Chào bạn!

Người lớn tuổi, đặc biệt là người thường xuyên đến nơi đông người, hút thuốc lá hoặc có các triệu chứng hô hấp như ho, sốt, đau họng, có thể là nguồn lây các tác nhân gây bệnh đường hô hấp cho trẻ nhỏ, ngay cả khi họ không biểu hiện triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ.

Các mầm bệnh như cúm, phế cầu khuẩn, virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, ho gà hay não mô cầu đều có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc gần khi nói chuyện, ho, hắt hơi, ôm hôn hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Trong khi người lớn khỏe mạnh có thể chỉ bị cảm nhẹ hoặc viêm hô hấp thông thường, trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi, trẻ sơ sinh hoặc trẻ có bệnh nền, có nguy cơ diễn tiến nặng hơn.

Chẳng hạn, cúm có thể gây viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp, nhập viện và có thể gây tử vong ở trẻ nhỏ, RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ dưới 2 tuổi. Phế cầu khuẩn có thể gây viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, để lại di chứng nặng nề. Còn bệnh do não mô cầu diễn tiến rất nhanh, có thể đe dọa tính mạng chỉ trong vòng 24 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng.

Do đó, khi ông đang có biểu hiện như ho, sốt, đau họng, tốt nhất nên hạn chế ôm, hôn, bồng bế trẻ, đeo khẩu trang khi tiếp xúc, che miệng khi ho, rửa tay thường xuyên và đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên. Việc hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ mắc và lây các bệnh hô hấp, đồng thời khói thuốc thụ động cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ.

Ngoài ra, bạn có thể đưa ông và các bé trong nhà tiêm vaccine để tạo kháng thể phòng bệnh. Với bệnh cúm, hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, AH3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Đối với phế cầu khuẩn, hiện Việt Nam đang lưu hành các loại vaccine phòng 13, 15, 20 và 23 chủng phế cầu. Lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và lịch sử chủng ngừa, loại sớm nhất tiêm từ 6 tuần tuổi. Với virus hợp bào hô hấp (RSV), hiện Việt Nam có 2 loại vaccine, gồm: Arexvy của GSK dành cho người từ 60 tuổi trở lên và Abrysvo của Pfizer dành cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong 6 tháng đầu đời. Các loại vaccine có lịch tiêm chỉ một mũi. Trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi có thể tiêm kháng thể đơn dòng của Sanofi đưa về Việt Nam. Còn bệnh do não mô cầu có 5 loại vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn não mô cầu có trong dịch tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sẽ nhiễm vi khuẩn. Vi khuẩn cũng có thể bám vào các vật dụng như ly uống nước, chén, bát, lây nhiễm khi sử dụng chung.

Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim… Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...

Vi khuẩn có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó 5 nhóm phổ biến gồm A, B, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, gồm loại tứ giá phòng nhóm ACYW thế hệ mới MenQuadfi, Nimenrix, Menactra; loại thế hệ mới phòng nhóm B Bexsero và loại ngừa hai nhóm B và C.

- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.

- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi.

- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.

- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn.

- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn.

Con bạn năm nay 6 tuổi, nằm trong độ tuổi tiêm của cả 5 loại vaccine nói trên. Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Tháng 3/2026, vaccine tay chân miệng Envacgen đã được Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cấp phép lưu hành tại Việt Nam ngày 17/3/2026. Vaccine do hãng dược phẩm Substipharm Biologics (Thuỵ Sỹ) sở hữu, được sản xuất theo công nghệ hiện đại, đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về chất lượng, tính an toàn và sinh miễn dịch tốt.

Vaccine được sử dụng cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, giúp phòng chủng Enterovirus 71 (EV71), chủng virus gây bệnh tay chân miệng nguy hiểm nhất liên quan đến phần lớn các ca bệnh nặng và tử vong tại nước ta trong thời gian qua. Kết quả thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 trên hơn 3.000 trẻ em tại Đài Loan và Việt Nam cho thấy, vaccine có hiệu lực bảo vệ lên đến gần 97% với chủng EV71 và khả năng bảo vệ chéo với các kiểu gen đang lưu hành tại Việt Nam như B5, C4, duy trì miễn dịch kéo dài.

Vaccine tay chân miệng sẽ sớm được đưa về Việt Nam và triển khai tiêm cho trẻ. Với vai trò là đối tác chiến lược với Substipharm Biologics, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang đẩy nhanh các thủ tục để sớm triển khai vaccine tại Việt Nam.

Hiện VNVC triển khai tiếp nhận đăng ký thông tin nhằm chủ động liên hệ tư vấn và cập nhật sớm nhất khi có những thông tin đầu tiên về vaccine phòng bệnh tay chân miệng. Bạn có thể để lại thông tin theo mẫu dưới đây để được VNVC hỗ trợ kịp thời: https://vnvc.vn/dang-ky-nhan-thong-tin-vac-xin-tay-chan-mieng/

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm lưu hành tại Việt Nam và nhiều nước châu Á. Virus gây bệnh có trong máu của các loài gia súc, chủ yếu là lợn, và chim hoang dã. Muỗi Culex đốt các loài này và truyền bệnh cho người thông qua vết đốt.

Bệnh có thể diễn tiến nặng, tỷ lệ tử vong khoảng 20-30%. Trong số người sống sót, khoảng 30-50% có thể gặp di chứng thần kinh, tâm thần như liệt, điếc, động kinh, suy giảm nhận thức hoặc cần người thân chăm sóc lâu dài.

Còn vi khuẩn não mô cầu thường trú ở vùng mũi họng của người bệnh và người khỏe mạnh không có triệu chứng, còn gọi là người lành mang trùng. Vi khuẩn não mô cầu có thể gây nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng, song rất nguy hiểm nếu bị não mô cầu xâm lấn.

Lúc này, người bệnh có nguy cơ gặp các thể bệnh như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai thể. Tỷ lệ tử vong lên tới 50% nếu không điều trị, vẫn còn tới 8-15% ngay cả khi phát hiện sớm và điều trị tích cực. Bên cạnh đó, khoảng 20% người sống sót có di chứng nặng như cụt chi, liệt, điếc, co giật, rối loạn tâm thần.

Vì vậy, đây đều là hai tác nhân gây bệnh nguy hiểm, may mắn là Việt Nam đã có nhiều loại vaccine phòng ngừa hiệu quả.

Vaccine phòng não mô cầu gồm 5 loại, trong đó, 3 loại vaccine tứ giá thế hệ mới phòng 4 nhóm huyết thanh não mô cầu A, C, Y và W là Nimenrix, Menquadfi và Menactra, loại tiêm sớm nhất bắt đầu cho trẻ từ 6 tuần tuổi. Vaccine phòng não mô cầu nhóm B của hãng GSK sản xuất tại Ý, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi; vaccine phòng hai nhóm B và C của Cu Ba tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi.

Các vaccine không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh, mỗi người cần tiêm kết hợp các vaccine để phòng đầy đủ cả 5 nhóm não mô cầu gây bệnh gồm A, B, C, Y và W.

Còn vaccine phòng viêm não Nhật Bản gồm 3 loại. Trong đó, vaccine thế hệ mới Imojev (Thái Lan) chỉ có trong tiêm chủng dịch vụ là loại duy nhất không cần tiêm nhắc sau khi hoàn thành lịch tiêm cơ bản. Còn vaccine Jevax (Việt Nam) cần tiêm nhắc sau khi hoàn thành lịch tiêm cơ bản là mỗi 3 năm, vaccine Jeev (Ấn Độ) cần tiêm nhắc khi có dịch hoặc chuẩn bị đi vào vùng dịch.

Trẻ 10 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao nhiễm não mô cầu, do đây là nhóm có tỷ lệ người lành mang trùng cao nhất. Nhóm tuổi này cũng yêu thích khám phá, chơi đùa ngoài trời, dễ bị muỗi đốt làm lây nhiễm mầm bệnh viêm não Nhật Bản,

Vì vậy, bạn nên đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn, tiêm kết hợp 2 mũi trong cùng một buổi tiêm giúp tiết kiệm thời gian, công sức đi lại.

Cảm ơn câu hỏi của bạn

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Gai sinh dục hay chuỗi hạt ngọc dương vật (pearly penile papules) là hiện tượng sinh lý bình thường, không phải bệnh lây truyền qua đường tình dục. Các nốt thường nhỏ, đồng đều, màu trắng ngà hoặc hồng nhạt, xếp thành một hoặc vài hàng quanh rãnh quy đầu, không đau, không ngứa và không chảy mủ. Đây là tình trạng lành tính, không cần điều trị. Khoảng 8 – 43% nam giới thường gặp tình trạng này, phổ biến sau tuổi dậy thì, đặc biệt là những người chưa cắt bao quy đầu.

Còn sùi mào gà do virus HPV gây ra, chủ yếu là HPV type 6 và 11 với khoảng 90% ca bệnh. Các type virus này lây qua quan hệ tình dục không an toàn, bao gồm các ngả âm đạo, hậu môn, miệng, hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, máu, vết thương hở, thậm chí từ mẹ sang con khi sinh. Tổn thương ban đầu có thể chỉ là các u nhú nhỏ, mềm, màu hồng hoặc màu da, sau đó tăng dần về kích thước và số lượng, liên kết thành từng cụm có bề mặt sần sùi như bông súp lơ hoặc mào gà. Tổn thương có thể xuất hiện ở quy đầu, thân dương vật, bao quy đầu, bìu, quanh hậu môn hoặc niệu đạo.

Bạn chưa từng quan hệ tình dục giúp nguy cơ mắc sùi mào gà thấp hơn so với người đã có hoạt động tình dục. Tuy nhiên, HPV ngoài lây qua quan hệ tình dục còn có thể lây qua tiếp xúc da - niêm mạc bị nhiễm virus, thói quen dùng chung đồ lót với người khác. Từng có những trường hợp nhiễm HPV nhưng không rõ nguồn lây. Do đó, chỉ dựa vào tiền sử chưa quan hệ tình dục không đủ để loại trừ bệnh.

Bạn nên đến khám chuyên khoa Nam học hoặc Da liễu để được bác sĩ thăm khám, xét nghiệm, chẩn đoán đúng để điều trị. Bạn tuyệt đối không nên tự mua thuốc hoặc các sản phẩm được quảng cáo trên mạng, tránh nguy cơ tổn thương bị nhiễm trùng, để lại sẹo.

Mặc dù không thể phòng ngừa gai sinh dục, nhưng Việt Nam đã có vaccine Gardasil 9 phòng 9 type HPV gây bệnh cho cả nam và nữ, bao gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Trường hợp đã nhiễm HPV, vaccine không có tác dụng điều trị, song giúp phòng ngừa các type HPV thường gây sùi mào gà cũng như nhiều type nguy cơ cao liên quan đến ung thư hậu môn, dương vật và hầu họng ở nam giới.

Vaccine tiêm cho nam và nữ từ 9-45 tuổi, từ 9-14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 15-45 tuổi tiêm 3 mũi trong vòng 6 tháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sốt xuất huyết thường khởi phát với sốt cao 39-40 độ C, đau đầu nhiều, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp, mệt mỏi. Một số người có thể buồn nôn, nôn, nổi ban hoặc chấm xuất huyết dưới da.

Các triệu chứng của bạn như sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, mệt mỏi, uể oải có thể gặp ở sốt xuất huyết. Tuy nhiên, đây cũng là biểu hiện của nhiều bệnh nhiễm virus khác như cúm, Covid-19…

Bạn nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời, không nên tự ý dùng thuốc để tránh bỏ lỡ dấu hiệu gợi ý bệnh nặng của sốt xuất huyết như đau bụng nhiều, nôn liên tục, lừ đừ, vật vã, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen,, tay chân lạnh hoặc khó thở…

Để phòng ngừa sốt xuất huyết, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp phòng muỗi đốt bằng cách diệt bọ gậy, dọn dẹp nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ, ngủ trong màn, mặc quần áo dài. Cùng với đó, tiêm vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả. Vaccine sốt xuất huyết Qdenga (Takeda) tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau 3 tháng, phụ nữ cần hoàn thành phác đồ tiêm trước khi mang thai tối thiểu một tháng.

Đồng thời, mọi người cũng nên rà soát lịch sử tiêm chủng, tiêm bổ sung các loại vaccine còn thiếu để bảo vệ sức khỏe.

Cảm ơn câu hỏi của bạn

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dứa dại (Pandanus tectorius) trong Đông y còn gọi là lỗ cổ tử, sơn ba la (dứa núi), dã ba la (dứa dại). Cây thường mọc hoang ở nhiều nơi, hoặc có khi được trồng làm cảnh, làm thuốc. Toàn bộ các thành phần như quả, lá, rễ đều có thể dùng làm thuốc, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu. Tuy nhiên, đến nay chưa có nghiên cứu chứng minh dứa dại có hiệu quả điều trị viêm gan B, xơ gan hoặc ngăn bệnh tiến triển.

Ông bạn đang bị viêm gan B tiến triển xơ gan, cần được điều trị bằng thuốc kháng virus nếu có chỉ định của bác sĩ, kết hợp theo dõi định kỳ để giảm nguy cơ tiến triển nặng. Việc tự ý dùng dứa dại hoặc các bài thuốc dân gian thay thế thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nếu làm gián đoạn điều trị.

Bên cạnh đó, người thân trong gia đình, đặc biệt là người thường xuyên gần gũi chăm sóc cũng có lây nhiễm virus viêm gan B nếu vô tình tiếp xúc với máu của người bệnh. Vì vậy, bạn và người thân nên đi khám để biết bản thân có nhiễm virus viêm gan B hay không. Nếu chưa nhiễm mầm bệnh, bạn và người thân nên tiêm vaccine phòng bệnh chủ động.

Hiện Việt Nam có các loại vaccine phòng viêm gan B cho trẻ em và người lớn bao gồm vaccine mũi đơn và mũi kết hợp.

Trẻ cần được tiêm một mũi vaccine viêm gan B trong 24 giờ ngay sau sinh, sau đó tiêm tiếp vaccine có thành phần phòng viêm gan B như 6 trong 1 hoặc 5 trong 1. Người lớn tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng, trường hợp nguy cơ cao có thể tiêm 4 mũi trong 12 tháng. Kháng thể viêm gan B có thể giảm theo thời gian, mọi người cần tiêm nhắc lại để kháng thể đạt ngưỡng bảo vệ, xét nghiệm trước khi tiêm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

RSV (virus hợp bào hô hấp) là tác nhân nguy hiểm phổ biến hàng đầu đe dọa trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, khoảng 70% trẻ nhiễm RSV trong năm đầu, hầu hết trẻ đều nhiễm ít nhất một lần trước 2 tuổi; hơn 70% đến gần 100% ca nhập viện là trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh. Vì vậy, không có cơ sở nào giúp bé nhà bạn loại trừ nguy cơ nhiễm RSV.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận mỗi năm RSV gây 3,6 triệu ca nhập viện và 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Việt Nam đứng thứ 3 về tỷ lệ trẻ nhiễm RSV tại khu vực Tây Thái Bình Dương - Đông Nam Á, chiếm 35,5% ca nhiễm trùng đường hô hấp.

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch còn yếu, đường thở hẹp, phản xạ ho kém. Khi nhiễm RSV, trẻ có nguy cơ cao dẫn đến viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp chỉ trong vài ngày. Bệnh thường gia tăng vào mùa mưa và khi giao mùa.

Để phòng RSV cho trẻ, cha mẹ có thể chọn tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV do Sanofi đưa về, tiêm cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi. Trẻ dưới 12 tháng tiêm một mũi (liều theo cân nặng); trẻ 12–24 tháng có nguy cơ cao nhiễm RSV cần tiêm hai mũi tại hai vị trí khác nhau trong cùng ngày.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy kháng thể đơn dòng RSV giảm 82,7% nguy cơ nhập viện vì nhiễm trùng hô hấp dưới và giảm 75,3% nguy cơ nhập viện do nhiễm trùng nặng, với hiệu quả kéo dài cả mùa virus.

Bên cạnh RSV, cha mẹ cũng nên cho trẻ tiêm phòng đầy đủ các bệnh lý truyền nhiễm phổ biến để con được bảo vệ tốt nhất.

Cảm ơn câu hỏi của bạn

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sau quan hệ hai tuần, xét nghiệm HIV và HPV có thể chưa ra kết quả chính xác bởi lượng kháng thể chưa đủ lượng tối thiểu để có thể được phát hiện qua các xét nghiệm, bạn nên theo dõi thêm sức khỏe và đến cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn. Trong thời gian này, bạn cần kiêng quan hệ tình dục để tránh làm lây lan mầm bệnh và cần khám ngay khi có dấu hiệu sốt, mệt mỏi, ớn lạnh, loét miệng, phát ban đỏ, sưng hạch…

Người đã nhiễm HPV vẫn nên tiêm vaccine vì loại virus này có nhiều type gây bệnh. Kháng thể bảo vệ sinh ra sau khi nhiễm một loại virus không tồn tại lâu dài nên cơ thể vẫn có thể nhiễm lại chủng virus đã đào thải.

Hiện Việt Nam đang có vaccine thế hệ mới Gardasil 9 phòng 9 type virus 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 gây bệnh sùi mào gà và các bệnh ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hầu họng, hậu môn... Vaccine tiêm cho nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm 3 mũi cách nhau 6 tháng. Do đó, trường hợp của bạn có thể tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm gồm 3 mũi trong 6 tháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus gây bệnh viêm não Nhật Bản lây sang người qua vết đốt của muỗi Culex sau khi đốt các vật chủ mang mầm bệnh, chủ yếu là lợn và một số loài chim nước. Trẻ em và người lớn nếu chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm nhắc đầy đủ vaccine đều có nguy cơ mắc bệnh nếu bị muỗi mang mầm bệnh đốt. Nếu không được điều trị đúng và kịp thời, người bệnh dễ có nguy cơ tiến triển nặng thành viêm não, rối loạn tri giác, co giật, suy hô hấp. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ tử vong ở người có triệu chứng nặng có thể lên tới 30%; khoảng 20-30% người sống sót gặp di chứng thần kinh, nhận thức hoặc hành vi lâu dài.

Tiêm vaccine là cách phòng bệnh viêm não Nhật Bản hiệu quả. Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng bệnh, gồm của Jevax (Việt Nam), Jeev (Ấn Độ) và Imojev (Thái Lan). Trong đó vaccine Imojev sống giảm độc lực, có tế bào miễn dịch nhớ, hiệu quả bảo vệ lên đến 95% và không cần tiêm nhắc lại. Vaccine tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi trở lên, người từ 9 tháng đến dưới 18 tuổi tiêm hai mũi cách nhau 1 năm, người từ 18 tuổi trở lên tiêm một mũi duy nhất.

Con bạn 5 tuổi cần tiêm hai mũi vaccine. Theo nguyên tắc, vaccine cần tiêm đủ mũi đúng lịch mới phát huy tốt hiệu quả bảo vệ, tránh bỏ quên mũi nhắc. Việc bé nhà bạn bị quên tiêm mũi nhắc lại vaccine Imojev chỉ làm gián đoạn hoặc suy giảm mức độ bảo vệ tối ưu trong thời gian tiêm trễ, không làm cơ thể quên đi kháng thể cũ. Do đó, bé vẫn tiếp tục được tiêm mũi thứ hai để bổ sung miễn dịch, không cần tiêm lại từ đầu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Bệnh sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản đều lây truyền sang người qua vết muỗi đốt, do đó bất cứ ai cũng đều có nguy cơ nhiễm bệnh. Trong đó, muỗi gây bệnh sốt xuất huyết là muỗi vằn cái Aedes aegypti bị nhiễm virus Dengue. Loại muỗi này thích sống gần con người và sinh sản tại các vật dụng chứa nước đọng xung quanh nhà. Chúng hoạt động chủ yếu vào ban ngày, nhất là sáng sớm và chiều tối. Còn muỗi Culex là trung gian truyền bệnh viêm não Nhật Bản sang người sau khi chích gia súc như lợn, trâu, bò, ngựa và nhiều loại chim hoang dã mang mầm bệnh. Đây còn được gọi là muỗi đồng ruộng do sống ở ruộng lúa, chuồng trại, ao hồ, cống rãnh...

Virus gây bệnh sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh khác nhau, gồm Den-1, Den-2, Den-3, Den-4. Sau khi mắc bệnh, cơ thể chỉ sinh kháng thể bảo vệ với type virus đã nhiễm và bảo vệ chéo trước các type virus còn lại chỉ trong một thời gian ngắn. Do đó, một người có thể mắc bệnh nhiều lần với các type virus còn lại, nguy cơ lần mắc sau nặng hơn lần trước do phản ứng tăng cường phụ thuộc kháng thể tạo điều kiện cho virus xâm nhập và nhân lên làm bệnh diễn tiến nặng hơn. Đối với bệnh viêm não Nhật Bản, bạn và chồng nếu chưa có miễn dịch hoặc không được tiêm vaccine nhắc theo lịch đều có nguy cơ mắc bệnh nếu bị muỗi mang mầm bệnh chích.

Sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản đều đã có vaccine phòng bệnh cho cả trẻ em và người lớn. Vaccine sốt xuất huyết tiêm cho trẻ từ 4 tuổi đến người lớn, với lịch tiêm hai mũi cách nhau 3 tháng. Vaccine có hiệu quả phòng cả 4 type huyết thanh virus gây bệnh đến hơn 80% và ngăn nguy cơ nhập viện lên 90%.

Vaccine phòng viêm não Nhật Bản có ba loại, gồm: Jevax (Việt Nam), Jeev (Ấn Độ) và Imojev (Nhật Bản). Người lớn có thể tiêm ba loại vaccine này ở tiêm chủng dịch vụ. Trong đó, loại Imojev tiêm từ 9 tháng tuổi, loại Jevax tiêm từ 12 tháng tuổi, loại Jeev tiêm từ 12 tháng tuổi đến 49 tuổi. Vợ chồng bạn 50 tuổi có thể tiêm vaccine Jevax hoặc Imojev. Trong đó, miễn dịch từ vaccine Jevax sẽ suy giảm theo thời gian, cần lưu ý tiêm nhắc mỗi 3 năm sau các mũi tiêm cơ bản. Việc không tiêm nhắc lại hoặc bỏ quên các mũi tiêm nhắc sẽ khiến trẻ và người lớn đối mặt "khoảng trống miễn dịch" và nguy cơ mắc bệnh cao. Còn vaccine thế hệ mới Imojev không cần tiêm nhắc sau các mũi cơ bản, người lớn chỉ cần tiêm 1 mũi. Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn cụ thể.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus dại có nhiều trong nước bọt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, dơi, khỉ, chuột, thỏ... truyền sang người qua vết cào, cắn, liếm lên vết thương hở. Thời gian ủ bệnh thường 2-8 tuần, có thể ngắn vài ngày hoặc kéo dài hơn một năm. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào vào tình trạng, vị trí vết cắn, lượng virus đưa vào cơ thể. Thời gian ủ bệnh ngắn hơn khi nạn nhân bị cắn, cào ở vùng đầu, mặt, cổ hoặc khu vực nhiều đầu mút thần kinh như đầu ngón tay, chân, bộ phận sinh dục... Trong thời gian ủ bệnh, virus dại không gây triệu chứng cho người bệnh. Khi xuất hiện triệu chứng, gần 100% người bệnh tử vong.

Tiêm vaccine dại trước phơi nhiễm (trước khi bị cắn, cào) giúp cơ thể có sẵn kháng thể chống lại virus dại nếu không may bị cắn, cào. Đây là biện pháp phòng bệnh chủ động, nhất là với những người thường xuyên tiếp xúc với chó mèo.

Hiện Việt Nam sử dụng hai loại vaccine phòng dại thế hệ mới của Pháp và của Ấn Độ, không sử dụng mô não động vật, không ảnh hưởng đến trí nhớ hay sức khỏe người tiêm. Vaccine không sử dụng chất bảo quản thimerosal, giúp giảm nguy cơ tác dụng phụ tại chỗ như sưng, đau, sốt và được kiểm soát chất lượng chặt chẽ, đạt tiêu chuẩn của WHO. Bạn chưa bị động vật cắn, cào có thể tiêm dự phòng trước phơi nhiễm với phác đồ ba mũi vào các ngày 0, 7 và 21 hoặc 28. Khi đã tiêm đủ phác đồ trước phơi nhiễm, nếu sau này bị động vật nghi dại cắn, cào, bạn chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vaccine và không cần tiêm huyết thanh kháng dại.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Mùa hè nắng nóng, nhiệt độ tăng cao dễ khiến cơ thể mất nước, niêm mạc mũi họng trở nên khô hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập gây ho, sốt, đau họng... Bên cạnh đó, các thói quen vào phòng máy lạnh, bật quạt trực tiếp vào người, tắm hay uống nước lạnh khi đi ngoài trời nắng nóng về khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, làm suy giảm khả năng bảo vệ của hệ hô hấp. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện càng dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây bệnh hô hấp, nhất là virus hợp bào hô hấp RSV gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản. Đây là virus dễ lây qua đường hô hấp và có hệ số lây nhiễm cao gấp 4 lần cúm. Theo thống kê, hầu hết trẻ nhiễm bệnh do RSV ít nhất một lần trước 2 tuổi.

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở nhỏ hẹp, dễ bị tắc nghẽn và ứ đọng đàm nhớt. Khi mắc bệnh do RSV diễn tiến nhanh, có thể chỉ 1-2 ngày ho, sốt, đau họng trẻ có thể rơi vào biến chứng viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp.

Sau khi trẻ mắc bệnh, cơ thể có tạo ra kháng thể nhưng miễn dịch này ngắn và không bền, chỉ kéo dài vài tháng. Virus RSV cũng có hai nhóm chính (A và B) nên trẻ có thể nhiễm lại nếu gặp chủng khác.

Để phòng ngừa nguy cơ tái nhiễm cho con, bạn nên giữ vệ sinh tay, cho bé đeo khẩu trang khi ra ngoài, tránh để bé tiếp xúc nơi đông người, giữ phòng thoáng, cho bú mẹ hoàn toàn, thường xuyên vệ sinh đồ chơi, sát khuẩn tay và bề mặt nơi bé sinh hoạt, chơi đùa...

Hiện bệnh do RSV chưa có vaccine phòng bệnh cho trẻ, song kháng thể đơn dòng cũng là cách chủ động cung cấp trực tiếp miễn dịch cho bé, tránh nguy cơ lây nhiễm.

Hiện Việt Nam đang sử dụng kháng thể đơn dòng RSV Nirsevimab (Beyfortus) của do Sanofi đưa về Việt Nam, tiêm cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi. Khác với vaccine, kháng thể đơn dòng giống như "người bảo vệ có sẵn", giúp bảo vệ trẻ ngay sau khi tiêm, không cần thời gian để "huấn luyện" miễn dịch, chờ cơ thể sinh kháng thể như vaccine. Kháng thể đơn dòng có thể được sử dụng cho trẻ nhũ nhi ở bất kỳ thời điểm nào, giúp mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và trực tiếp chống lại RSV trong năm đầu đời. Trẻ từng nhiễm RSV vẫn nên được tiêm kháng thể sau khi đã hồi phục hoàn toàn để phòng tái nhiễm bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!