Chào bạn Thanh Trang!

Mẹ bạn 68 tuổi, mắc tiểu đường và tăng huyết áp, thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nghiêm trọng khi mắc các bệnh truyền nhiễm. Ngoài vaccine cúm đã tiêm, bà nên được tư vấn bổ sung vaccine phòng phế cầu, zona thần kinh, virus hợp bào hô hấp (RSV), não mô cầu, viêm gan B, nhắc lại vaccine bạch hầu - ho gà - uốn ván đồng thời cân nhắc sử dụng vaccine cúm chuyên biệt dành cho người từ 60 tuổi trở lên trong những lần tiêm tiếp theo.

Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy giảm theo thời gian, khiến khả năng đáp ứng với vaccine có thể thấp hơn người trẻ. Hiện Việt Nam đã có vaccine cúm chuyên biệt dành cho người từ 60 tuổi trở lên, chứa hàm lượng kháng nguyên cao gấp 4 lần vaccine cúm liều tiêu chuẩn, giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch. Nghiên cứu quy mô lớn ghi nhận vaccine này có hiệu quả phòng cúm cao hơn 24,2% so với vaccine cúm liều tiêu chuẩn. Người cao tuổi vẫn cần tiêm phòng cúm hằng năm, không cần tiêm thêm vaccine cúm chuyên biệt ngay nếu đã hoàn thành lịch tiêm cúm của mùa hiện tại.

Bên cạnh cúm, vaccine phế cầu cần được ưu tiên vì vi khuẩn phế cầu có thể gây viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não. Vaccine zona giúp phòng bệnh và giảm nguy cơ đau dây thần kinh kéo dài. Vaccine RSV giúp bảo vệ trước bệnh đường hô hấp dưới do virus RSV, có thể gây viêm phổi, suy hô hấp ở người cao tuổi. Não mô cầu dễ gây trở nặng ở người có bệnh nền, vaccine giúp phòng các nhóm mô cầu nguy hiểm gây nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não. Kháng thể sau tiêm vaccine bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B giảm dần theo thời gian khiến người cao tuổi vẫn có khả năng mắc bệnh nên cần tiêm nhắc để củng cố miễn dịch.

Nhiều loại vaccine có thể tiêm trong cùng một buổi tại các vị trí khác nhau mà không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả bảo vệ. Tuy nhiên, bác sĩ cần đánh giá tình trạng bệnh nền, tiền sử tiêm chủng và hướng dẫn sử dụng của từng loại vaccine để quyết định cách phối hợp phù hợp.

Bạn nên đưa mẹ đến cơ sở tiêm chủng, mang theo sổ tiêm và đơn thuốc đang sử dụng để bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp.

Chúc mẹ bạn luôn mạnh khỏe!

Chào bạn Minh Trí!

Bạn hoàn toàn có thể tiêm vaccine cúm nếu chỉ có tiền sử nổi mề đay khi ăn hải sản và không có chống chỉ định khác. Dị ứng hải sản không phải là chống chỉ định của vaccine cúm. Tuy nhiên, trước khi tiêm, bạn cần thông báo đầy đủ với bác sĩ về tiền sử dị ứng, mức độ phản ứng và các loại thuốc đang sử dụng để được đánh giá, sàng lọc phù hợp.

Dị ứng hải sản thường liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch với một số protein có trong thực phẩm, không đồng nghĩa cơ thể sẽ dị ứng với thành phần của vaccine. Những người có cơ địa dị ứng vẫn có thể tiêm chủng an toàn nếu không có tiền sử phản vệ nghiêm trọng với vaccine cúm hoặc thành phần của vaccine. Các phản ứng thường gặp sau tiêm như đau, sưng tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu hoặc sốt nhẹ thường thoáng qua và tự khỏi. Phản vệ sau tiêm vaccine rất hiếm gặp nhưng vẫn cần được theo dõi và xử trí kịp thời.

Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm do virus cúm gây ra, lây qua các giọt bắn đường hô hấp và tiếp xúc với dịch tiết chứa virus. Bệnh có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, làm nặng thêm các bệnh nền, kể cả ở người trẻ tuổi. Tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng. Do virus cúm liên tục biến đổi và miễn dịch sau tiêm suy giảm theo thời gian, bạn cần chủng ngừa nhắc lại mỗi năm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn Bình Minh!

Sau khi tiêm đủ hai mũi vaccine sốt xuất huyết, bạn và các thành viên trong gia đình vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Bởi không có vaccine nào bảo vệ tuyệt đối 100%. Tuy nhiên, tiêm chủng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết.

Hiện Việt Nam có vaccine phòng sốt xuất huyết do virus Dengue, dành cho người từ 4 tuổi trở lên, bất kể đã từng mắc bệnh hay chưa. Vaccine được tiêm hai mũi cách nhau ba tháng, giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại bốn type virus Dengue gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4.

Theo kết quả nghiên cứu lâm sàng, vaccine có hiệu lực phòng bệnh hơn 80% và phòng nhập viện hơn 90% trong năm đầu sau khi hoàn thành lịch tiêm. Dữ liệu theo dõi dài hạn khoảng 4,5 năm ghi nhận hiệu lực phòng sốt xuất huyết có triệu chứng đạt 61,2% và hiệu lực phòng nhập viện đạt 84,1%. Hiệu quả bảo vệ có thể khác nhau tùy type virus, tiền sử mắc bệnh và thời gian sau tiêm. Vì vậy, người đã tiêm đủ vaccine vẫn cần chủ động phòng bệnh.

Sốt xuất huyết lây truyền qua muỗi vằn Aedes mang virus Dengue. Vaccine giúp cơ thể tạo miễn dịch nhưng không ngăn muỗi đốt hoặc loại bỏ nguồn lây truyền trong cộng đồng. Do đó, gia đình bạn cần tiếp tục diệt lăng quăng, bọ gậy, đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật dụng đọng nước, ngủ màn và sử dụng các biện pháp chống muỗi đốt.

Nếu xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau nhức cơ thể, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, kể cả khi đã tiêm đủ vaccine. Đặc biệt, khi có các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường hoặc lừ đừ, cần đi khám ngay.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe, bình an!

Chào bạn Phúc Nguyên!

Con bạn 7 tuổi, đã tiêm vaccine não mô cầu BC từ năm 2 tuổi, vẫn nên tiêm bổ sung các loại vaccine não mô cầu khác để mở rộng phạm vi bảo vệ. Bởi vi khuẩn não mô cầu có 5 nhóm huyết thanh gây bệnh thường gặp gồm A, B, C, Y, W. Con bạn đã tiêm vaccine não mô cầu BC chỉ phòng bệnh do hai nhóm huyết thanh B và C, không bảo vệ trước các nhóm A, W, Y. Do đó, bạn nên cho con tiêm bổ sung vaccine phòng thêm các nhóm này. Mặt khác, hiện Việt Nam đã có vaccine thế hệ mới phòng não mô cầu nhóm B, tăng hiệu quả bảo vệ trước nhiều chủng vi khuẩn nhóm B hơn. Bạn có thể tư vấn bác sĩ để cho con tiêm thêm loại phòng nhóm B thế hệ mới này để tăng cường bảo vệ.

Con bạn 7 tuổi, lịch tiêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W gồm 1 mũi, nhắc lại khi từ 15 tuổi trở lên nếu vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Với vaccine phòng nhóm B, con bạn cần tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu 1 tháng. Bạn nên mang sổ tiêm chủng của con đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ kiểm tra số mũi đã tiêm, tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Bệnh có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, diễn tiến nhanh, dẫn đến tử vong chỉ trong 24 giờ hoặc để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi.

Bên cạnh tiêm chủng, cần hướng dẫn trẻ vệ sinh tay, che miệng khi ho, hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh. Nếu trẻ có tiếp xúc gần với ca não mô cầu được xác định, cần liên hệ cơ sở y tế ngay để được đánh giá và dự phòng bằng kháng sinh khi có chỉ định, không chờ đến khi xuất hiện triệu chứng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn Minh Huệ!

Con bạn 15 tháng tuổi đã đủ độ tuổi tiêm vaccine phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71. Bạn nên cho bé tiêm càng sớm càng tốt, lý tưởng là hoàn thành hai mũi cơ bản trước khi nhập học để cơ thể có thời gian tạo miễn dịch bảo vệ.

Hiện nay, vaccine tay chân miệng do EV71 được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Với trẻ 15 tháng tuổi, lịch tiêm gồm ba mũi, trong đó hai mũi cơ bản cách nhau khoảng hai tháng, tối thiểu 56 ngày; mũi thứ ba nhắc lại sau mũi hai khoảng 10 tháng.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm dễ lây qua đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, phân hoặc đồ vật nhiễm virus. Môi trường nhà trẻ, nơi các bé thường xuyên tiếp xúc gần và dùng chung đồ chơi, tạo điều kiện cho bệnh lây lan. Trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao, đặc biệt chủng EV71 có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Vaccine ngừa tay chân miệng giúp phòng bệnh do chủng virus nguy hiểm EV71 nhưng không bảo vệ trước tất cả tác nhân gây tay chân miệng. Do đó, dù đã tiêm chủng, bạn vẫn cần hướng dẫn bé rửa tay, vệ sinh đồ chơi, vật dụng thường xuyên và hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh. Nếu bé sắp nhập học mà chưa kịp tiêm đủ hai mũi, bạn vẫn nên đưa bé đi tiêm sớm, không cần trì hoãn đến khi hoàn thành lịch tiêm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!