Phương án di dời, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục đại học của Hà Nội
Nội dung nằm trong báo cáo quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm của UBND TP Hà Nội, đang lấy ý kiến nhân dân, cụ thể như sau:
1. Các khu đô thị đại học
- Khu đô thị đại học Hòa Lạc - Xuân Mai: định hướng thu hút các trường khoa học công nghệ, kinh tế tài chính, để giãn mức độ tập trung sinh viên ở trung tâm ra khu vực ngoài trung tâm, hình thành quần thể các trường đại học với hệ thống hạ tầng và các không gian chung đồng bộ, hiện đại; cùng với khu công nghệ cao Hòa Lạc hình thành nên đô thị Khoa học và công nghệ.
- Khu đại học Sơn Tây: định hướng thu hút các trường văn hóa, nghệ thuật, du lịch và sư phạm... phù hợp với định hướng hình thành và phát triển khu đô thị Văn hóa Du lịch Sơn Tây - Ba Vì.
2. Các khu nghiên cứu, đào tạo
- Khu đô thị Đại học tại Hòa Lạc (Đại học Quốc gia Hà Nội và cơ sở 2 của một số Trường Đại học Khoa học và công nghệ và Kinh tế) tại Thạch Thất:
Ngoài diện tích đã quy hoạch khu Đại học Quốc gia (khoảng 1.000 ha), bố trí thêm khoảng 1.500 ha quy hoạch mới cho các cơ sở giáo dục đại học để phát triển đô thị Hòa Lạc thành Trung tâm đầu não về khoa học kỹ thuật công nghệ cao, trung tâm chuyển giao, phát triển thị trường khoa học công nghệ và khởi nghiệp.
Hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác vận hành khu đô thị Đại học Quốc gia tại Hòa Lạc. Xây dựng khu đại học quốc gia trở thành khu đô thị đại học quốc gia thông minh, hiện đại hàng đầu của cả nước, nơi tập trung các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu/trung tâm nghiên cứu, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam và thế giới kết hợp với các đô thị tạo nên hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của quốc gia, quốc tế.
Theo đó, khu đô thị đại học quốc gia phát triển theo mô hình "5 trong 1" gồm: trung tâm đào tạo tài năng; trung tâm nghiên cứu chuyển giao công nghệ hiện đại; trung tâm đổi mới sáng tạo ngang tầm quốc gia và quốc tế; đô thị đại học thông minh, hiện đại; trung tâm thử nghiệm hợp tác công tư và đào tạo nghiên cứu.
- Khu giáo dục đào tạo tại khu vực thị xã Sơn Tây (cũ), huyện Ba Vì (cũ): quy mô khoảng 300-350 ha, định hướng đào tạo lĩnh vực An ninh quốc phòng, văn hóa, nghệ thuật, du lịch và sư phạm.
- Khu giáo dục đào tạo tại Xuân Mai (cũ): quy mô khoảng 300 ha, là trung tâm đào tạo, nghiên cứu về Lâm nghiệp, Khoa học đất và hỗ trợ khởi nghiệp.
- Khu nghiên cứu, giáo dục đào tạo tại Chúc Sơn, Chương Mỹ: quy mô khoảng 250-300 ha, đào tạo lĩnh vực tư pháp, hành chính, thể dục thể thao.
- Khu giáo dục đào tạo tại Sóc Sơn (cũ): quy mô khoảng 200-250 ha, là cụm trường đào tạo, nghiên cứu phát triển ngành hàng không.
- Cơ sở nghiên cứu thực nghiệm tại Phú Xuyên (cũ): quy mô khoảng 150-200 ha, là cơ sở nghiên cứu Khoa học công nghệ cao Sinh học và nông nghiệp.
- Cụm cơ sở nghiên cứu Gia Lâm (cũ): quy mô khoảng 200-250 ha, bố trí cụm trường đào tạo, nghiên cứu ngành nông nghiệp và phụ trợ.
- Cụm nghiên cứu, giáo dục đào tạo tại Đan Phượng (cũ): quy mô khoảng 50-70 ha
- Cụm cơ sở nghiên cứu, giáo dục tại Đông Anh - Mê Linh (cũ): quy mô khoảng 50 ha.
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số trường đại học trong toàn quốc, trong đó có hơn 50 đại học công lập. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô. Số sinh viên trên địa bàn tăng nhanh. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên.
Việc di dời các trường đại học ra khu đô thị vệ tinh từng được nêu trong Điều chỉnh Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn 2065, cuối năm 2024.
Nhiều trường đã rục rịch mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở ở Hà Nam; Bách khoa Hà Nội xây dựng ở Hưng Yên.
Dương Tâm