Chào bạn!

Dơi là động vật có vú máu nóng, có thể lây virus dại cho người thông qua nước bọt hoặc nước tiểu dính vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Theo CDC Mỹ, dơi là loài động vật thường được báo cáo mắc bệnh dại cao nhất tại nước này. Hầu hết những người ở Mỹ tử vong vì bệnh dại đều tiếp xúc với dơi mắc bệnh dại. Bệnh biểu hiện lâm sàng gồm sợ nước, gió, co giật, liệt và tử vong. Gần 100% người và động vật mắc bệnh đều tử vong.

Bạn mô tả tình huống bị dơi bay đâm vào gót chân nhưng chưa gây ra vết thương, vết xước nhìn thấy ngoài da, bạn có thể yên tâm không bị lây nhiễm virus dại, không cần tiêm vaccine. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy quá lo lắng về tình trạng của mình, bạn có thể đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ xem xét và tư vấn.

Lần sau bạn lưu ý khi có vết thương ngoài da do động vật gây ra, bạn không nên vắt chanh hay tác động lên vết thương vì sẽ làm vết cắn bị nhiễm trùng, kéo dài thời gian chữa trị. Bạn nên rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng, bạn có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Sau đó, vết thương cần được rửa sạch với cồn 70% hoặc cồn iốt. Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương.

Hiện nay, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vaccine huyết thanh là cách phòng bệnh duy nhất. Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp. Hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da.

Trong trường hợp chủ động tiêm ngừa khi chưa bị động vật cắn, phác đồ gồm ba mũi cơ bản (các ngày 0-7-21 hoặc 0-7-28) và các mũi tiêm nhắc dành cho người có nguy cơ cao tiếp xúc virus dại làm trong phòng thí nghiệm, thám hiểm hang động, trẻ thường xuyên chơi với chó mèo... Vaccine dại hiện nay đều là các vaccine bất hoạt, sản xuất theo công nghệ mới, không chứa tế bào thần kinh nên không gây ảnh hưởng trí nhớ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vaccine Rotavin (Việt Nam) phòng bệnh tiêu chảy do Rotavirus, được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến trước 6 tháng tuổi với lịch uống 2 liều liên tiếp cách nhau tối thiểu 4 tuần. Còn vaccine phế cầu là vaccine tiêm phòng bệnh do vi khuẩn phế cầu gây ra như viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết... Trẻ có thể tiêm vaccine phòng phế cầu từ 6 tuần tuổi.

Con bạn đã uống vaccine Rota virus, sau đó tiêm thêm vaccine phế cầu 8 ngày sau hoàn toàn không ảnh hưởng sức khỏe. Thực tế, hai loại vaccine này vẫn còn có thể tiêm và uống gộp trong một buổi tiêm vẫn an toàn.

Bên cạnh đó, hai loại vaccine này hoạt động theo cơ chế riêng biệt và tác động lên các hệ cơ quan khác nhau. Do đó, việc sử dụng cùng lúc không gây ra sự can thiệp lẫn nhau, giúp đảm bảo hiệu quả miễn dịch cũng như an toàn cho trẻ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan qua đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Thời gian ủ bệnh khoảng 12-21 ngày, sau đó phát ban và lây vào thời gian trước 4 ngày và 4 ngày sau khi phát ban. Bất kỳ ai cũng có nguy cơ bị bệnh sởi, đặc biệt nhiều trường hợp người lớn đi lại và trở thành nguồn lây bệnh cho trẻ nhỏ. Vì vậy, tiêm chủng là cách hiệu quả giúp phòng ngừa và giảm các biến chứng nặng do sởi.

Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine ngừa sởi cho trẻ em và người lớn, bao gồm: loại sởi đơn MVVAC (Việt Nam) có trong tiêm chủng mở rộng và dịch vụ; loại phối hợp ngừa sởi - rubella MRVAC (Việt Nam) có trong tiêm chủng mở rộng; loại phối hợp 3 trong 1 ngừa sởi - quai bị - rubella gồm Priorix (Bỉ) và MMR II (Mỹ) chỉ có trong tiêm chủng dịch vụ.

Trong bối cảnh dịch sởi lan rộng, vaccine phòng sởi được Bộ Y tế cho phép tiêm cho trẻ từ 6 đến dưới 9 tháng tuổi (mũi 0 - mũi sởi chống dịch) nhằm bảo vệ trẻ từ sớm. Đến 9 tháng và sau 12 tháng, trẻ cần tiếp tục lộ trình tiêm chủng theo thông thường để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu và duy trì miễn dịch bền vững.

Con của bạn đã 18 tháng tuổi nên được tiêm ngừa ngay khi có thể và đủ liệu trình tiêm 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 là 3 tháng, khuyến cáo tiêm nhắc 1 mũi sau mũi 2 là 3 năm hoặc khi trẻ đủ 4-6 tuổi.

Hiệu quả vaccine lên đến 98% khi tiêm đủ hai mũi.

Cùng với đó, bạn cần giúp bé vệ sinh cá nhân sạch sẽ, rửa tay thường xuyên; sát khuẩn họng, miệng; ăn uống đủ dinh dưỡng... Gia đình nên thường xuyên vệ sinh nơi ở, nơi làm việc; đi khám và cách ly ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất trong các bệnh truyền nhiễm, gần 100% tử vong khi phát bệnh dại. Bệnh thường tăng cao vào mùa nóng, nhất từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm. Bệnh lây khi chó, mèo mang virus dại cắn, cào, liếm lên vết thương hở.

Trong 3 tháng đầu năm 2025, cả nước có 20 người tử vong do bệnh dại, rải rác ở nhiều tỉnh thành. Nhiều địa phương liên tục ghi nhận ca nhiễm dại trên người và chó, trong đó có tỉnh Đồng Nai nơi bạn sinh sống.

Trường hợp của bạn có vết xước, trầy nhẹ trên da, virus có thể xâm nhập vào cơ thể. Do đó, bạn không nên chủ quan mà hãy đến cơ sở y tế để được tiêm chủng phòng bệnh. Tùy theo tình trạng vết thương và việc theo dõi được con vật trong 10 ngày, bác sĩ có thể chỉ định dừng tiêm khi bạn tiêm được 3 mũi. Nếu con vật không bị mắc bệnh dại, nhờ tiêm vaccine, cơ thể vẫn tạo được kháng thể bảo vệ bạn sau này. Ví dụ, lần sau nếu bạn bị chó, mèo cắn cào nhưng đã tiêm đủ 3 mũi, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi vaccine và không cần dùng huyết thanh kháng dại.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do muỗi vằn, chủ yếu là muỗi Aedes aegypty đốt người bệnh mang virus Dengue và truyền sang cho người lành thông qua vết đốt. Sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh khác nhau gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Một người có thể nhiễm và tái nhiễm với cả 4 type huyết thanh này.

Hiện Việt Nam có vaccine phòng đầy đủ 4 type huyết thanh virus sốt xuất huyết, có hiệu quả ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh (bao gồm cả trường hợp tái nhiễm) đến hơn 80% và nguy cơ nhập viện hơn 90%. Vaccine tiêm cho trẻ từ 4 tuổi và người lớn. Lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Phụ nữ dự định sinh con nên tiêm vaccine trước ba tháng hoặc tối thiểu một tháng trước khi mang thai.

Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất vaccine sốt xuất huyết, người đã mắc sốt xuất huyết phải cần đủ 6 tháng mới được tiêm vaccine phòng ngừa. Lý do, trong khoảng thời gian này, cơ thể vẫn còn miễn dịch tự nhiên, có thể làm giảm hiệu quả đáp ứng miễn dịch của vaccine. Con bạn mới khỏi bệnh 3 tháng thì không nên tiêm vaccine sốt xuất huyết, chờ đủ 6 tháng hãy tiêm để thuốc phát huy tác dụng bảo vệ hiệu quả nhất.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Vaccine Pneumovax 23 do hãng dược phẩm MSD (Mỹ) sản xuất, có hiệu quả phòng các bệnh nhiễm trùng xâm lấn do vi khuẩn phế cầu (Streptococcus pneumoniae) gây ra như viêm phổi kèm nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết. Ngoài ra, vaccine còn phòng viêm phổi mắc phải tại cộng đồng.

Vaccine đặc biệt hiệu quả cao từ 75-86% đối với người trên 65 tuổi, người có bệnh nền.

Vaccine chỉ định cho trẻ em từ 2 tuổi đến người lớn, nhắm mục tiêu vào 23 loại kháng nguyên khác nhau của vi khuẩn phế cầu, chiếm phần lớn trong số những tác nhân gây bệnh phế cầu xâm lấn, bao gồm: 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19A, 19F, 20, 22F, 23F, 33F. Khi vào cơ thể, vaccine kích thích hệ miễn dịch sản sinh ra kháng thể đặc hiệu, giúp nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn phế cầu khi chúng xâm nhập.

Người đã tiêm vaccine phế cầu 13 vẫn rất cần tiêm thêm vaccine phế cầu 23 để củng cố hiệu quả và tăng mức độ bảo vệ khỏi các chủng phế cầu khuẩn nguy hiểm không có trong vaccine phế cầu phế cầu 13, đặc biệt đối với người thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh phế cầu xâm lấn.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng có khuyến nghị tiêm vaccine phế cầu 23 cho những người đã tiêm phế cầu 10 hoặc 13, đặc biệt nếu họ thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc phế cầu xâm lấn hoặc đã tiêm phòng từ lâu.

Để đảm bảo hiệu quả phòng ngừa bệnh lý phế cầu tốt nhất cho trẻ em và người lớn, tất cả trẻ em cần hoàn thành lịch tiêm vaccine phế cầu 10 và 13 trước sau đó tiêm bổ sung thêm vaccine phế cầu 23. Với người lớn đã tiêm vaccine phế cầu 13 như bác, cần bổ sung thêm vaccine phế cầu 23. Thông thường, khoảng cách tối thiểu giữa vaccine phế cầu 13 và phế cầu 23 là 1 năm đối với người không có nguy cơ cao mắc bệnh phế cầu xâm lấn và 2 tháng, tối thiểu 8 tuần đối với người có nguy cơ cao.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Đối với củ hành tây, hiện chưa có tài liệu y khoa, hay nghiên cứu khoa học nào chứng mình có thể phòng ngừa cúm hiệu quả. Còn nước cam có hàm lượng vitamin C cao, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, chống viêm. Nước cam cũng chứa nhiều chất dinh dưỡng khác giúp các hoạt động của hệ thống miễn dịch luôn ở trạng thái tốt nhất. Tuy nhiên, nếu chỉ uống nước cam để phòng cúm thì không chính xác.

Cách phòng ngừa cúm hiệu quả nhất hiện nay, được Tổ chức Y tế thế giới (WHO), CDC Mỹ, Bộ Y tế nước ta khuyến cáo là tiêm vaccine. Vì vậy, bạn nên cân nhắc chủng ngừa cúm càng sớm càng tốt để giúp cơ thể có kháng thể chủ động, giảm tỷ lệ biến chứng, trở nặng khi nhiễm bệnh.

Hiện Việt Nam có đầy đủ các loại vaccine cúm từ Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam phòng 4 chủng virus phổ biến gồm cúm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata, B/Victoria, dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng nếu chưa từng chủng ngừa cúm. Trẻ từ 9 tuổi và người lớn chỉ cần tiêm 1 mũi. Phụ nữ nên tiêm phòng cúm trước và trong thai kỳ, tốt nhất từ ba tháng giữa thai kỳ trở đi để bảo vệ sức khỏe, truyền kháng thể thụ động cho con. Vaccine cần nhắc lại hàng năm, mỗi năm một mũi, để cập nhật chủng virus cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO và kháng thể từ vaccine giảm dần theo thời gian.

Theo WHO, tiêm vaccine cúm mùa và tiêm nhắc đều đặn hằng năm có thể làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt là các nhóm đối tượng miễn dịch kém, bệnh lý nền, mãn tính COPD…

Ngoài phòng ngừa mắc cúm bằng vaccine, bạn nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, thường xuyên vận động, ngủ nghỉ hợp lý để tăng cường sức đề kháng, nâng cao thể trạng. Bạn cũng nên giữ nhà cửa sạch sẽ, thường xuyên súc họng, vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, mang khẩu trang khi đến nơi đông người.

Khi có các triệu chứng nghi ngờ cúm như sốt cao, ho, đau đầu, đau ngực, cần nghỉ ngơi tại nhà, uống đủ nước để theo dõi tình trạng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như khó thở, đau tức ngực, lơ mơ, hoặc tím tái... cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Gia đình không tự ý sử dụng thuốc, chữa bệnh theo mẹo dân gian khiến bệnh nặng hơn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm, triệu chứng đặc trưng là sốt cao, ho, đau mỏi khắp người... Mầm bệnh thường lưu hành khi thời tiết giao mùa, tăng vào mùa đông xuân. Do tính chất dễ lây lan, mọi người đều có thể mắc cúm.

Tuy nhiên, nhóm có hệ miễn dịch non yếu như trẻ em, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi nguy cơ trở nặng, nhập viện cao hơn. Những trẻ có bệnh nền liên quan hô hấp như hen phế quản, phổi tắc nghẽn mạn tính... dễ gặp các biến chứng của cúm hơn so với trẻ bình thường. Trẻ mắc cúm còn có thể trở thành nguồn lây cho gia đình, cho bạn bè cùng lớp, cùng trường, trong đó có những người cao tuổi, suy giảm miễn dịch.

Cách tốt nhất để phòng cúm cho trẻ là tiêm vaccine hàng năm. Hiện Việt Nam có hai loại vaccine cúm thế hệ mới, phòng 4 chủng virus phổ biến gồm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata, B/Victoria, dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Trẻ em từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm ngừa cần hai mũi, từ 9 tuổi trở lên chỉ cần một mũi.

Vaccine Vaxigrip Tetra (Pháp) phòng ngừa 2 chủng cúm A (H1N1 và H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata và Victoria), xuất xứ tại Sanofi Pasteur. Đây là loại vaccine bất hoạt dạng mảnh, hiệu lực vaccine và tính sinh miễn dịch tốt, được chứng minh qua nhiều thử nghiệm lâm sàng với độ an toàn cao cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Còn vaccine Influvac Tetra (Hà Lan) phòng ngừa 2 chủng cúm A (H1N1 và H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata và Victoria), xuất xứ tại hãng dược phẩm Abbott. Đây là loại vaccine bất hoạt tiểu đơn vị, chứa kháng nguyên bề mặt virus, ít gây phản ứng phụ sau tiêm như sốt, đau tại nơi tiêm, an toàn với người lớn tuổi, có bệnh nền.

Dù có những điểm khác nhau, cả hai loại vaccine đều an toàn, hiệu quả bảo vệ cao. Các mũi tiêm ngừa cúm đã được thử nghiệm trong một thời gian dài trước khi đưa ra thị trường, tuân thủ chặt chẽ các quy định về an toàn, hiệu quả.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!