* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus dại lây truyền từ động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, dơi... sang người qua vết cào, cắn, liếm lên vết thương hở. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo, người bị chó, mèo hoặc động vật có nguy cơ nhiễm dại cắn, cào, liếm lên vết thương hở cần tiêm vaccine phòng bệnh càng sớm càng tốt không nên chờ kết quả xét nghiệm bệnh dại trên con vật, hoặc chờ con vật chết hay không. Mọi người cũng không nên có tâm lý chủ quan, cho rằng chó, mèo nhà nuôi an toàn nên không sao. Không nên chờ theo dõi sức khỏe con vật sau 10 ngày mới tiêm phòng dại. Lý do, khi con vật phát bệnh dại, chết, hoặc theo dõi sau 10 ngày khiến việc phòng bệnh trễ, virus dại có thể xâm nhập đến hệ thần kinh trung ương, não và xuất hiện triệu chứng bệnh, tỷ lệ tử vong gần 100%.
Bạn bị chó cắn chảy máu cần rửa vết thương với xà phòng dưới vòi nước sạch trong vòng 15 phút và tiếp tục sát trùng vết thương với cồn 45 - 70 độ C hoặc cồn iod. Điều này giúp loại bỏ chất bẩn, lượng virus dại bám ở vị trí vết thương. Sau đó, bạn cần đến cơ sở y tế để bác sĩ xem xét vết thương, chỉ định tiêm vaccine, kết hợp huyết thanh kháng dại. Bạn tuyệt đối không nặn, chích lể, đắp lá, bởi chất kích ứng, băng kín vết thương hoặc chữa dại theo mẹo dân gian và không nên chờ xét nghiệm chó có nhiễm dại hay không.
Ngoài xử lý vết thương theo hướng dẫn, tiêm phòng dại theo đúng khuyến cáo, bạn cần theo dõi chó theo hướng dẫn của bác sĩ. Bạn cũng không nên bỏ dở lịch tiêm vaccine nếu không có chỉ định của bác sĩ, hoặc chỉ tiêm một mũi rồi ngưng.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa dại thế hệ mới của Pháp và Ấn Độ, không chứa tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ. Vaccine có thể tiêm trước khi bị cắn, cào (trước phơi nhiễm) hoặc sau khi bị cắn, cào (sau phơi nhiễm). Lịch tiêm trước phơi nhiễm gồm ba mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28 và sau phơi nhiễm gồm 5 mũi (đường tiêm bắp); 8 mũi (đường tiêm trong da, mỗi lần tiêm hai mũi). Tùy theo tình trạng con vật trong thời gian theo dõi sau khi cắn, số mũi tiêm có thể giảm xuống. Khi tiêm đủ mũi trước phơi nhiễm và sau phơi nhiễm, nếu bị cắn, cào chỉ cần tiêm 2 mũi, không phải tiêm huyết thanh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam đang có hai loại vaccine 6 trong 1 giúp phòng 6 bệnh gồm: ho gà, uốn ván, bạch hầu, bại liệt, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib. Với vaccine phế cầu có các loại như phế cầu 23, 20, 15, 13... giúp phòng các bệnh như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn gây ra.
Theo thông tin kê toa từ nhà sản xuất, không có quy định hay khuyến cáo nên tiêm vaccine phế cầu hay vaccine 6 trong 1 trước, cũng không cần khoảng cách giữa hai mũi. Trẻ từ 6 tuần tuổi có thể tiêm hai loại trên, giúp bé phòng các bệnh nguy hiểm dễ mắc do hệ miễn dịch còn non yếu càng sớm càng tốt.
Các nghiên cứu chỉ ra trẻ tiêm nhiều mũi vaccine cùng lúc vẫn đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây phản ứng bất lợi hoặc khiến phản ứng sau tiêm nặng hơn. Chủng ngừa đồng thời nhiều loại vaccine còn tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, nhất là giảm lo lắng của bé khi phải chích ngừa các ngày khác nhau. Do đó, bạn có thể cho con tiêm vaccine phế cầu 20 và vaccine 6 trong 1 trong cùng một buổi.
Trước tiêm, bé cần được bác sĩ khám sàng lọc để đánh giá sức khỏe, tiền sử bệnh lý và dị ứng để quyết định mũi phù hợp. Vợ chồng bạn cần chuẩn bị mọi thông tin, tiết lộ với bác sĩ tình trạng sức khỏe bé.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine phòng bệnh tay chân miệng do chủng virus EV71 gây ra được Bộ Y tế cấp phép từ tháng 3/2026 và sẽ triển khai tiêm tại Việt Nam từ ngày 25/9 cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi ở gần 300 trung tâm tiêm chủng của VNVC trên toàn quốc. Tùy theo độ tuổi trẻ sẽ có lịch tiêm 2-3 mũi.
Vaccine tay chân miệng do hãng dược phẩm Biologics Substipharm (Thụy Sĩ) phân phối, giúp phòng bệnh và tái nhiễm do EV71, một trong những tác nhân có liên quan hàng đầu đến những ca tay chân miệng nặng, biến chứng thần kinh, tim mạch. Con bạn đã mắc tay chân miệng hai lần cũng có nguy cơ tái nhiễm bệnh, vì vậy vẫn cần tiêm vaccine để phòng bệnh. Phụ huynh hiện đã có thể đăng ký nhận thông tin và đặt giữ vaccine tay chân miệng sớm trên website, fanpage hoặc tổng đài VNVC.
Bệnh tay chân miệng do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra với nhiều chủng khác nhau như Coxsackievirus A16, A6, Enterovirus 71 (EV71). Riêng chủng EV71 có nhiều phân nhóm như B3, B4, B5, C1, C4, C5. Sau khi khỏi bệnh, cơ thể trẻ chỉ tạo miễn dịch với chủng virus đã mắc, không tạo miễn dịch chéo với các chủng, phân nhóm khác. Do đó, nếu trẻ tiếp xúc với nhóm, phân nhóm khác với loại đã mắc vẫn có nguy cơ tái nhiễm. Ví dụ, trẻ từng mắc chủng A16 vẫn có thể tái nhiễm chủng EV71 nếu tiếp xúc với chủng này hoặc tiếp tục tái nhiễm với các phân nhóm chưa từng nhiễm của chính chủng EV71. Thời gian tái nhiễm có thể vài tuần, vài tháng phụ thuộc vào chủng virus lưu hành, vệ sinh, khả năng miễn dịch của trẻ. Một trẻ có thể tái nhiễm 2-3 lần và tỷ lệ nhiều hơn ở trẻ suy dinh dưỡng, trẻ sơ sinh, trẻ mắc bệnh khiến hệ miễn dịch suy giảm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Kháng thể phòng viêm gan B tạo ra từ các mũi tiêm thời thơ ấu có thể suy giảm dần theo thời gian. Sau khoảng 10 đến 15 năm, ở một số người, nồng độ kháng thể bảo vệ (Anti-HBs) giảm xuống dưới mức an toàn (dưới 10 mIU/ml).
Khi nồng độ kháng thể xuống dưới ngưỡng này, khả năng nhận diện và tiêu diệt virus của hệ miễn dịch sẽ kém hiệu quả nếu bạn tiếp xúc với nguồn lây (qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung vật dụng sắc nhọn). Viêm gan B giai đoạn đầu hầu như diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng nhưng về lâu dài có thể dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan.
Khi xét nghiệm cho thấy kháng thể giảm thấp nhưng bạn chưa nhiễm virus (chỉ số HBsAg âm tính), thông thường bác sĩ sẽ chỉ định 3 mũi vaccine, tiêm trong vòng 6 tháng. Người có nguy cơ cao như công việc thường xuyên tiếp với máu, sống chung với người nhiễm viêm gan B thường được chỉ định tiêm 4 mũi. Các mũi tiêm này sẽ kích hoạt lại "trí nhớ miễn dịch" sẵn có để cơ thể sản sinh lượng kháng thể bảo vệ trở lại mức cao mà không cần phải tiêm lại toàn bộ phác đồ từ đầu. Bạn nên đến các cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ đánh giá kết quả xét nghiệm và chỉ định lịch tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Ở độ tuổi 30 và đã quan hệ tình dục, bạn hoàn toàn vẫn nên tiêm vaccine phòng HPV và vaccine vẫn đem lại hiệu quả bảo vệ rất cao đối với sức khỏe sinh sản.
Đúng là vaccine HPV đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu nhất khi tiêm cho người trong độ tuổi từ 9 đến 14 tuổi và chưa từng quan hệ tình dục, do ở giai đoạn này hệ miễn dịch đáp ứng kháng thể mạnh nhất và cơ thể chưa từng tiếp xúc với virus.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người 30 tuổi hay người đã có sinh hoạt tình dục thì việc tiêm phòng trở nên vô nghĩa. Bởi lẽ, virus HPV có hàng chục type lây truyền qua đường tình dục, trong đó vaccine thế hệ mới hiện nay phòng ngừa được đến 9 type nguy cơ cao (như type 16, 18 gây ung thư cổ tử cung, hậu môn, vòm họng; type 6, 11 gây sùi mào gà). Dù bạn đã quan hệ tình dục, rất hiếm trường hợp một người cùng lúc nhiễm tất cả các type virus này.
Vì vậy, việc tiêm vaccine giúp bạn tạo miễn dịch chủ động chống lại những type HPV nguy hiểm còn lại mà bạn chưa từng phơi nhiễm.
Ngoài ra, miễn dịch tự nhiên sau khi cơ thể tự đào thải HPV thường yếu và không bền vững nên rất dễ tái nhiễm. Do đó, vaccine giúp tạo kháng thể cao và kéo dài hơn nhiều lần, hạn chế nguy cơ tái nhiễm các chủng đã từng đào thải khỏi cơ thể.
Hiện nay, Bộ Y tế Việt Nam đã mở rộng chỉ định tiêm vaccine HPV cho cả nam và nữ đến 45 tuổi. Vì vậy, ở tuổi 30, việc tiêm phòng kết hợp với khám phụ khoa và tầm soát định kỳ (Pap smear, xét nghiệm HPV định kỳ) là giải pháp chủ động và an toàn nhất để bảo vệ bạn trước các tổn thương tiền ung thư.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn luôn vui khỏe và bình an!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) thường cư trú âm thầm ở vùng hầu họng của người lành mang trùng. Trong môi trường khép kín, thông khí kém và dùng chung điều hòa nhiệt độ như văn phòng công sở, vi khuẩn này rất dễ phát tán và lây lan qua các giọt bắn đường hô hấp khi ho, hắt hơi hoặc trò chuyện ở cự ly gần.
Ở giai đoạn khởi phát sớm, bệnh viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường vì đều có biểu hiện sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ, viêm họng. Tuy nhiên, bệnh do não mô cầu diễn tiến cực kỳ nhanh và ác tính với các dấu hiệu cảnh báo đặc thù như: Dấu hiệu thần kinh: Sốt cao liên tục khó hạ, đau đầu dữ dội, nôn vọt (nôn không liên quan đến bữa ăn), cứng gáy (khó gập cằm vào ngực), sợ ánh sáng, li bì hoặc mê sảng.
Tử ban (ban hoại tử): Xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết màu đỏ tím, hoại tử ở trung tâm, lan rất nhanh khắp cơ thể chỉ sau vài giờ. Bệnh có thể gây sốc nhiễm khuẩn và tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.
Về việc tiêm chủng, chỉ tiêm vaccine phòng nhóm B là chưa đủ. Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh nguy hiểm, trong đó phổ biến nhất là 5 nhóm: A, B, C, Y, W-135. Vắc xin không có miễn dịch chéo, tiêm phòng nhóm B sẽ không thể bảo vệ bạn trước các nhóm A, C, Y, W-135 và ngược lại. Do đó, để có sự bảo vệ toàn diện, người lớn và trẻ nhỏ được khuyến cáo tiêm phối hợp cả vaccine phòng não mô cầu nhóm B và vaccine phòng não mô cầu cộng hợp 4 nhóm (A, C, Y, W-135).
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn luôn dồi dào sức khỏe và an tâm làm việc!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bạn rất nên tiêm mũi vaccine phối hợp phòng Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván (Tdap) trong thai kỳ theo đúng lời khuyên của bác sĩ.
Mặc dù bạn đã từng tiêm khi còn nhỏ, lượng kháng thể ho gà trong cơ thể người mẹ sau nhiều năm đã giảm sút đáng kể, không đủ để truyền sang bảo vệ con. Trong khi đó, trẻ sơ sinh sau khi chào đời phải đợi đến tròn hai tháng tuổi mới đủ điều kiện tiêm mũi vaccine đầu tiên có thành phần ho gà (mũi 6 trong 1 hoặc 5 trong 1) và cần tiêm đủ ba mũi cơ bản mới có miễn dịch vững chắc. Khoảng thời gian 2-3 tháng đầu đời này tạo thành một "khoảng trống miễn dịch" cực kỳ nguy hiểm.
Ở trẻ sơ sinh, ho gà thường diễn tiến rất nặng, không biểu hiện ho rũ rượi như trẻ lớn mà dễ gây các cơn ngừng thở đột ngột, tím tái, suy hô hấp và tổn thương não. Khi bạn tiêm vaccine Tdap vào giai đoạn ba tháng giữa hoặc ba tháng cuối thai kỳ (tốt nhất từ tuần 27 đến 36 của thai kỳ), cơ thể bạn sẽ tạo lượng kháng thể dồi dào và truyền trực tiếp qua nhau thai sang cho em bé. Lượng kháng thể thụ động này chính là "tấm lá chắn" duy nhất bảo vệ con bạn an toàn trong những tháng đầu đời trước khi bé tự tạo được miễn dịch từ các mũi tiêm của chính mình.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn có một thai kỳ khỏe mạnh và mẹ tròn con vuông!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bé 4 tháng tuổi vẫn còn kịp để uống vaccine phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus, tuy nhiên gia đình cần cho bé đi uống ngay càng sớm càng tốt vì vaccine này có giới hạn độ tuổi tối đa rất nghiêm ngặt.
Rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy cấp nặng ở trẻ dưới 5 tuổi, dễ khiến trẻ rơi vào tình trạng mất nước cấp tính, rối loạn điện giải và suy kiệt nhanh chóng.
Hiện nay tại Việt Nam có nhiều loại vaccine Rota với phác đồ uống 2 liều hoặc 3 liều. Điểm chung của các loại vaccine này là:
Liều đầu tiên: Có thể bắt đầu từ lúc trẻ tròn 6 tuần tuổi.
Thời hạn hoàn thành liều cuối: Tùy từng loại vaccine, toàn bộ phác đồ thường bắt buộc phải hoàn thành trước mốc 6 tháng hoặc 8 tháng tuổi.
Nếu trẻ vượt quá mốc tuổi tối đa theo khuyến cáo của nhà sản xuất và Bộ Y tế, bác sĩ sẽ không thể chỉ định uống nữa do nguy cơ lồng ruột sinh lý tự nhiên ở trẻ lớn. Bé nhà bạn hiện 4 tháng tuổi, vẫn đủ điều kiện để hoàn thành lịch uống trước mốc giới hạn. Bạn nên đưa bé đến trung tâm tiêm chủng sớm để bác sĩ thăm khám và lựa chọn loại vaccine phù hợp nhất với quỹ thời gian hiện tại của bé.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bé luôn khỏe mạnh và hay ăn chóng lớn!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Việt Nam đang có hai loại vaccine 6 trong 1 giúp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, các bệnh do vi khuẩn HiB của Pháp và của Bỉ trong 1 mũi tiêm. Vaccine có lịch tiêm 4 mũi, tiêm từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) đến 2 tuổi. Con bạn hiện 7 tuần tuổi hoàn toàn có thể tiêm vaccine 6 trong 1 để được phòng bệnh sớm.
Với vaccine não mô cầu hiện Việt Nam có 5 loại vaccine giúp phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y, W, trong đó có vaccine Menquadfi (Mỹ), Nimenrix (Bỉ) tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi.
Theo thông tin kê toa từ nhà sản xuất, không có quy định hay khuyến cáo nên tiêm vaccine não mô cầu hay vaccine 6 trong 1 trước, cũng không cần khoảng cách giữa hai mũi. Các nghiên cứu chỉ ra trẻ tiêm nhiều mũi vaccine cùng lúc vẫn đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây phản ứng bất lợi hoặc khiến phản ứng sau tiêm nặng hơn. Trẻ được chủng ngừa đồng thời nhiều loại vaccine còn tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, nhất là giảm lo lắng của bé khi phải chích ngừa các ngày khác nhau. Do đó, bạn có thể cho con tiêm vaccine não mô cầu và vaccine 6 trong 1 trong cùng một buổi để được phòng bệnh sớm, vợ chồng bạn tiết kiệm thời gian đi lại.
Trước tiêm, bé cần được khám sàng lọc kỹ. Bác sĩ sẽ đánh giá sức khỏe, tiền sử bệnh lý và dị ứng để quyết định mũi phù hợp. Còn bạn cần chuẩn bị mọi thông tin, cung cấp đầy đủ cho bác sĩ tình trạng sức khỏe bé.
Sau tiêm, trẻ cần được theo dõi tại điểm tiêm trong 30 phút và tại nhà từ 24-48 giờ. Thông thường, các phản ứng sau tiêm thường gặp như đau, sưng, nổi cục cứng, sốt, khó chịu, mệt mỏi... sẽ tự hết sau 1-2 ngày mà không cần điều trị. Trường hợp con bị sốt cao trên 38,5 độ C có thể dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Trẻ vừa bước vào năm học mới thường sốt, ho, đau họng, sổ mũi đến từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là do môi trường học đường trẻ cùng chơi, học tập, ngủ nghỉ trong không gian nhỏ hẹp, khép kín sẽ dễ lây các bệnh hô hấp như viêm họng, sốt siêu vi, tay chân miệng, cúm, sởi, thủy đậu... Thứ hai là trẻ có miễn dịch chưa hoàn thiện, chưa ý thức rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, chơi cùng đồ chơi, tay bẩn đưa lên miệng... Những thói quen này tạo điều kiện cho mầm bệnh dễ xâm nhập vào cơ thể hơn. Thứ ba là sau thời gian nghỉ hè, trẻ đi chơi nhiều nơi, nhiều tỉnh thành khác nhau sẽ nhiễm mầm bệnh, sau đó nguồn bệnh đưa đến lớp học.
Trẻ bị sốt, đau họng, sổ mũi, ho… có thể chỉ cần theo dõi triệu chứng trong vài ngày sẽ hết. Song cũng có trường hợp trẻ trở nặng, vì vậy phụ cần theo dõi dấu hiệu trở nặng như sốt cao không đáp ứng thuốc, co giật, giật mình chới với, run chi, tay chân lạnh, bỏ ăn... để đưa trẻ nhập viện kịp thời.
Với vaccine cúm, hiện Việt Nam có 4 loại của Việt Nam, Hàn Quốc, Pháp, Hà Lan, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi có lịch tiêm 2 mũi cách nhau một tháng. Theo CDC Mỹ, Bộ Y tế, WHO, tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách giúp phòng cúm và các biến chứng do cúm hiệu quả.
Ngoài cúm, trẻ mắc các bệnh hô hấp khác như sởi, thủy đậu, bệnh do phế cầu, não mô cầu, sốt xuất huyết cũng có triệu chứng ban đầu là sốt, đau họng, sổ mũi, ho. Việt Nam đã có đầy đủ vaccine phòng bệnh các bệnh này cho trẻ. Nếu con chưa tiêm vaccine cúm, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phòng bệnh cho trẻ sớm, tránh mắc bệnh phải nghỉ học.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus gây bệnh tay chân miệng do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra với nhiều chủng khác nhau, trong đó có các chủng chính là Coxsackievirus A16 (CA16), A6, A10 và Enterovirus 71 (EV71). Sau khi khỏi bệnh, cơ thể trẻ chỉ tạo miễn dịch với chủng virus đã mắc, không tạo miễn dịch chéo với các chủng, phân nhóm khác. Do đó, nếu trẻ tiếp xúc với nhóm, phân nhóm khác với loại đã mắc vẫn có nguy cơ tái nhiễm. Thời gian tái nhiễm có thể vài tuần, vài tháng phụ thuộc vào chủng virus lưu hành, vệ sinh, khả năng miễn dịch của trẻ. Một trẻ có thể tái nhiễm 2-3 lần và tỷ lệ nhiều hơn ở trẻ suy dinh dưỡng, trẻ sơ sinh, trẻ mắc bệnh khiến hệ miễn dịch suy giảm.
Riêng chủng EV71 có nhiều phân nhóm như B3, B4, B5, C1, C4, C5. Điều này khiến trẻ dù đã từng mắc một phân nhóm của chủng EV71 vẫn có thể tái nhiễm nếu gặp phân nhóm khác của chủng này. Ví dụ, trẻ từng mắc EV71 phân nhóm B5 vẫn có thể nhiễm lại nếu năm sau phân nhóm lưu hành chuyển sang C1 hoặc C4.
Để giúp trẻ tránh tái nhiễm bệnh, bạn cần thực hiện tốt và thường xuyên nguyên tắc "3 sạch": ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch. Đó là, cần giúp trẻ thường xuyên rửa tay bằng xà phòng với nước sạch, đặc biệt là khi ăn và sau khi đi vệ sinh, chơi đồ chơi, hắt hơi, nhảy mũi, ho. Nhà cửa, bề mặt tiếp xúc, bàn ghế, sàn nhà đồ chơi, dụng cụ học tập của trẻ... cần được thường xuyên lau chùi, khử khuẩn với dung dịch sát khuẩn. Quần áo, chăn gối, khăn mặt cần giặt bằng xà phòng với nước nóng để tiêu dịch virus. Không gian sống cần thông thoáng, sạch sẽ, sử dụng thùng rác có nắp đậy và xử lý đúng cách, hoặc vứt bỏ để ngăn ngừa virus lây truyền qua đường tiêu hóa. Cần cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước, tăng cường vitamin từ rau củ, nước cam, nước trái cây, cho trẻ ngủ đủ giấc, tránh cho trẻ thức khuya để tăng cường chất đề kháng.
Hiện ca mắc tay chân miệng đang gia tăng, bạn cho trẻ mang khẩu trang khi đến nơi đông người, rửa tay cho trẻ khi chạm vào đồ vật nơi công cộng. Khi trẻ tái nhiễm bệnh, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học, đưa đi khám và cần theo dõi sát các dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, giật mình, run tay chân, thở nhanh, quấy khóc liên tục, bỏ ăn...
Hiện vaccine tay chân miệng đã được Bộ Y tế cấp phép từ tháng 3/2026. Vaccine được sử dụng cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, giúp phòng chủng virus EV71 gây bệnh tay chân miệng nguy hiểm và khả năng bảo vệ chéo với các phân nhóm khác nhau, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tái nhiễm. Hiện VNVC đang xúc tiến các thủ tục và chuẩn bị đưa về Việt Nam, triển khai tiêm cho trẻ tại gần 300 trung tâm trên cả nước. Ngoài bệnh tay chân miệng, hiện có nhiều bệnh nguy cơ lây qua đường hô hấp và tiêu hóa khi trẻ tựu trường, phụ huynh nên rà soát lịch tiêm chủng để tiêm bù, tiêm vét, tiêm bổ sung các mũi còn thiếu, giúp trẻ tránh mắc bệnh chồng bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Nguồn lây bệnh do não mô cầu đến từ người bệnh và người lành mang trùng. Ước tính có từ 5-25% người trong cộng đồng có thể mang vi khuẩn ở mũi họng mà không có triệu chứng. Khi gặp điều kiện thuận lợi như hệ miễn dịch suy giảm do mắc bệnh lý, hút thuốc lá, căng thẳng, stress... vi khuẩn sẽ tấn công và gây bệnh viêm họng, viêm phổi, viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn... Trong đó, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh phổ biến nhất. Đáng lo ngại, bệnh có tỷ lệ tử vong từ 8-15%. Khoảng 10-20% người sống sót phải chịu di chứng lâu dài như hoại tử, cắt cụt chi, mất thính lực, chậm phát triển trí tuệ.
Theo CDC Mỹ, bất cứ ai cũng đều có nguy cơ mắc não mô cầu, trong đó thanh thiếu niên là 1 trong 3 nhóm có nguy cơ mắc não mô cầu cao nhất, bên cạnh nhóm trẻ dưới 1 tuổi và trên 65 tuổi. Lý do, thanh thiếu niên có tỷ lệ mang vi khuẩn não mô cầu ở hầu họng có thể lên tới 25-32%, cao nhất trong các độ tuổi, với nguy cơ mắc bệnh có thể gấp đôi dân số chung. Nhóm tuổi này cũng thường sinh hoạt nơi đông người, thích đi du lịch, di chuyển nhiều nơi khác nhau, ăn uống thất thường, thức khuya, hút thuốc lá, uống rượu bia gây suy giảm miễn dịch, dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn não mô cầu tấn công gây bệnh.
Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh do não mô cầu hiệu quả nhất. Có 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu phổ biến là A, B, C, Y, W hiện đã có vaccine phòng bệnh tại Việt Nam. Trong đó, vaccine nhóm A, C, Y, W có 3 loại, gồm Menquadfi (Mỹ), Nimenrix (Bỉ), Menactra (Mỹ), vaccine nhóm B có loại Bexsero (Italy) và VA-Mengoc-BC (Cu Ba). Các vaccine não mô cầu không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh gây bệnh, do đó mỗi người cần tiêm đầy đủ các loại để giúp tạo miễn dịch đầy đủ với cả 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến.
Con bạn 15 tuổi cần tiêm đầy đủ vaccine não mô cầu nhóm B và nhóm A, C, Y, W để được phòng ngừa đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến. Bé cần tiêm vaccine Bexsero (Italy) với 2 mũi, cách nhau một tháng và có thể tiêm một trong ba loại vaccine nhóm A, C, Y, W theo khuyến cáo của bác sĩ. Trước tiêm, trẻ cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ và bạn nên chia sẻ đầy đủ tình hình sức khỏe, tiền sử dị ứng và lịch tiêm cụ thể để bác sĩ đánh giá, chỉ định tiêm cho trẻ phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine 5 trong 1 không có thành phần viêm gan B sẽ giúp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib cho trẻ. Trẻ cần tiêm đủ 4 mũi khi tròn 2 tuổi để được bảo vệ tối ưu. Con bạn chưa tiêm mũi thứ tư vaccine này, do đó bé bị thiếu mũi vaccine. Tuy nhiên, hiện trẻ 10 tuổi đã quá tuổi tiêm vaccine 5 trong 1 và 6 trong 1, cần tiêm bổ sung vaccine 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván và bại liệt để củng cố miễn dịch, duy trì khả năng bảo vệ cho trẻ. Các nghiên cứu chỉ ra, tỷ lệ đáp ứng miễn dịch sau mũi tiêm nhắc có thể đạt 95%, giúp giảm khả năng bảo vệ trẻ ở tuổi tiền học đường và góp phần giảm nguồn lây trong cộng đồng.
Ngoài ra, trẻ cần tiêm bổ sung vaccine phòng bệnh viêm gan B - mầm bệnh dễ lây qua đường máu, quan hệ tình dục, từ mẹ sang con. Việt Nam nằm trong nhóm nước có tỷ lệ lưu hành virus viêm gan B cao nhất trên thế giới. Hiện Việt Nam có vaccine phòng viêm gan B loại đơn và loại phối hợp phòng thêm viêm gan A trong một mũi tiêm. Vaccine có lịch tiêm thường quy 3 mũi trong 6 tháng, hoặc 4 mũi ở nhóm người có nguy cơ cao với ba mũi đầu trong một tháng, mũi thứ tư cách mũi thứ nhất trong một năm.
Vaccine viêm gan B cần xét nghiệm định lượng kháng thể trước tiêm. Bạn nên đưa trẻ đi làm xét nghiệm sớm để trẻ được phòng bệnh càng sớm càng tốt.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus dại ở chó, mèo thường có trong nước bọt khoảng 3–7 ngày, tối đa 10 ngày trước khi con vật xuất hiện triệu chứng và tiếp tục tồn tại trong thời kỳ phát bệnh. Do đó, chó hoặc mèo khỏe mạnh trong suốt 10 ngày sau khi cắn hoặc cào được xem là không có khả năng lây truyền virus dại tại thời điểm gây ra vết thương.
Trong trường hợp này, mèo vẫn sinh hoạt bình thường đến ngày thứ 17 sau khi bấu bạn, tức đã vượt qua thời gian theo dõi 10 ngày. Việc mèo im lặng rồi chết vào tối ngày thứ 17 có thể xuất phát từ một nguyên nhân khác, nhưng không làm thay đổi đánh giá đối với lần tiếp xúc trước đó: tại thời điểm bấu vào tay, mèo không ở giai đoạn có khả năng truyền bệnh dại.
Bên cạnh đó, thời gian ủ bệnh ở người thông thường là từ 1-3 tháng sau phơi nhiễm, hiếm có trường hợp thời gian ủ bệnh ngắn dưới 9 ngày hoặc dài tới một vài năm. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, vị trí của vết cắn có liên quan đến nơi có nhiều dây thần kinh, khoảng cách từ vết cắn đến não, số lượng virus xâm nhập.
Bạn bắt đầu tiêm vaccine vào ngày thứ 14 sau sự việc bị mèo bấu và đến nay đã tiêm tổng cộng 7 mũi. Như vậy, xét riêng lần mèo bấu cách đây 9 tháng, bạn đã được tiêm phòng đầy đủ. Bạn nên giữ toàn bộ giấy xác nhận 7 mũi và không tiêm thêm tùy ý.
Nếu sau này bị chó/mèo cắn hoặc cào làm rách da, hãy rửa dưới vòi nước với xà phòng trong khoảng 15 phút, sát khuẩn bằng cồn 45 đến 70 độ hoặc cồn i-ốt và đến cơ sở tiêm chủng, mang theo lịch tiêm cũ. Người đã hoàn thành lịch tiêm vaccine dại hợp lệ thường chỉ cần xử trí theo phác đồ dành cho người đã tiêm trước đó, gồm 2 liều vào ngày 0 và 3, không dùng huyết thanh kháng dại. Bác sĩ sẽ xác nhận dựa trên loại vaccine, ngày tiêm và phác đồ thực tế.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây truyền chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh thông qua vết cắn, cào hoặc khi tiếp xúc với vùng da tổn thương. Virus dại có thể xâm nhập vào vết thương hở, dù là nhỏ hay lớn. Trường hợp của bạn bị chó cắn rướm máu, vết thương không sâu vẫn có thể lây truyền virus dại.
Thời gian ủ bệnh dại ở người thông thường từ 1-3 tháng sau phơi nhiễm, hiếm khi có trường hợp thời gian ủ bệnh ngắn dưới 9 ngày hoặc dài tới một vài năm, tùy thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ và vị trí của vết cắn. Bệnh hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị, khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật tử vong. Biện pháp phòng bệnh duy nhất là vaccine và huyết thanh phòng dại.
Do đó, bạn cần lưu ý không bỏ lỡ thời điểm can thiệp sau phơi nhiễm. Bạn đã bị cắn hơn 4 ngày, nên đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng gần nhất càng sớm càng tốt để được bác sĩ tư vấn và chỉ định các mũi tiêm phòng dại.
Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào các ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ, thần kinh.
Trong thời gian tiêm, bạn nên theo dõi con vật, nếu chúng còn sống 10 ngày sau khi cắn, cào, bác sĩ có thể căn cứ vào tình trạng vết thương để chỉ định dừng tiêm. Vaccine lúc này vẫn có hiệu quả phòng bệnh. Ở những lần bị động vật cắn, cào sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Ngoài ra, khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!