* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Theo chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, vaccine phòng viêm não Nhật Bản là vaccine Jevax (Việt Nam), tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 5 tuổi. Trẻ cần hoàn thành ba mũi, sau đó tiêm nhắc một mũi sau mỗi ba năm.
Như vậy, con nhà bạn 8 tuổi, đã tiêm ngừa vaccine viêm não Nhật Bản ở trạm y tế, theo lịch bé vẫn cần tiêm nhắc theo lộ trình để củng cố kháng thể phòng bệnh. Nếu chưa tiêm nhắc, bé vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, hiện Việt Nam cũng có những vaccine phòng viêm não Nhật Bản, bao gồm vaccine thế hệ mới Imojev (Thái Lan) chỉ cần hoàn thành hai mũi cơ bản và không cần tiêm nhắc như các loại vaccine còn lại. Để tránh trường hợp phụ huynh quên lịch tiêm nhắc, có thể đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn, chuyển đổi loại vaccine và chỉ định tiêm ngừa.
Hiện nay, bệnh viêm não Nhật Bản đang bắt đầu vào mùa. Đầu tháng 5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Thanh Hóa thông tin đã ghi nhận ba trường hợp mắc viêm não Nhật Bản trên địa bàn tỉnh, trong đó có bé gái 14 tuổi chưa tiêm ngừa vaccine đã tử vong.
Bệnh do virus viêm não Nhật Bản B gây ra. Ổ chứa virus trong tự nhiên thường gặp ở lợn và các loài chim hoang dã như cò, vạc, diệc… Mầm bệnh lây qua vết đốt của muỗi Culex, sau khi chúng hút máu của các loài vật này.
Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên tới 30%. Khoảng 30-50% người sống sót sau đó có thể gặp những di chứng suốt đời như: liệt, khiếm thính, khiếm thị, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, giảm khả năng tiếp thu, học tập...
Các phụ huynh lưu ý, bệnh lý viêm màng não do não mô cầu và viêm não Nhật Bản là hai bệnh do hai tác nhân khác nhau gây ra. Bên cạnh đó, hiện nay, Việt Nam đang bước vào mùa hè, thời tiết nắng nóng, mưa nhiều, là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn phát triển, gây các bệnh đường hô hấp như cúm, phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, thủy đậu, bệnh sốt xuất huyết, dại… Người dân nên rà soát lịch sử tiêm chủng để bổ sung các mũi còn thiếu để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Mầm bệnh uốn ván có ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên và có thể tồn tại nhiều năm trong đất cát. Nha bào uốn ván có thể xâm nhập vào cơ thể qua những vết thương rất nhỏ.
Mèo, bao gồm nhà nuôi và mèo hoang, là loài vật có bản năng cào đất cát để giấu phân, nước tiểu, hoặc đôi khi là để chơi đùa và dùng lưỡi để liếm lông, liếm chân. Vì vậy, có mèo khả năng tiếp xúc với mầm bệnh rồi vô tình truyền sang cho người khi cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở.
Không chỉ vết thương do mèo, bất cứ vết thương ngoài da nào không được xử trí đúng cách đều có thể phơi nhiễm mầm bệnh uốn ván. Tại vị trí vết thương, đặc biệt trong môi trường yếm khí, nha bào nhanh chóng nhân lên, tiết ra độc tố thần kinh tetanospasmin. Độc tố này chạy dọc theo các dây thần kinh tấn công lên hệ thần kinh trung ương.
Biểu hiện ban đầu của bệnh uốn ván là cứng hàm, khó nhai nuốt, nói đớt, song, dễ bị nhầm lẫn với bệnh răng miệng. Trường hợp không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị co cứng cơ toàn thân, bao gồm cơ hô hấp dẫn đến suy hô hấp, gồng giật liên tục hoặc theo cơn. Bệnh uốn ván nặng có thể tử vong do suy hô hấp; rối loạn thần kinh thực vật như nhịp tim, huyết áp; suy đa tạng…
Vì vậy, nếu bạn chưa từng tiêm ngừa uốn ván trong vòng 10 năm trở lại đây, cần tuân thủ tiêm đầy đủ phác đồ theo chỉ định của bác sĩ. Nếu đã tiêm ngừa đủ ba mũi cơ bản trong vòng 10 năm, bạn chỉ cần tiêm nhắc lại một mũi vaccine có thành phần uốn ván để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại do virus dại gây ra, thường có trong dịch tiết, chủ yếu là nước dãi, ngoài ra còn có trong dịch não tủy, nước mắt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, chồn, chuột, dơi, khỉ. Virus lây cho người thông qua vết cắn cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Tại Việt Nam, phần lớn các ca bệnh dại do chó gây ra.
Nhiều người quan niệm chó nhà nuôi thường an toàn vì thường xuyên quan sát được, đồng thời đã tiêm ngừa cho chó thì khi bị chúng cắn sẽ không cần tiêm. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế, kể cả khi con vật nhà nuôi hoặc đã được tiêm phòng, người bị chúng cào, cắn hay liếm vào vết thương hở vẫn cần đến cơ sở y tế để xử trí vết cắn và tiêm phòng phù hợp. Mọi người không nên chủ quan nghĩ thú cưng đã tiêm, chỉ cần theo dõi là có thể bỏ qua tiêm phòng.
Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, khi đã có triệu chứng, gần 100% người và động vật đều tử vong. Tiêm ngừa là biện pháp duy nhất có thể bảo vệ sức khỏe và tính mạng nếu không may phơi nhiễm mầm bệnh dại. Bên cạnh đó, vaccine dại hiện nay là vaccine thế hệ mới, được nuôi cấy trên tế bào tinh khiết, không ảnh hưởng đến thần kinh, trí nhớ, an toàn cho tất cả mọi người, kể cả trẻ em và phụ nữ mang thai.
Nếu bị cắn, cào, liếm vào vết thương hở, người dân cần rửa ngay dưới vòi nước sạch kết hợp với xà phòng trong ít nhất 15 phút; sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch sát khuẩn sau đó trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ đánh giá tình trạng và chỉ định tiêm ngừa. Phác đồ tiêm gồm 3 hoặc 5 mũi vào bắp, có thể tiêm thêm huyết thanh nếu cần.
Bên cạnh đó, những người thường xuyên tiếp xúc với chó mèo, làm việc trong điều kiện phơi nhiễm virus dại cao như nhân viên phòng thí nghiệm, người chăm sóc thú cưng có thể tiêm dự phòng bệnh dại trước phơi nhiễm với phác đồ gồm ba mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28. Nếu không may bị chúng cắn cào sau này thì chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine, không cần tiêm huyết thanh ngay cả những vết thương nhiều đầu dây thần kinh như đầu, mặt, cổ, ngón tay, ngón chân.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khoẻ!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường máu do virus viêm não Nhật Bản gây nên. Ổ chứa virus là các loài chim hoang dã, heo, bò, ngựa…, truyền bệnh cho người thông qua vết đốt của muỗi Culex. Cao điểm mùa bệnh thường rơi vào mùa hè, từ tháng 5-8 hàng năm, do thời mưa nắng thất thường là điều kiện thuận lợi cho muỗi Culex phát triển sinh sôi. Trong khi, mùa hè là dịp học sinh, sinh viên nghỉ học, về quê, đi dã ngoại, cắm tại, du lịch... tăng nguy cơ bùng phát ca bệnh. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh viêm não Nhật Bản an toàn, hiệu quả.
Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản gồm Jevax (Việt Nam), Imojev (Thái Lan), Jeev (Ấn Độ). Phác đồ tiêm áp dụng theo từng loại.
- Jevax có trong chương trình tiêm chủng mở rộng và dịch vụ, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi. Phác đồ ba mũi cơ bản và cần tiêm nhắc 3 năm một lần. Hai mũi đầu cách nhau 1-2 tuần, mũi ba cách mũi hai 1 năm, sau đó cứ 3 năm cần tiêm nhắc lại một lần.
- Imojev, tiêm cho trẻ từ 9 tháng đến 18 tuổi với hai mũi, cách nhau một năm. Người từ 18 tuổi trở lên chỉ cần tiêm một mũi. Vaccine không cần tiêm nhắc lại nếu hoàn thành đủ số mũi.
- Jeev tiêm cho trẻ từ 12 tháng đến 49 tuổi, với lịch tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng. Lịch tiêm nhắc tùy vào lứa tuổi và khuyến cáo tiêm chủng của mỗi quốc gia.
Do lịch tiêm vaccine Jevax dài dễ khiến phụ huynh có thể quên cho con tiêm mũi nhắc hoặc cho rằng chỉ tiêm ba mũi cơ bản là đủ, trẻ dễ có nguy cơ mắc bệnh. Con bạn hiện 5 tuổi chưa tiêm vaccine viêm não Nhật Bản, bạn có thể chọn tiêm vaccine Imojev hoặc vaccine Jeev cho con. Lịch tiêm của trẻ gồm hai mũi cách nhau 1 tháng với vaccine Jeev, hoặc cách một năm với vaccine Imojev.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus HPV (virus u nhú ở người) có nhiều hình thức lây truyền bệnh như quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân. Người mắc bệnh như sùi mào gà và các bệnh ung thư như cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn, vòm họng thời gian đầu thường không có triệu chứng và trở thành nguồn lây khó kiểm soát.
Hiện đã có hai loại vaccine phòng HPV, gồm: Gardasil phòng được 4 type 6, 11, 16, 18 tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi và Gardasil 9 phòng ngừa 9 type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Vaccine được chứng minh về độ an toàn và hiệu quả khi tiêm cho người trong độ tuổi khuyến cáo, không làm mãn kinh sớm, chậm kinh, gây vô sinh, hay ảnh hưởng đến việc dậy thì của trẻ.
Độ tuổi vàng để tiêm vaccine HPV là từ 9-14 tuổi, do trẻ ít tiếp xúc virus qua đường quan hệ tình dục. Kháng thể từ vaccine có thể duy trì ở nồng độ cao, không suy giảm theo thời gian. Trẻ chỉ cần tiêm 2 mũi, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, giới trẻ hiện có xu hướng quan hệ tình dục ngày càng sớm, tiêm vaccine giúp bảo vệ trẻ ngay từ sớm. Do đó, bạn nên cho con tiêm vaccine càng sớm càng tốt để vừa giúp trẻ phòng bệnh vừa tiết kiệm được chi phí cho gia đình.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh sùi mào gà do chủ yếu các type virus HPV 6 và 11 (virus u nhú ở người) gây ra. Bệnh dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da và từ mẹ sang con. Bạn có thể lây truyền bệnh khi đã có quan hệ với vợ đang mắc bệnh. Do đó, bạn nên theo dõi sức khỏe và nên khám, điều trị theo phác đồ của bác sĩ ngay khi bị ngứa, rát, xuất hiện nốt sùi trên da ở vùng sinh dục, miệng, lưỡi...
Bệnh sùi mào gà đã có hai loại vaccine HPV phòng ngừa, gồm Gardasil và Gardasil 9. Ngoài phòng sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng các bệnh ung thư vùng hầu họng, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục cho cả nam và nữ. Trong đó, vaccine Gardasil 9 tiêm được cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, giúp phòng 9 type HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, hiệu quả bảo vệ đến trên 90%. Bạn đang trong quá trình theo dõi bệnh vẫn có thể tiêm vaccine Gardasil 9, với lịch tiêm 3 mũi trong 6 tháng. Trong trường hợp mắc bệnh, tiêm vaccine sẽ giúp bạn tránh mắc các type virus chưa nhiễm và tránh tái nhiễm bệnh sùi mào gà.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên kiêng quan hệ, tránh hút thuốc lá, uống rượu bia và nên đồng hành cùng vợ điều trị bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh do não mô cầu có 5 nhóm huyết thanh gây bệnh thường gặp là A, B, C, Y, W gây ra các thể bệnh như viêm họng, viêm khớp, viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết…
Hiện Việt Nam lưu hành 5 vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm A, B, C, Y, W là Bexsero (Italy), VA-Mengoc BC (Cuba) và 3 vaccine phòng nhóm A, C, Y, W là Nimenrix (Bỉ), Menquadfi (Mỹ), Menactra (Mỹ). Các vaccine não mô cầu không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh, trẻ và người lớn cần tiêm kết hợp các vaccine để phòng đầy đủ cả 5 nhóm huyết thanh gây bệnh
Con bạn 10 tuổi đã tiêm đủ hai mũi vaccine não mô cầu nhóm B, hiện bé cần tiêm thêm vaccine nhóm A, C, Y, W. Bạn có thể tiêm vaccine Nimenrix, Menquadfi, hoặc Menactra cho con. Lịch tiêm của trẻ một mũi cơ bản và cần tiếp tục tiêm mũi nhắc nếu có nguy cơ. Mũi tiêm nhắc cần cách mũi trước đó tối thiểu 4 năm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus dại gây ra và lây truyền từ động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, dơi, thỏ... sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở. Những vết thương dù rất nhỏ, thậm chí vết xước nông không chảy máu, cũng có thể là cửa ngõ để virus dại xâm nhập vào cơ thể.
Vaccine dại tiêm cho chó, mèo giúp giảm tỷ lệ mắc trên vật nuôi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế nước ta hướng dẫn, kể cả khi chó, mèo nhà nuôi đã tiêm phòng, người bị chúng cắn, cào hay liếm vào vết thương hở vẫn cần đến đến cơ sở y tế để xử trí vết thương và tiêm phòng phù hợp. Do đó, bạn nên rửa kỹ vết thương cho con bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất 15 phút và sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Sau đó, bạn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra, đánh giá vết thương, chỉ định tiêm vaccine dại cho trẻ càng sớm càng tốt.
Vaccine dại hiện nay có hai loại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên có thể tiêm cho mọi độ tuổi, không ảnh hưởng đến sức khỏe và trí nhớ của trẻ. Lịch tiêm sau phơi nhiễm cho trẻ gồm 5 mũi ở đường tiêm bắp hoặc 8 mũi ở đường tiêm trong da. Bạn cũng cần theo dõi chó trong 10 ngày, nếu con vật vẫn sống khỏe mạnh, bình thường, bác sĩ có thể dừng chủng ngừa các mũi tiếp theo cho trẻ.
Nếu con vật không mắc bệnh dại, tiêm vaccine cũng giúp con bạn có kháng thể phòng bệnh cho các lần phơi nhiễm sau. Nếu đã tiêm vaccine, các trường hợp bị cắn, cào lần sau, con bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Từ đầu năm 2026 đến nay, nước ta ghi nhận nhiều ca tử vong do bệnh dại ở cả trẻ em và người lớn khi bị chó, mèo nhà nuôi cắn, cào song không tiêm vaccine dại. Thời tiết nắng nóng như hiện nay có thể khiến chó, mèo dễ bị kích động, căng thẳng, tăng nguy cơ cắn người. Bạn nên quản lý chặt vật nuôi, không thả rông, rọ mõm chó khi ra đường và cần tránh để chó chơi cùng trẻ khi không có sự giám sát của người lớn.
Vaccine dại cũng có thể tiêm trước phơi nhiễm (trước khi bị chó mèo cắn, cào) với lịch tiêm 3 mũi. Trường hợp đã tiêm đủ phác đồ trước phơi nhiễm, nếu bị cắn, cào sau chỉ cần tiêm 2 mũi, không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp, hoặc tiếp xúc với bề mặt chứa virus. Theo thống kê, có đến 90% người chưa có miễn dịch, chưa tiêm vaccine sẽ lây bệnh.
Bệnh gây ra các triệu chứng điển hình như sốt, phát ban, viêm họng, viêm kết mạc... cho cả trẻ em và người lớn. Virus có thể tấn công nhiều cơ quan gây ra các biến chứng như tiêu chảy cấp, viêm phổi, viêm não, viêm màng não, tử vong. Bên cạnh Nhật Bản, Mỹ, nước ta cũng ghi nhận nhiều ca mắc sởi biến chứng nặng ở cả trẻ em và người lớn. Tiêm hai mũi vaccine là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98%.
Hiện Việt Nam đang sử dụng nhiều loại vaccine phòng sởi gồm mũi sởi đơn MVVAC của Việt Nam và mũi phối hợp phòng sởi, quai bị, rubella MMR II của Mỹ, mũi phòng sởi, rubella MRVAC của Việt Nam, mũi phòng sởi, quai bị, rubella Priorix của Bỉ và mũi phòng sởi, quai bị, thủy đậu, rubella ProQuad của Mỹ. Các vaccine tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi, hoặc 12 tháng tuổi đến người lớn tùy loại vaccine. Người lớn chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng trước đó cần tiêm đủ ít nhất hai mũi vaccine, phác đồ cách nhau một tháng.
Vaccine sởi cần 2-3 tuần sau tiêm để tạo miễn dịch và đạt hiệu quả bảo vệ đến 98% khi tiêm đủ 2 mũi. Do đó, bạn và gia đình cần tiêm càng sớm càng tốt, để chuyến du lịch tại Nhật Bản sắp tới vui vẻ, an toàn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine tay chân miệng phòng chủng Enterovirus 71 (EV71) gây ra các ca bệnh trong mùa dịch hiện nay đã được Bộ Y tế cấp phép tại Việt Nam ngày 17/3. Vaccine dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, hiệu quả bảo vệ gần 97%, duy trì miễn dịch lâu dài và phòng nguy cơ tái nhiễm do các phân nhóm khác nhau của chủng virus EV71 gây ra.
Với kinh nghiệm triển khai tiêm chủng nhiều loại vaccine mới và quan hệ đối tác toàn diện với đơn vị sở hữu vaccine tay chân miệng, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang xúc tiến các bước để đưa vaccine về Việt Nam và triển khai tiêm sớm cho trẻ em cả nước. Trước nhu cầu và sự quan tâm của người dân về vaccine phòng tay chân miệng, VNVC đang tiếp nhận đăng ký thông tin để tư vấn, cập nhật cho phụ huynh.
Hai con bạn 2 tuổi và 4 tuổi nằm trong độ tuổi được tiêm vaccine tay chân miệng. Bạn muốn được tư vấn và đăng ký tiêm cho hai con thì thực hiện các bước đăng ký thông tin tại https://vnvc.vn/dang-ky-nhan-thong-tin-vac-xin-tay-chan-mieng/.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus HPV (virus u nhú ở người) dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân chứa mầm bệnh. Nhóm người có nguy cơ cao lây nhiễm virus gồm có nhiều bạn tình, không sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ, hay người hút thuốc lá, uống rượu bia, thường xuyên căng thẳng, stress…
Có hơn 200 type virus HPV khác nhau, trong đó có 40 type có thể gây ra các bệnh tại chỗ ở vùng sinh dục, hậu môn, miệng và họng. Trong đó, hai type 6 và 11 gây ra bệnh sùi mào gà ở cả nam và nữ. Một số type nguy cơ cao, đặc biệt là 16 và 18, liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung ở nữ, ung thư vùng hầu họng, ung thư hậu môn... ở cả nam và nữ.
Bên cạnh duy trì lối sống lành mạnh và quan hệ tình dục an toàn, tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh, tiêm vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng các bệnh do HPV hơn 90%. Hiện Việt Nam lưu hành hai loại vaccine HPV, gồm Gardasil (phòng 4 type: 6, 11, 16, 18) và Gardasil 9 (phòng 9 type: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Trong đó, vaccine Gardasil tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi, còn vaccine Gardasil 9 tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Người đã nhiễm một type HPV vẫn cần tiêm vaccine nhằm bảo vệ type virus chưa nhiễm và ngăn tái nhiễm type virus đã nhiễm sau khi đào thải ra khỏi cơ thể.
Bạn 38 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm gồm 3 mũi trong 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu do vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm tai giữa, viêm họng... Trong đó, hai thể bệnh diễn tiến nhanh, có thể tử vong trong 24 giờ là viêm màng não và nhiễm trùng huyết, hoặc kết hợp cả hai.
Con người là ổ chứa của vi khuẩn não mô cầu. Theo thống kê, trong cộng đồng, có khoảng 10-20% tỷ lệ người lành mang trùng và có thể tăng lên 40-50% trong các vụ dịch. Vi khuẩn ở sẵn vùng hầu họng có thể nhân cơ hội tấn công khi hệ miễn dịch suy giảm, có tổn thương niêm mạc do viêm đường hô hấp, hút thuốc lá...
Do đó, độ tuổi nào, hay bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu. Trẻ vị thành niên là một trong ba nhóm dễ mắc và nguy cơ tiến triển nặng khi mắc bệnh, bên cạnh trẻ nhỏ, người cao tuổi. Lý do là, tỷ lệ mang vi khuẩn ở nhóm thanh thiếu niên có thể lên tới 25 - 32%, cao nhất trong các độ tuổi, với nguy cơ mắc bệnh có thể gấp đôi dân số chung. Trẻ vị thành niên cũng dễ lây nhiễm bệnh khi thường sinh hoạt, học tập nơi đông người như trường học, ký túc xá, quán xá, hội trại và cũng thường thức khuya, ăn uống không điều độ.
Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm: A, B, C, Y, W-135. Cả 5 nhóm này đều có thể gây bệnh nặng và bùng phát các vụ dịch. Mầm bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh, hoặc sử dụng các vật dụng chứa mầm bệnh sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine não mô cầu phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến như A, B, C, Y và W. Trong đó, nhóm A, C, Y, W có loại (Menquadfi, Mỹ) và (Nimenrix, Bỉ) tiêm từ 6 tuần tuổi, không giới hạn tuổi ở người lớn; Menactra (Mỹ) tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm B có loại vaccine thế hệ mới (Bexsero, Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 50 tuổi và nhóm B, C có vaccine VA-Mengoc BC (Cuba), tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến 45 tuổi. Các vaccine không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh não mô cầu, do đó mỗi người cần tiêm kết hợp để bao phủ đủ 5 nhóm huyết thanh phòng bệnh.
Con bạn đã tiêm vaccine phòng não mô cầu nhóm B, C cần tiêm thêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W và bổ sung thêm vaccine nhóm B thế hệ mới để có thể phòng đầy đủ các nhóm huyết thanh gây bệnh.
Ngoài tiêm vaccine, con bạn cũng cần phòng bệnh bằng vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thường xuyên rửa tay với xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn. Cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, luyện tập để nâng cao thể trạng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Bênh lây qua hai con đường gồm hít phải dịch tiết mũi họng của người bệnh và tiếp xúc với dịch tiết nốt phỏng của người bệnh thủy đậu hay người mắc zona thần kinh bám vào các bề mặt, vật dụng... Theo thống kê, có đến 90% người không có miễn dịch với bệnh sẽ lây khi tiếp xúc với mầm bệnh thủy đậu. Theo WHO, khoảng 10-20% phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có thể bị viêm phổi, nguy cơ tử vong chiếm 45% và dẫn đến sảy thai, dị tật thai nhi, trẻ mắc thủy đậu bẩm sinh...
Tiêm vaccine thủy đậu là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98% và giảm gần 100% các biến chứng nguy hiểm của bệnh như viêm phổi, viêm màng não, viêm não do virus thủy đậu...
Hiện Việt Nam đang sử dụng 3 vaccine thủy đậu loại đơn, gồm: Varivax (Mỹ), Varilrix (Bỉ), Barycela (Hàn Quốc) và loại phối hợp ProQuad (Mỹ) phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella. Trong đó, vaccine Barycela chỉ tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi. Ba vaccine còn lại tiêm cho cả trẻ em và người lớn. Bạn hiện 26 tuổi, đang có kế hoạch mang thai có thể tiêm vaccine thủy đậu loại đơn của Mỹ, Bỉ và vaccine thủy đậu phối hợp của Mỹ. Lịch tiêm của bạn gồm 2 mũi cách nhau một tháng. Bạn cần hoàn thành hai mũi trước khi mang thai tối thiểu ba tháng hoặc 1 tháng tùy theo loại vaccine.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus Dengue gây ra, không lây trực tiếp từ người sang người mà lây qua vết đốt của muỗi vằn cái.
Bệnh diễn tiến theo 3 giai đoạn. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh có biểu hiện đặc trưng là sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, đặc biệt là đau sau hốc mắt, đau nhức cơ, xương khớp, có thể phát ban chấm đỏ. Biểu hiện này kéo dài khoảng 1-3 ngày, sau đó tình trạng sốt giảm dần. Giai đoạn nguy kịch thường bắt đầu từ ngày thứ 4 của bệnh. Ở giai đoạn này, người bệnh có nguy cơ rơi vào biến chứng xuất huyết nặng, sốc, suy đa tạng, tràn dịch phổi, suy hô hấp... nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong. Các dấu hiệu bệnh chuyển nặng như chảy máu cam, chảy máu chân răng, người bệnh li bì, đau bụng nhiều, nôn ói, tay chân lạnh... Cuối cùng là giai đoạn phục hồi.
Còn nhiễm não mô cầu là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây từ người sang người qua đường hô hấp khi hít phải giọt bắn có chứa mầm bệnh hoặc lây gián tiếp qua vật dụng quen thuộc mà người bệnh hoặc người khỏe mạnh có mang vi khuẩn thường tiếp xúc. Bệnh do não mô cầu có biểu hiện ban đầu không đặc trưng như sốt, đau họng, mệt mỏi, dễ nhầm với cảm lạnh, viêm họng, cúm. Song, bệnh diễn tiến rất nhanh, gây các thể bệnh nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc cả hai thể. Tử ban màu tím với bờ không đều, lan nhanh là dấu hiệu đặc trưng của bệnh lý do não mô cầu, song thường xuất hiện ở giai đoạn nặng.
Đôi khi, người nhiễm vi khuẩn não mô cầu có thể gặp một số thể bệnh hiếm khác như nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu mạn tính, gây các biểu hiện như sốt, lạnh run, phát ban, viêm khớp, đau khớp... Thể viêm phổi gây khó thở, đau tức ngực. Thể viêm khớp gây sưng khớp... Chính vì một số triệu chứng tương đồng, kết hợp tiền sử từng tiếp xúc chung với người bệnh nhiễm não mô cầu, cơ quan chức năng sẽ không loại trừ tác nhân não mô cầu nguy hiểm cho đến khi có kết quả xét nghiệm.
Vi khuẩn não mô cầu xâm lấn có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ. Chưa kể, tỷ lệ tử vong của bệnh cao, lên tới 50% nếu không được phát hiện, thậm chí ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị, tỷ lệ tử vong vẫn còn tới 15%. 20% người bệnh sống sót gặp di chứng nặng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống sau này như cụt chi, liệt, điếc, mù...
Sốt xuất huyết hiện chưa có thuốc điều trị, còn não mô cầu đã có thuốc kháng sinh điều trị đặc hiệu, song bệnh diễn tiến rất nhanh trong khi dấu hiệu ban đầu mờ nhạt, khó nhận biết. May mắn, cả hai bệnh trên hiện đều đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả. Trong đó, vaccine sốt xuất huyết chỉ có một loại duy nhất Qdenga của Hãng Takeda (Nhật Bản), dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Vaccine có hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh hơn 80% và giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết hơn 90%.
Đối với vi khuẩn não mô cầu, hiện Việt Nam có 5 loại vaccine, bao gồm: 3 loại vaccine tứ giá thế hệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W như MenQuadfi, Nimenrix, Menactra; loại thế hệ mới phòng nhóm B Bexsero và vaccine VA-Mengoc-BC ngừa hai nhóm B và C. Mỗi người cần tiêm kết hợp để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh A, B, C, Y và W.
Bên cạnh đó, tùy vào đường lây, người dân kết hợp phòng ngừa các biện pháp phù hợp như phòng muỗi đốt với sốt xuất huyết; súc họng bằng dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang, khử khuẩn, không dùng chung đồ cá nhân, hạn chế tiếp xúc đông người để phòng vi khuẩn não mô cầu.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu (trái rạ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella zoster gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần người bệnh; chạm tay vào dịch nước nốt phỏng thủy đậu hoặc zona thần kinh, một bệnh do virus thủy đậu tái hoạt động gây ra; bệnh cũng lây qua bề mặt tiếp xúc bị nhiễm mầm bệnh như bàn ghế, tay nắm cửa, vật dụng cá nhân của người bệnh.
Bệnh thủy đậu có khả năng lây lan mạnh, có đến 90% người tiếp xúc chưa có miễn dịch có nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh. Bệnh thường có biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi, phát ban mụn nước khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, khó chịu. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh thủy đậu có thể dẫn đến nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm não, viêm màng não… Ở người khỏi bệnh, virus không đào thải mà ẩn trong các hạch thần kinh tái hoạt động gây bệnh zona thần kinh sau này. Phụ nữ mang thai bị thủy đậu, thai nhi có nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh.
Bạn đã 40 tuổi, không biết bản thân đã từng mắc thủy đậu hay chưa nên tiêm vaccine để phòng bệnh, tránh nguy cơ mắc và biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe, sắc đẹp và tâm lý. Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm ngừa.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine thủy đậu, bao gồm các loại mũi đơn như Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ), Barycela (Hàn Quốc) và mũi kết hợp 4 trong 1 Proquad phòng thủy đậu, sởi, quai bị, rubella. Lịch tiêm tùy theo loại vaccine và độ tuổi chủng ngừa. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại phù hợp. Vaccine có hiệu quả phòng bệnh cao nhất lên đến 98% khi được tiêm đủ hai mũi, đúng lịch.
Đồng thời, bạn nên thực hiện tốt các biện pháp dự phòng khác như đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, ăn uống đảm bảo dinh dưỡng, tăng cường trái cây và rau xanh...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!