* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường máu do virus viêm não Nhật Bản gây nên. Ổ chứa virus là các loài chim hoang dã, heo, bò, ngựa…, truyền bệnh cho người thông qua vết đốt của muỗi Culex. Cao điểm mùa bệnh thường rơi vào mùa hè, từ tháng 5-8 hàng năm, do thời mưa nắng thất thường là điều kiện thuận lợi cho muỗi Culex phát triển sinh sôi. Trong khi, mùa hè là dịp học sinh, sinh viên nghỉ học, về quê, đi dã ngoại, cắm tại, du lịch... tăng nguy cơ bùng phát ca bệnh. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh viêm não Nhật Bản an toàn, hiệu quả.
Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản gồm Jevax (Việt Nam), Imojev (Thái Lan), Jeev (Ấn Độ). Phác đồ tiêm áp dụng theo từng loại.
- Jevax có trong chương trình tiêm chủng mở rộng và dịch vụ, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi. Phác đồ ba mũi cơ bản và cần tiêm nhắc 3 năm một lần. Hai mũi đầu cách nhau 1-2 tuần, mũi ba cách mũi hai 1 năm, sau đó cứ 3 năm cần tiêm nhắc lại một lần.
- Imojev, tiêm cho trẻ từ 9 tháng đến 18 tuổi với hai mũi, cách nhau một năm. Người từ 18 tuổi trở lên chỉ cần tiêm một mũi. Vaccine không cần tiêm nhắc lại nếu hoàn thành đủ số mũi.
- Jeev tiêm cho trẻ từ 12 tháng đến 49 tuổi, với lịch tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng. Lịch tiêm nhắc tùy vào lứa tuổi và khuyến cáo tiêm chủng của mỗi quốc gia.
Do lịch tiêm vaccine Jevax dài dễ khiến phụ huynh có thể quên cho con tiêm mũi nhắc hoặc cho rằng chỉ tiêm ba mũi cơ bản là đủ, trẻ dễ có nguy cơ mắc bệnh. Con bạn hiện 5 tuổi chưa tiêm vaccine viêm não Nhật Bản, bạn có thể chọn tiêm vaccine Imojev hoặc vaccine Jeev cho con. Lịch tiêm của trẻ gồm hai mũi cách nhau 1 tháng với vaccine Jeev, hoặc cách một năm với vaccine Imojev.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine 6 trong 1 gồm Hexaxim (Pháp) và Infanrix Hexa (Bỉ), ngừa 6 bệnh truyền nhiễm là bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do vi khuẩn Haemophilus influenzae type B (Hib) gây ra chỉ trong một mũi tiêm. Vaccine có hiệu quả phòng bệnh lên đến 99% nếu tiêm đầy đủ.
Cả hai loại vaccine này đều được chứng minh an toàn, tạo miễn dịch cho trẻ, giúp giảm số mũi tiêm, hạn chế số lần tiêm, giảm số lần theo dõi sau tiêm chủng nhưng vẫn đảm bảo khả năng phòng bệnh cho trẻ. Ngoài ra, vaccine 6 trong 1 chứa thành phần ho gà vô bào tinh chế, chỉ chứa thành phần kháng nguyên đặc hiệu sau khi đã loại bỏ những thành phần không cần thiết khác của vi khuẩn. Vì vậy, vaccine ít gây phản ứng phụ hơn loại vaccine khác chứa thành phần ho gà toàn tế bào.
Các phản ứng sau tiêm thường gặp gồm sốt nhẹ, đau hoặc sưng đỏ tại chỗ tiêm, quấy khóc, biếng ăn hơn bình thường. Đây là những phản ứng thông thường cho thấy cơ thể đang tạo đáp ứng miễn dịch, đa số không nguy hiểm và có thể tự khỏi sau 1-2 ngày. Bạn có thể chăm trẻ tại nhà bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống đủ nước, mặc đồ thoáng mát, chườm mát tại vị trí tiêm nếu sưng đau và theo dõi thân nhiệt. Nếu trẻ sốt cao kéo dài, co giật, khó thở, bỏ bú hoặc có biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Vaccine phối hợp 6 trong 1 tiêm theo phác đồ gồm 3 mũi đầu vào các tháng tuổi thứ 2, 3 và 4 (sớm nhất từ 6 tuần tuổi), mũi nhắc thứ 4 khi trẻ 16-18 tháng tuổi và hoàn thành 4 mũi trước 24 tháng tuổi. Bé nhà bạn đã 4 tháng tuổi, nên tranh thủ tiêm sớm để kịp lịch, đảm bảo hiệu quả bảo vệ và không bỏ lỡ các mốc miễn dịch quan trọng.
Hơn 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc vẫn hoạt động xuyên suốt dịp lễ 30/4 và 1/5. Do đó, bạn yên tâm sắp xếp thời gian đưa bé đi tiêm đúng lịch để con được bảo vệ kịp thời.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, gây hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp, thậm chí kết hợp cả hai thể. Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn trong vòng 24 giờ: triệu chứng mơ hồ như đau đầu và sốt. Những giờ tiếp theo, bệnh nhân tiêu chảy, cứng cổ, lạnh tay chân, xuất hiện tử ban và sau đó rơi vào hôn mê, lú lẫn, tử vong. Ở trẻ sơ sinh, các dấu hiệu có thể không điển hình, bao gồm li bì, bỏ bú, quấy khóc hoặc thóp phồng căng. Trong thể nhiễm trùng huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6-8 giờ nếu không được xử trí kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, khoảng 10-19% bệnh nhân vẫn tử vong. Trong số người sống sót, 20-50% phải chịu di chứng nặng nề suốt đời.
Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm B, A, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Trường hợp mẹ bạn đã tiêm vaccine não mô cầu nhóm AC trước đó, vẫn nên tiêm bổ sung các loại vaccine thế hệ mới để bổ sung đầy đủ các nhóm còn lại là Y, W và B để mở rộng phạm vi bảo vệ trước các nhóm huyết thanh đang lưu hành. Bạn nên đưa mẹ đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe hiện tại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% với các triệu chứng bồn chồn, kích thích, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ... Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh dại, tiêm vaccine là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.
Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp tay, bắp chân; hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ, thần kinh.
Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Nếu con vật có biểu hiện dại, không theo dõi được con vật, hoặc vết thương ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi... cần tiêm huyết thanh kháng dại. Trường hợp bạn bị cắn rướm máu, nhưng không theo dõi được con vật, cần hoàn thành đủ phác đồ để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tiêm vaccine phòng ngừa dại không chỉ dành cho người đã bị chó mèo cắn. Mũi tiêm có thể sử dụng để dự phòng trước phơi nhiễm, tức trước khi bị cắn cào cho một số nhóm nguy cơ cao. Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào.
Việc tiêm trước phơi nhiễm giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Với phác đồ dự phòng, bạn cần tiêm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.
Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...
Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, gồm loại tứ giá phòng nhóm ACYW thế hệ mới MenQuadfi, Nimenrix, Menactra; loại thế hệ mới phòng nhóm B Bexsero và loại ngừa hai nhóm B và C.
Mỗi loại vaccine sẽ có phác đồ tiêm khác nhau. Lịch tiêm được xây dựng dựa trên khoảng thời gian tối ưu để cơ thể tạo miễn dịch và duy trì hiệu quả bảo vệ trước virus, vi khuẩn gây bệnh. Mỗi vaccine đều được nghiên cứu kỹ về độ tuổi tiêm, số liều, khoảng cách giữa các mũi, tuổi tối thiểu, tuổi tối đa và thời điểm khuyến cáo trước khi được cấp phép sử dụng. Vì vậy, nguyên tắc chung là không nên tự ý tiêm sớm hơn tuổi tối thiểu, rút ngắn khoảng cách giữa các liều hoặc trì hoãn quá lâu so với lịch hẹn.
Nếu chuẩn bị đi du lịch và lo ngại bỏ lỡ lịch tiêm, bạn vẫn nên đi tiêm đúng hẹn theo tư vấn của bác sĩ. Trường hợp muốn tiêm sớm hơn để an tâm trước chuyến đi, cần được bác sĩ đánh giá cụ thể theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vaccine dự định tiêm. Hiện hơn 260 trung tâm tiêm chủng VNVC tại nhiều tỉnh thành vẫn mở cửa dịp lễ 30/4 và 1/5 sắp tới, bạn có thể chủ động sắp xếp ghé tiêm thuận tiện.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus HPV (virus u nhú ở người) dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân chứa mầm bệnh. Nhóm người có nguy cơ cao lây nhiễm virus gồm có nhiều bạn tình, không sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ, hay người hút thuốc lá, uống rượu bia, thường xuyên căng thẳng, stress…
Có hơn 200 type virus HPV khác nhau, trong đó có 40 type có thể gây ra các bệnh tại chỗ ở vùng sinh dục, hậu môn, miệng và họng. Trong đó, hai type 6 và 11 gây ra bệnh sùi mào gà ở cả nam và nữ. Một số type nguy cơ cao, đặc biệt là 16 và 18, liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung ở nữ, ung thư vùng hầu họng, ung thư hậu môn... ở cả nam và nữ.
Bên cạnh duy trì lối sống lành mạnh và quan hệ tình dục an toàn, tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh, tiêm vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng các bệnh do HPV hơn 90%. Hiện Việt Nam lưu hành hai loại vaccine HPV, gồm Gardasil (phòng 4 type: 6, 11, 16, 18) và Gardasil 9 (phòng 9 type: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Trong đó, vaccine Gardasil tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi, còn vaccine Gardasil 9 tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Người đã nhiễm một type HPV vẫn cần tiêm vaccine nhằm bảo vệ type virus chưa nhiễm và ngăn tái nhiễm type virus đã nhiễm sau khi đào thải ra khỏi cơ thể.
Bạn 38 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm gồm 3 mũi trong 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu do vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm tai giữa, viêm họng... Trong đó, hai thể bệnh diễn tiến nhanh, có thể tử vong trong 24 giờ là viêm màng não và nhiễm trùng huyết, hoặc kết hợp cả hai.
Con người là ổ chứa của vi khuẩn não mô cầu. Theo thống kê, trong cộng đồng, có khoảng 10-20% tỷ lệ người lành mang trùng và có thể tăng lên 40-50% trong các vụ dịch. Vi khuẩn ở sẵn vùng hầu họng có thể nhân cơ hội tấn công khi hệ miễn dịch suy giảm, có tổn thương niêm mạc do viêm đường hô hấp, hút thuốc lá...
Do đó, độ tuổi nào, hay bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu. Trẻ vị thành niên là một trong ba nhóm dễ mắc và nguy cơ tiến triển nặng khi mắc bệnh, bên cạnh trẻ nhỏ, người cao tuổi. Lý do là, tỷ lệ mang vi khuẩn ở nhóm thanh thiếu niên có thể lên tới 25 - 32%, cao nhất trong các độ tuổi, với nguy cơ mắc bệnh có thể gấp đôi dân số chung. Trẻ vị thành niên cũng dễ lây nhiễm bệnh khi thường sinh hoạt, học tập nơi đông người như trường học, ký túc xá, quán xá, hội trại và cũng thường thức khuya, ăn uống không điều độ.
Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm: A, B, C, Y, W-135. Cả 5 nhóm này đều có thể gây bệnh nặng và bùng phát các vụ dịch. Mầm bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh, hoặc sử dụng các vật dụng chứa mầm bệnh sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine não mô cầu phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến như A, B, C, Y và W. Trong đó, nhóm A, C, Y, W có loại (Menquadfi, Mỹ) và (Nimenrix, Bỉ) tiêm từ 6 tuần tuổi, không giới hạn tuổi ở người lớn; Menactra (Mỹ) tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm B có loại vaccine thế hệ mới (Bexsero, Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 50 tuổi và nhóm B, C có vaccine VA-Mengoc BC (Cuba), tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến 45 tuổi. Các vaccine không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh não mô cầu, do đó mỗi người cần tiêm kết hợp để bao phủ đủ 5 nhóm huyết thanh phòng bệnh.
Con bạn đã tiêm vaccine phòng não mô cầu nhóm B, C cần tiêm thêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W và bổ sung thêm vaccine nhóm B thế hệ mới để có thể phòng đầy đủ các nhóm huyết thanh gây bệnh.
Ngoài tiêm vaccine, con bạn cũng cần phòng bệnh bằng vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thường xuyên rửa tay với xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn. Cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, luyện tập để nâng cao thể trạng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Bênh lây qua hai con đường gồm hít phải dịch tiết mũi họng của người bệnh và tiếp xúc với dịch tiết nốt phỏng của người bệnh thủy đậu hay người mắc zona thần kinh bám vào các bề mặt, vật dụng... Theo thống kê, có đến 90% người không có miễn dịch với bệnh sẽ lây khi tiếp xúc với mầm bệnh thủy đậu. Theo WHO, khoảng 10-20% phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có thể bị viêm phổi, nguy cơ tử vong chiếm 45% và dẫn đến sảy thai, dị tật thai nhi, trẻ mắc thủy đậu bẩm sinh...
Tiêm vaccine thủy đậu là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98% và giảm gần 100% các biến chứng nguy hiểm của bệnh như viêm phổi, viêm màng não, viêm não do virus thủy đậu...
Hiện Việt Nam đang sử dụng 3 vaccine thủy đậu loại đơn, gồm: Varivax (Mỹ), Varilrix (Bỉ), Barycela (Hàn Quốc) và loại phối hợp ProQuad (Mỹ) phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella. Trong đó, vaccine Barycela chỉ tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi. Ba vaccine còn lại tiêm cho cả trẻ em và người lớn. Bạn hiện 26 tuổi, đang có kế hoạch mang thai có thể tiêm vaccine thủy đậu loại đơn của Mỹ, Bỉ và vaccine thủy đậu phối hợp của Mỹ. Lịch tiêm của bạn gồm 2 mũi cách nhau một tháng. Bạn cần hoàn thành hai mũi trước khi mang thai tối thiểu ba tháng hoặc 1 tháng tùy theo loại vaccine.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine tay chân miệng phòng chủng Enterovirus 71 (EV71) gây ra các ca bệnh trong mùa dịch hiện nay đã được Bộ Y tế cấp phép tại Việt Nam ngày 17/3. Vaccine dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, hiệu quả bảo vệ gần 97%, duy trì miễn dịch lâu dài và phòng nguy cơ tái nhiễm do các phân nhóm khác nhau của chủng virus EV71 gây ra.
Với kinh nghiệm triển khai tiêm chủng nhiều loại vaccine mới và quan hệ đối tác toàn diện với đơn vị sở hữu vaccine tay chân miệng, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang xúc tiến các bước để đưa vaccine về Việt Nam và triển khai tiêm sớm cho trẻ em cả nước. Trước nhu cầu và sự quan tâm của người dân về vaccine phòng tay chân miệng, VNVC đang tiếp nhận đăng ký thông tin để tư vấn, cập nhật cho phụ huynh.
Hai con bạn 2 tuổi và 4 tuổi nằm trong độ tuổi được tiêm vaccine tay chân miệng. Bạn muốn được tư vấn và đăng ký tiêm cho hai con thì thực hiện các bước đăng ký thông tin tại https://vnvc.vn/dang-ky-nhan-thong-tin-vac-xin-tay-chan-mieng/.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp, hoặc tiếp xúc với bề mặt chứa virus. Theo thống kê, có đến 90% người chưa có miễn dịch, chưa tiêm vaccine sẽ lây bệnh.
Bệnh gây ra các triệu chứng điển hình như sốt, phát ban, viêm họng, viêm kết mạc... cho cả trẻ em và người lớn. Virus có thể tấn công nhiều cơ quan gây ra các biến chứng như tiêu chảy cấp, viêm phổi, viêm não, viêm màng não, tử vong. Bên cạnh Nhật Bản, Mỹ, nước ta cũng ghi nhận nhiều ca mắc sởi biến chứng nặng ở cả trẻ em và người lớn. Tiêm hai mũi vaccine là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98%.
Hiện Việt Nam đang sử dụng nhiều loại vaccine phòng sởi gồm mũi sởi đơn MVVAC của Việt Nam và mũi phối hợp phòng sởi, quai bị, rubella MMR II của Mỹ, mũi phòng sởi, rubella MRVAC của Việt Nam, mũi phòng sởi, quai bị, rubella Priorix của Bỉ và mũi phòng sởi, quai bị, thủy đậu, rubella ProQuad của Mỹ. Các vaccine tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi, hoặc 12 tháng tuổi đến người lớn tùy loại vaccine. Người lớn chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng trước đó cần tiêm đủ ít nhất hai mũi vaccine, phác đồ cách nhau một tháng.
Vaccine sởi cần 2-3 tuần sau tiêm để tạo miễn dịch và đạt hiệu quả bảo vệ đến 98% khi tiêm đủ 2 mũi. Do đó, bạn và gia đình cần tiêm càng sớm càng tốt, để chuyến du lịch tại Nhật Bản sắp tới vui vẻ, an toàn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn não mô cầu có ở vùng hầu họng của người bệnh và người khỏe mạnh không có dấu hiệu bệnh. Vi khuẩn lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần, do hít phải giọt bắn có chứa mầm bệnh, tiếp xúc gần như ôm, hôn, dùng chung đồ cá nhân như cốc chén, bát đũa. Bên cạnh đó, vi khuẩn cũng có thể lây qua bề mặt tiếp xúc có dính dịch tiết mũi họng chứa mầm bệnh như bàn ghế, điện thoại cá nhân, tay nắm cửa,…
Trong cộng đồng, khoảng 10-20% người khỏe mạnh mang mầm bệnh não mô cầu, đặc biệt, trong vùng dịch, tỷ lệ này có thể lên tới 50%. Đây là nguồn lây khó nhận biết nên khó kiểm soát. Trong đó, trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, là nhóm có tỷ lệ tử vong cao nhất nếu nhiễm não mô cầu xâm lấn. Nghiên cứu cho thấy, ở nhóm trẻ dưới một tuổi, giai đoạn từ 5-8 tháng có tỷ lệ mắc não mô cầu cao nhất.
Nhiễm não mô cầu có thể gây hai thể bệnh nguy hiểm phổ biến như viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, cũng có thể kết hợp cả hai thể hoặc một số thể bệnh khác ít gặp hơn. Bệnh tiến triển rất nhanh, có thể dẫn đến tử vong chỉ trong 24 giờ, đặc biệt, nhiễm trùng huyết tối cấp có thể dẫn đến tử vong chỉ vài giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cứ hai người nhiễm não mô cầu xâm lấn thì một người tử vong, thậm chí ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực, tỷ lệ tử vong vẫn còn tới 8-15%. 20% người sống sót gặp các di chứng nặng nền như cụt chi, liệt, điếc... Đáng chú ý, tỷ lệ di chứng ở trẻ nhỏ lên tới 50%.
Để phòng bệnh, ngoài các biện pháp như đeo khẩu trang, vệ sinh sạch sẽ, không dùng chung đồ cá nhân, thì tiêm vaccine là biện pháp chủ động và hiệu quả.
Con bạn hiện 7 tháng tuổi, cần tiêm kết hợp các vaccine để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh A, B, C, Y và W. Bao gồm:
Nimenrix (Bỉ) và Menquadfi (Mỹ) phòng 4 nhóm A, C, Y và W, dành cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn;
Bexsero (Italy) phòng nhóm B dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến người 50 tuổi;
VA-Mengoc-BC (Cu Ba) phòng nhóm B và C, dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn 45 tuổi.
Sau khi tiêm, vaccine cần thời gian tối thiểu 2-3 tuần để tạo kháng thể miễn dịch, vì vậy, bạn nên sớm đưa bé đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp, kịp thời bảo vệ bé trước vi khuẩn não mô cầu.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine não mô cầu VA-Mengoc-BC là vaccine bất hoạt, phức hợp màng ngoài tinh khiết chứa 1 thành phần kháng nguyên nhóm B và polysaccharide vỏ nhóm C do Cu Ba sản xuất. Vaccine giúp phòng 2 nhóm huyết thanh não mô cầu B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đến người lớn 45 tuổi.
Vaccine sốt xuất huyết Qdenga do hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất tại Đức là vaccine sống giảm độc lực. Vaccine phòng hiệu quả cả 4 type huyết thanh gây bệnh sốt xuất huyết là Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn.
Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất và theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có thể tiêm đồng thời vaccine Qdenga với các vaccine khác như vaccine bất hoạt, vaccine tiểu đơn vị hay vaccine công nghệ mRNA. Không tiêm đồng thời vaccine Qdenga với vaccine sống khác, ngoại trừ vaccine sốt vàng cho người từ 18-60 tuổi.
Như vậy, vaccine sốt xuất huyết và vaccine phòng não mô cầu BC có thể tiêm đồng thời trong cùng một lần tiêm, nên tiêm ở các chi khác nhau. Trường hợp không tiêm đồng thời, hai loại vaccine có thể tiêm cách nhau ở bất cứ thời điểm nào.
Hiện nay, bệnh do não mô cầu và sốt xuất huyết đều gia tăng, đã có 4 trường hợp tử vong do não mô cầu và 4 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết. Người dân nên chú ý các biện pháp phòng ngừa, trong đó có tiêm vaccine đầy đủ. Lưu ý, vaccine não mô cầu cần tiêm kết hợp các loại để phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh gồm A, B, C, Y và W.
Hiện Việt Nam đang lưu hành 3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W, vaccine phòng nhóm B cùng vaccine phòng nhóm BC. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp. Vaccine nên được tiêm sớm để kịp thời bảo vệ.
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lây qua vết đốt của muỗi vằn cái. Vì vậy, cùng với tiêm vaccine bạn cũng nên thực hiện các biện pháp diệt bọ gậy, diệt muỗi, tránh bị muỗi đốt để phòng bệnh.
Còn bệnh do não mô cầu lây lan qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc, vì vậy, bạn nên thực hiện các biện pháp như đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên với xà phòng, không dùng chung đồ cá nhân, thường xuyên súc họng bằng dung dịch sát khuẩn...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tay chân miệng là bệnh nhiễm trùng cấp tính do nhóm virus đường ruột gây ra, phổ biến là Coxsackievirus A16 (CA16), Enterovirus 71 (EV71). Bệnh lây qua đường tiêu hóa, do hít phải dịch tiết mũi họng của người bệnh, chạm tay vào mụn nước vỡ hoặc tiếp xúc với mầm bệnh có ở các bề mặt tiếp xúc như bàn ghế, giường chiếu, đồ chơi... Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh, như tại TP HCM, trẻ dưới 5 tuổi chiếm hơn 90% số ca mắc.
Hiện nay, mùa dịch tay chân miệng có sự lưu hành phổ biến của chủng EV71, là chủng virus có độc lực cao, gây biến chứng thần kinh nặng như viêm não, viêm màng não, viêm thân não; viêm cơ tim; phù phổi cấp. Trẻ mắc EV71 có thể tử vong chỉ trong 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Chỉ chưa đầy 3 tháng đầu năm, cả nước đã ghi nhận ít nhất 8 ca tử vong do tay chân miệng.
Tháng 3/2026, Bộ Y tế đã cấp phép vaccine tay chân miệng dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Vaccine phòng các phân nhóm của chủng EV71, hiệu quả lên đến gần 97%. Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang tiến hành các bước để sớm đưa vaccine về Việt Nam, triển khai tiêm chủng cho trẻ.
Trong thời điểm hiện nay, gia đình nên bảo vệ trẻ trước virus bằng cách đảm bảo 3 sạch gồm: “bàn tay sạch” bằng cách hướng dẫn hoặc rửa tay cho trẻ thường xuyên với xà phòng, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; “ăn sạch” bằng cách sử dụng thực phẩm an toàn, ăn chín uống chín; “ở sạch” bằng cách thường xuyên rửa đồ chơi cho trẻ, lau nhà cửa, khu vực trẻ thường xuyên sinh hoặc bằng chất tẩy rửa thông thường, xử lý phân và chất thải của trẻ để đảm bảo vệ sinh môi trường.
Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên chú ý bổ sung dinh dưỡng theo độ tuổi và thể trạng để có sức khỏe tốt; cho trẻ thường xuyên tập luyện thể dục thể thao, tham gia các hoạt động ngoài trời để tăng cường miễn dịch; tránh tiếp xúc với người bệnh hoặc người có biểu hiện sốt, ho, phát ban.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện nay, thời tiết nắng nóng kéo dài trên cả nước, người dân ăn ngủ không ngon, hệ miễn dịch suy giảm. Đồng thời, việc thường xuyên sử dụng quạt máy và máy điều hòa khiến niêm mạc đường hô hấp bị khô, dễ tổn thương tạo cơ hội cho các mầm bệnh virus, vi khuẩn tấn công như não mô cầu, thủy đậu. cúm, phế cầu, hợp bào hô hấp RSV, sởi... tấn công và gây bệnh.
Các bệnh có chung biểu hiện ban đầu như sốt, đau họng, đau đầu, mệt mỏi, dễ bị nhầm lẫn khiến người dân chủ quan, không điều trị hoặc tự ý mua thuốc uống không qua thăm khám khiến bệnh tình chuyển nặng.
Đặc biệt, đối với vi khuẩn não mô cầu, đã có 24 ca mắc, tăng 10 ca so với cùng kỳ năm ngoái, có ít nhất 4 ca tử vong chỉ trong hơn ba tháng đầu năm. Ngày 13/4, Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch do não mô cầu. Mặc dù đây là bệnh hiếm gặp, song diễn tiến rất nhanh, nguy cơ tử vong chỉ trong 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Tỷ lệ tử vong cao, lên tới 50% nếu không được phát hiện và còn tới 8-15% kể cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực. Bệnh để lại di chứng nặng nề ở khoảng 20% ca sống sót như cụt chi, liệt, điếc, mù lòa, chậm phát triển trí tuệ...
Virus thủy đậu là tác nhân lây lan nhanh hàng đầu. Bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có thể mắc bệnh, với 90% người tiếp xúc gần với người bệnh có thể nhiễm virus gây thủy đậu. Như mới đây, Việt Nam xuất hiện nhiều ổ dịch thủy đậu trong trường học tại Đắk Lắk, Quảng Trị, TP HCM... Các biến chứng có thể gặp do thủy đậu gồm nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm gan, viêm não, viêm màng não. Phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có nguy cơ tử vong cao, sảy thai, dị tật thai nhi...
Đối với cúm, đây là bệnh phổ biến ở Việt Nam, xuất hiện quanh năm và thường bị so sánh với cảm lạnh hoặc viêm họng. Song, cúm là tác nhân virus có thể gây ra biến chứng như viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng, thậm chí tử vong.
Còn phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến hàng đầu gây viêm phổi trong cộng đồng. Nhiễm khuẩn phế cầu khi chưa xâm lấn có thể gây viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa. Trường hợp xâm lấn, vi khuẩn có thể gây viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não. Ngoài nguy cơ gây tử vong, những người sống sót sau viêm màng não do phế cầu khuẩn có thể phải chịu di chứng vĩnh viễn như liệt, mù, điếc, suy giảm trí nhớ…
Trong khi đó, RSV là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, dẫn đến suy hô hấp, nhập viện, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh lý nền. Trẻ bị nhiễm RSV nặng phải nhập viện có nguy cơ để lại di chứng lâu dài như viêm tiểu phế quản tái phát, hen suyễn… Người cao tuổi nhiễm RSV có thể làm trầm trọng tình trạng bệnh lý nền như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, suy thận... tăng nguy cơ tử vong.
Để phòng ngừa các bệnh lý lây qua đường hô hấp trong mùa nắng nóng, người dân nên giữ lối sống lành mạnh như ăn uống đầy đủ, đa dạng dinh dưỡng tăng cường trái cây và rau xanh; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người; thường xuyên rửa tay với nước và xà phòng hoặc mang theo dung dịch khử khuẩn khi đi ở bên ngoài; đồng thời tiêm đầy đủ các vaccine để phòng bệnh.
Hiện nay, tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC có đầy đủ vaccine phòng ngừa các bệnh trên. Bao gồm:
Vaccine não mô cầu: 5 loại, trong đó, 3 loại vaccine tứ giá Nimenrix, Menquadfi và Menactra phòng 4 nhóm A, C, Y và W, loại sớm nhất tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi; vaccine Bexsero phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi; vaccine VA-Mengoc-BC phòng nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Mỗi người cần tiêm kết hợp hai loại để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y và W.
Vaccine thủy đậu gồm 3 loại vaccine mũi đơn gồm Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ), Barycela (Hàn Quốc) và vaccine kết hợp 4 trong 1 phòng thủy đậu, sởi, quai bị, rubella. Loại sớm nhất tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi.
Đối với cúm, Việt Nam có đầy đủ các vaccine phòng ngừa hai chủng cúm A/H2N3, A/H1N1 và cúm B. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Đối với trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa tiêm ngừa cúm cần tiêm 2 mũi cơ bản, cách nhau 1 tháng, sau đó tiêm nhắc một mũi mỗi năm. Người từ 9 tuổi trở lên chỉ tiêm một mũi cúm cơ bản, tiêm nhắc một mũi hàng năm.
Vaccine phế cầu gồm nhiều loại như: phế cầu 23, phế cầu 20, phế cầu 15, phế cầu 13. Lịch tiêm tùy theo độ tuổi và lịch sử chủng ngừa.
Đối với RSV, hiện Việt Nam có vaccine dành cho thai phụ và người từ 60 tuổi trở lên, có bệnh lý nền. Lịch tiêm chỉ cần một mũi. Thai phụ tiêm vaccine RSV của Pfizer từ tuần 24-36 của thai kỳ vừa bảo vệ mẹ vừa truyền kháng thể thụ động bảo vệ bé trong suốt mùa RSV thường kéo dài 5-6 tháng ở giai đoạn đầu đời. Trường hợp mẹ không kịp tiêm vaccine, trẻ sinh ra có thể tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV do Sanofi đưa về Việt Nam. Đây là sinh phẩm dành cho trẻ sơ sinh đến 2 tuổi, lịch tiêm và liều lượng tùy theo độ tuổi, cân nặng.
Bên cạnh đó, các tác nhân như sởi, ho gà, quai bị… cũng lây lan qua đường hô hấp và có thể gây ra biến chứng nặng. Mọi người nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để phòng bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khoẻ!