Phát hiện chồng mắc sùi mào gà, nên làm gì?

Chồng tôi vừa được chẩn đoán mắc sùi mào gà, phải đốt laser. Hiện tại tôi không có triệu chứng nhưng rất lo lắng, giờ tôi nên làm gì? (Kim, 32 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Khi phát hiện chồng hoặc bạn tình mắc sùi mào gà, người vợ cần chú ý những biểu hiện bất thường của cơ thể, nắm rõ đường lây và chủ động đi khám. Hai người nên bình tĩnh trao đổi, tránh che giấu bệnh vì có thể làm chậm quá trình chẩn đoán, điều trị và phòng lây nhiễm.

Sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục do HPV, trong đó khoảng 90% ca liên quan type 6 và 11. Bệnh biểu hiện bằng các nốt nhỏ, mềm, màu hồng, nâu hoặc màu da, mọc rời rạc hoặc thành cụm như mào gà – súp lơ, thường xuất hiện ở cơ quan sinh dục và hậu môn; đôi khi ở môi, miệng hoặc họng.

HPV lây chủ yếu qua quan hệ âm đạo, hậu môn, miệng, do tiếp xúc trực tiếp da - niêm mạc với vùng nhiễm virus. Vì vậy, người không quan hệ tình dục vẫn có thể nhiễm HPV. Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ hoàn toàn vì virus tồn tại ở vùng da không được che phủ. HPV cũng có thể lây khi dùng chung đồ cá nhân nhiễm virus, như đồ lót hoặc dụng cụ khám phụ khoa - nam khoa chưa được khử khuẩn. Một số ít trường hợp lây từ mẹ sang con khi sinh nở.

Sùi mào gà do HPV 6 và 11 gây ra thường là tổn thương lành tính, không trực tiếp tiến triển thành ung thư. Tuy nhiên, một người có thể đồng thời nhiễm các type HPV nguy cơ cao như 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, liên quan đến ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và hầu họng. Do đó, cần thăm khám và tầm soát định kỳ.

Việc chồng hoặc bạn tình xuất hiện sùi mào gà không đủ để kết luận người đó vừa có quan hệ tình dục bên ngoài. Do đó, thay vì vội vàng nghi ngờ hoặc đổ lỗi, cả hai nên trao đổi thẳng thắn về tiền sử sức khỏe và cùng đi khám.

Người chồng nên đến chuyên khoa da liễu, nam khoa hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục để xác định tổn thương và điều trị. Không tự bôi thuốc, cắt hay đốt nốt sùi tại nhà vì dễ gây bỏng, chảy máu, nhiễm trùng và làm tổn thương lan rộng. Các phương pháp như thuốc bôi, áp lạnh, đốt điện, laser hay phẫu thuật chỉ loại bỏ tổn thương nhìn thấy, bệnh vẫn có thể tái phát.

Người vợ dù chưa có triệu chứng cũng nên khám phụ khoa, kiểm tra các tổn thương khó quan sát trong âm đạo - cổ tử cung, xét nghiệm HPV và tầm soát ung thư cổ tử cung theo chỉ định. Cần theo dõi dấu hiệu như nốt sùi vùng sinh dục - hậu môn, ngứa rát, đau khi quan hệ, chảy máu bất thường hoặc tổn thương ở miệng - họng.

Vợ chồng nên tạm ngừng quan hệ khi còn nốt sùi hoặc đang điều trị; sau khi tổn thương hết, trao đổi với bác sĩ về thời điểm quan hệ lại và dùng bao cao su đúng cách để giảm nguy cơ. Cả hai cũng nên tiêm vaccine HPV nếu còn trong độ tuổi chỉ định, kể cả khi đã từng nhiễm HPV hoặc mắc sùi mào gà.

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng HPV Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, vaccine Gardasil 9 giúp phòng các type HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58), tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Lịch cho trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi 2 mũi cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm 3 mũi cách nhau 6 tháng. Nghiên cứu cho thấy vaccine giúp phòng sùi mào gà đến 95% và ngăn ngừa ung thư liên quan do các type HPV có trong vaccine hơn 90% ở cả nam và nữ.

BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC