Hà Nội dời 26,5 km đường sắt để mở rộng quốc lộ 1A

Đường sắt Phú Xuyên - Ngọc Hồi sẽ được chuyển sang tuyến mới, dành hành lang hiện hữu để mở rộng quốc lộ 1A lên 16 làn xe.

Ngày 28/8, UBND TP Hà Nội tổ chức lễ khởi công, khánh thành các dự án, công trình tiêu biểu trên địa bàn. Trong số dự án được khởi công có hai tuyến đường sắt quốc gia trọng điểm do Trung ương bàn giao thành phố thực hiện.

Dự án thứ nhất cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM hiện hữu đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi, xây mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), tuyến chính dài 26,5 km, cùng 3 km đường kết nối từ Ngọc Hồi đến tuyến vành đai Bắc Hồng - Văn Điển.

Dự án xây dựng ba ga mới, gồm Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Trong đó, Ngọc Hồi được định hướng là ga đầu mối hành khách, Thường Tín là đầu mối hàng hóa, còn Phú Xuyên là ga tránh tàu.

Ga Ngọc Hồi và Thường Tín được tổ chức để kết nối, chuyển tải hành khách, hàng hóa giữa các tuyến đường sắt có khổ ray khác nhau. Hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển hiện đại cũng được đầu tư nhằm nâng cao năng lực khai thác, bảo đảm an toàn và hiệu quả vận tải.

Theo MRB, việc chuyển tuyến đường sắt khỏi vị trí hiện nay không chỉ phục vụ mở rộng trục quốc lộ 1 mà còn tạo điều kiện triển khai đồng bộ, kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch. Dự án dự kiến hoàn thành ngày 31/3/2027.

Dự án thứ hai là tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn, dài hơn 31 km, chưa kể các nhánh kết nối. Tuyến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h, khai thác chung tàu khách và tàu hàng.

Công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028. Khi đưa vào khai thác, tuyến sẽ hình thành hành lang vận tải hàng hóa liên vùng, giảm áp lực cho các tuyến đường sắt xuyên tâm, đồng thời rút ngắn thời gian và chi phí vận chuyển.

Việc sử dụng hệ thống điện khí hóa cũng góp phần chuyển dịch sang phương thức vận tải tiết kiệm năng lượng, phù hợp định hướng phát triển giao thông xanh và mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam.

Hai dự án cùng hội tụ tại tổ hợp ga Ngọc Hồi, nơi được quy hoạch thành đầu mối giao thông đường sắt phức hợp rộng khoảng 260 ha. Tổ hợp này là điểm đầu của tuyến đường sắt quốc gia Hà Nội - TP HCM, tích hợp ga lập tàu quốc gia, đường sắt đô thị, depot đường sắt đô thị và depot đường sắt tốc độ cao.

Theo MRB, hai dự án được triển khai phù hợp quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, góp phần tổ chức lại không gian đô thị, tăng kết nối vùng và tạo thêm động lực phát triển cho thành phố.

Võ Hải