cứu tại nhiều bệnh viện cho thấy, phần lớn bệnh nhi nhập viện liên quan RSV là trẻ dưới 12 tháng tuổi. Hơn 70% trẻ nhập viện do RSV là trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh, không chỉ ở nhóm sinh non hay có bệnh nền.
Bên cạnh đó, trẻ từng nhập viện do nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV còn có nguy cơ tái phát bệnh nhiều lần, tăng khả năng nhập viện và sử dụng thuốc kháng sinh. Điều này tạo gánh nặng chi phí và chăm sóc cho người thân, ngành y tế.
Để phòng ngừa RSV cho trẻ, Việt Nam hiện có các vaccine và kháng thể đơn dòng phòng RSV. Trong đó, vaccine Abrysvo của Pfizer không tiêm trực tiếp cho trẻ, vaccine được tiêm một mũi cho thai phụ ở tuần thứ 24-36 của thai kỳ, vừa bảo vệ mẹ, vừa truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong khoảng 6 tháng đầu đời. Kháng thể Beyfortus do Sanofi đưa về Việt Nam dành cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi, lịch tiêm, liều lượng tùy theo độ tuổi và cân nặng của trẻ.
Con bạn 3 tháng tuổi vừa bị viêm phổi. Nếu tình trạng sức khỏe bé đã ổn định thì hoàn toàn có thể đưa con đi tiêm ngừa kháng thể đơn dòng RSV để phòng bệnh. Tại VNVC, các bác sĩ sẽ khám sàng lọc, kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng sức khỏe của bé để chỉ định tiêm ngừa phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm da dị ứng da là biểu hiện thường gặp ở trẻ nhỏ, thường bắt đầu từ 6 tuần tuổi và sẽ cải thiện khi trẻ được 18 tháng tuổi. Nguyên nhân thường do thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh, bụi bẩn, phấn hoa, nấm mốc, côn trùng, nước giặt, quần áo, thức ăn... gây ra. Khi bị viêm da dị ứng trẻ sẽ mọc các chàm sữa hoặc lác sữa ở vùng mặt, các nếp da vùng nách, bẹn hoặc có thể lan rộng tới tay chân, toàn thân. Bạn nên tắm rửa sạch cho trẻ, cho trẻ mặc quần áo rộng và thoáng mát và cần điều trị cho trẻ theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh nhiễm trùng tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus gây bệnh xâm nhập.
Đối với vaccine cúm, hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và của Việt Nam, giúp phòng A/H3N2, A/H1N1 và cúm B, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất, trẻ bị viêm da dị ứng không không ảnh hưởng đến việc tiêm chủng vaccine.
Do đó, trẻ hoàn toàn có thể tiêm vaccine cúm để phòng bệnh. Lịch tiêm của con bạn sẽ gồm 2 mũi cách nhau một tháng. Tuy nhiên, trẻ cần tiêm khi triệu chứng nhẹ và đã ổn định sức khỏe. Trường hợp nặng, trẻ cần điều trị khỏi hoặc có chỉ định của bác sĩ điều trị.
Trước khi tiêm trẻ sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ. Bạn cần chia sẻ đầy đủ về tiền sử dị ứng và tình trạng dùng thuốc của bé cho bác sĩ trong buổi khám sàng lọc. Sau tiêm, trẻ cần theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút và tại nhà 24-48 giờ. Phản ứng thường nhẹ như sốt, đau chỗ tiêm, mệt mỏi; nếu có dấu hiệu bất thường như sốt cao, co giật, khó thở, tím tái, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dại là bệnh truyền nhiễm lây truyền từ động vật có vú máu nóng như chó, mèo, dơi, chuột, khỉ... sang người qua vết cào, cắn, liếm lên vết thương hở. Khi bệnh xuất hiện triệu chứng, gần 100% người bệnh tử vong. Tiêm vaccine dại vừa giúp điều trị vừa là biện pháp phòng bệnh hiệu quả duy nhất hiện nay.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), đường tiêm bắp hoặc tiêm trong da. Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất, cả hai vaccine đều tiêm trước phơi nhiễm (trước khi bị cắn, cào liếm) hoặc tiêm sau phơi nhiễm (tiêm sau khi bị cắn, cào, liếm). Đối với lịch tiêm trước phơi nhiễm phác đồ gồm 3 mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28.
Điều kiện thời tiết mùa hè nắng nóng dễ làm chó mèo mất nước, suy giảm miễn dịch và dễ bị virus dại xâm nhập gây bệnh cho con vật. Điều kiện thời tiết này cũng dễ làm chó mèo kích động tấn công người. Công việc thường xuyên đi ngoài đường như bạn cũng dễ bị chó mèo cắn, cào. Bạn có thể tiêm vaccine dại trước phơi nhiễm để yên tâm với sức khỏe, tránh nguy cơ phơi nhiễm dại. Khi đã tiêm đủ mũi trước phơi nhiễm, nếu bị cắn, cào sau bạn chỉ cần tiêm hai mũi, không cần tiêm huyết thanh.
Trường hợp chưa tiêm vaccine dại, khi bạn bị động vật có vú máu nóng cắn, cào, liếm cần tiêm 5 mũi vaccine dại, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Tùy theo mức độ vết thương và tình trạng theo dõi được con vật, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus hợp bào hô hấp RSV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi nặng ở trẻ nhỏ. Virus này dễ lây qua đường hô hấp, cao gấp 4 lần cúm, là nguyên nhân nhập viện hàng đầu ở trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi. Có từ 70-100% trẻ nhập viện do RSV đều khỏe mạnh và sinh đủ tháng trước đó. WHO ước tính, RSV là tác nhân của hơn 60% các trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trên toàn cầu.
Theo dữ liệu phân tích mới nhất tại khu vực Tây Thái Bình Dương và Đông Nam Á, Việt Nam có tỷ lệ trẻ nhiễm RSV chiếm 35,5% trong số các ca bệnh nhiễm trùng hô hấp, mức cao thứ 3 trong khu vực.
Trẻ nhỏ thuộc nhóm dễ mắc, gặp biến chứng và tái phát bệnh do hệ miễn dịch còn non yếu và kháng thể bảo vệ từ lần mắc trước chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Tiêm tiêm kháng thể đơn dòng RSV cho trẻ là cách phòng bệnh hiệu quả.
Hiện Việt Nam đang sử dụng kháng thể đơn dòng RSV Nirsevimab (Beyfortus) của do Sanofi đưa về Việt Nam, tiêm cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi. Khác với vaccine, kháng thể đơn dòng giống như "người bảo vệ có sẵn", giúp bảo vệ trẻ ngay sau khi tiêm, không cần thời gian để "huấn luyện" miễn dịch. Kháng thể đơn dòng có thể được sử dụng cho trẻ nhũ nhi ở bất kỳ thời điểm nào, giúp mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và trực tiếp chống lại RSV trong năm đầu đời.
Con bạn 3 tháng tuổi thuộc nhóm dễ mắc và trở nặng với bệnh do RSV. Trẻ cũng thuộc nhóm được tiêm kháng thể đơn dòng RSV. Bạn có thể cho con tiêm kháng thể đơn dòng nhằm giúp bé được bảo vệ các bệnh do RSV gây ra. Trẻ cũng có thể tiêm kháng thể đơn dòng RSV cùng vaccine khác mà không gây quá tải miễn dịch, hay ảnh hưởng sức khỏe. Bạn nên đưa trẻ đến thăm khám tại các cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe để chỉ định tiêm chủng an toàn, hiệu quả.
Ngoài ra, bạn nên phòng bệnh do RSV cho trẻ qua việc vệ sinh nhà cửa và đồ chơi cho trẻ sạch, cho trẻ ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tăng cường vitamin và tránh cho trẻ tiếp xúc với người bệnh. Khi trẻ ho, sốt, sổ mũi nên đưa đi khám càng sớm càng tốt.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm họng, viêm khớp, viêm màng ngoài tim, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết… Trong đó, hai thể bệnh có thể tử vong trong 24 giờ là viêm màng não, nhiễm trùng huyết hoặc kết hợp cả hai.
Có 5 nhóm vi khuẩn gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y, W và Việt Nam đã có các vaccine phòng ngừa 5 nhóm huyết thanh gây bệnh này. Trong đó, loại phòng nhóm A, C, Y, W có vaccine Menquadfi và Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi, còn vaccine Menactra tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm huyết thanh B, có loại vaccine thế hệ mới Bexsero (Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi. Vaccine phòng 2 nhóm B và C của Cu Ba tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.
Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất, vaccine não mô cầu nhóm B và nhóm A, C, Y, W thể tiêm cùng một buổi tiêm, ở các vị trí khác nhau. Điều này giúp không làm thay đổi phản ứng miễn dịch của từng loại vaccine, không làm tăng phản ứng sau tiêm ngừa và giúp sớm phòng đầy đủ được cả 5 nhóm huyết thanh vi khuẩn não mô cầu gây bệnh phổ biến. Do đó, bạn hoàn toàn có thể tiêm hai vaccine này trong cùng một buổi tiêm cho hai con.
Trước tiêm, hai con bạn cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ qua các bước như đo nhiệt độ, huyết áp, nghe tim phổi... để đánh giá sức khỏe trước tiêm. Sau tiêm, trẻ cần ở lại cơ sở tiêm chủng để theo dõi phản ứng sau tiêm tối thiểu 30 phút, sau đó tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24-48 giờ. Thông thường, các phản ứng sau tiêm thường gặp như đau, sưng, nổi cục cứng, sốt, khó chịu, mệt mỏi... sẽ tự hết sau 1-2 ngày mà không cần điều trị. Trường hợp con bị sốt cao trên 38,5 độ C có thể dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, kháng thể bảo vệ từ mẹ giảm dần theo thời gian khiến trẻ từ 2 tháng tuổi dễ mắc và trở nặng các bệnh như viêm gan B, tiêu chảy do rotavirus, viêm phổi do phế cầu, bệnh do não mô cầu, hay bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do vi khuẩn Hib gây ra... Do đó, trẻ cần tiêm vaccine đầy đủ để phòng bệnh. Trong đó, vaccine 6 trong 1 giúp trẻ phòng các bệnh như bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, bệnh do vi khuẩn Hib gây ra trong một mũi tiêm. Trẻ có thể tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi.
Vaccine phế cầu giúp phòng viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do vi khuẩn phế cầu gây ra. Trong đó, vaccine phế cầu 13, 15, 20 có thể tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi. Vaccine não mô cầu có 5 loại, trong đó có vaccine Menquadfi và Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi, vaccine thế hệ mới Bexsero, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi, giúp phòng các bệnh viêm họng, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do vi khuẩn phế cầu gây ra. Vaccine ngừa tiêu chảy do Rotavirus có hiệu quả bảo vệ đến 98% trong việc ngăn ngừa bệnh tiêu chảy nặng, liều chỉ định cho trẻ sớm nhất từ 6 tuần tuổi.
Con bạn 2 tháng tuổi có thể tiêm các vaccine trên để bảo vệ sức khỏe, tránh mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trẻ hoàn toàn có thể tiêm gộp các loại vaccine trong cùng một buổi tiêm và không gây quá tải miễn dịch, giúp trẻ phòng bệnh sớm, cha mẹ giảm chi phí đi lại. Việc trẻ tiêm gộp nhiều loại vaccine trong cùng một buổi tiêm được nhiều nghiên cứu trên thế giới chứng minh an toàn, hiệu quả với trẻ. Sau khi hoàn thành các mũi tiêm vaccine 6 trong 1, phế cầu, não mô cầu, Rotavirus, trẻ cần tiếp tục tiêm thêm các vaccine như sởi, thủy đậu, cúm, viêm não Nhật Bản ở các tháng tiếp theo, giúp trẻ được bảo vệ toàn diện.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!