Trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì để đỡ đau?

Con tôi 2 tuổi đang mắc tay chân miệng được cho theo dõi tại nhà, bác sĩ tư vấn giúp nên cho bé ăn gì hạn chế đau miệng và nhanh hồi phục? (Kim Thoa, 31 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Trẻ mắc tay chân miệng thường bị sốt, mệt mỏi, đau họng, loét miệng nên biếng ăn, bỏ ăn... Khi không được nạp đủ chất dinh dưỡng, sức đề kháng giảm, trẻ hồi phục chậm và có thể gặp biến chứng nguy hiểm do virus sinh sôi, tấn công các cơ quan. Đặc biệt, hiện nay, chủng virus EV71 gây bệnh tay chân miệng đang lưu hành lây lan nhanh và tấn công trực tiếp hệ thần kinh, tim mạch, khiến trẻ trở nặng nhanh chỉ sau 24 giờ. Do đó, phụ huynh cần cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ thông qua bú, ăn uống.

Đối với trẻ còn bú mẹ cần duy trì cho trẻ bú đủ, có thể vắt sữa ra và đút từng thìa cho trẻ, nếu trẻ bị đau miệng không bú được. Với trẻ lớn hơn cần cho trẻ ăn đầy đủ các thực phẩm gồm thịt, cá, tinh bột, rau củ... Các nguyên liệu chế biến cần xay nhuyễn, ninh nhừ, hoặc nấu dạng cháo lỏng, súp, sinh tố, ép lấy nước giúp trẻ dễ ăn, dễ nuốt và dễ tiêu.

Các món ăn nấu chín cần để nguội hoặc làm mát nhằm để làm dịu cảm giác đau rát vùng miệng cho trẻ. Cần tránh cho trẻ ăn thức ăn khi còn nóng, thực phẩm cay, nóng, mặn, hoặc cứng, khó nuốt để không làm kích ứng các vết loét miệng. Trường hợp trẻ biếng ăn, khó ăn, phụ huynh nên chia nhỏ bữa và cần kiên trì xoa dịu trẻ khi ăn, giúp trẻ quên đi cơn đau rát miệng.

Phụ huynh cũng nên tăng cường vitamin C cho trẻ như xay sinh tố, ép các loại rau củ, chuối, dưa hấu, đu đủ, xoài, thanh long... cho trẻ uống. Cần cho trẻ uống nhiều nước lọc để nguội và bổ sung các chất điện giải cho trẻ như nước dừa tươi, nước oresol theo chỉ định của bác sĩ. Trước và sau khi ăn cần cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước sôi để nguội nhằm giúp sạch khoang miệng cho trẻ.

Ngoài ăn uống, phụ huynh cũng cần cho trẻ ngủ đủ giấc, tắm rửa sạch sẽ, mặc quần áo rộng và cần theo dõi các triệu chứng nặng như sốt cao kéo dài không đáp ứng thuốc hạ sốt, giật mình, khó thở, nôn nhiều, khó nuốt, yếu tay chân, đi loạng choạng... để nhập viện kịp thời.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính, dễ lây nhiễm qua đường tiếp xúc tiêu hóa như tiếp xúc với phân, dịch mũi họng, dịch bóng nước hoặc đồ dùng nhiễm mầm bệnh. Hiện nước ta đang cao điểm dịch tay chân miệng, khi Bộ Y tế thống kê có hơn 25.000 ca mắc trong gần 3 tháng đầu năm 2026, trong đó chiếm hơn 70% ca tại các tỉnh phía Nam. TP HCM là nơi ghi nhận nhiều ca mắc, ổ dịch nhất cả nước.

Hiện vaccine tay chân miệng phòng chủng virus EV71 đã được Bộ Y tế cấp phép, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang đẩy mạnh các thủ tục để sớm đưa vaccine về Việt Nam. Phụ huynh nên phòng bệnh cho trẻ bằng vệ sinh nhà cửa, bề mặt, đồ chơi, đồ dùng của trẻ bằng dung dịch sát khuẩn. Cần cho trẻ ăn chín uống sôi, dạy trẻ thường xuyên rửa tay với xà phòng, hạn chế dùng chung đồ dùng với trẻ khác... Khi trẻ có biểu hiện bệnh nên cho đi khám sớm, không nên trị bệnh tại nhà.

Ngoài tay chân miệng, Bộ Y tế cũng có khuyến cáo bệnh sốt xuất huyết, não mô cầu, cúm... đang tăng nhanh số ca mắc tại nước ta. Các bệnh này đều đã có vaccine phòng bệnh, phụ huynh nên cho trẻ tiêm sớm nhằm tránh mắc bệnh chồng bệnh.

BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng
(Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC)