Bôi thuốc xanh methylen có giúp điều trị tay chân miệng?

Bệnh tay chân miệng lành tính, chỉ nổi mụn nước, có thể điều trị chấm thuốc xanh methylen hoặc tắm nước lá, không cần tiêm vaccine, đúng không? (Thanh Tân, 32 tuổi, Đà Nẵng)

Trả lời:

Xanh methylen không điều trị được nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng và không thể thay thế vaccine. Thuốc bôi ngoài da và vaccine có mục đích sử dụng khác nhau. Xanh methylen chỉ tác động tại chỗ, còn vaccine giúp cơ thể tạo miễn dịch trước virus EV71.

Bệnh tay chân miệng do nhiều loại virus đường ruột gây ra, thường gặp như Coxsackievirus A16, A6, A10 và EV71. Phần lớn trẻ mắc bệnh nhẹ và hồi phục sau khoảng 7-10 ngày. Tuy nhiên, EV71 liên quan nhiều hơn đến các trường hợp nặng, có thể gây biến chứng thần kinh, hô hấp hoặc tuần hoàn. Một số trẻ có ít nốt ban hoặc tổn thương nằm ở mông, bẹn nên phụ huynh dễ bỏ sót.

Bôi xanh methylen lên các nốt phỏng không tiêu diệt được virus gây bệnh. Màu thuốc còn có thể che khuất tổn thương, khiến phụ huynh và nhân viên y tế khó theo dõi tình trạng da. Vì vậy, cha mẹ không nên tự bôi thuốc lên diện rộng khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Tắm cho trẻ bằng nước lá không rõ thành phần hoặc chưa được làm sạch có thể gây kích ứng và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Trẻ nên được tắm bằng nước sạch, lau khô nhẹ nhàng và giữ da thông thoáng.

Khi chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần cho trẻ uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dùng thuốc hạ sốt đúng liều và vệ sinh miệng theo hướng dẫn. Cần đưa trẻ đi khám ngay nếu sốt cao kéo dài, giật mình nhiều, run tay chân, đi loạng choạng, li bì, nôn nhiều, thở bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu khác khiến trẻ mệt hơn.

Hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu điều trị tay chân miệng do EV71. Bác sĩ chủ yếu theo dõi sát, điều trị triệu chứng và xử trí biến chứng nếu bệnh chuyển nặng.

Vaccine giúp tạo miễn dịch chủ động trước EV71, qua đó giảm nguy cơ mắc tay chân miệng do tác nhân này. Vaccine không điều trị đợt bệnh đang mắc và không phòng được tất cả virus có thể gây tay chân miệng.

Mũi tiêm được chỉ định cho trẻ từ tròn 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm từ ngày 25/9 tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc.

Lịch tiêm phụ thuộc vào tuổi bắt đầu. Trẻ từ tròn 2 tháng đến 2 tuổi tiêm ba mũi. Trẻ trên 2 tuổi đến dưới 6 tuổi tiêm hai mũi. Theo dữ liệu nghiên cứu lâm sàng được công bố, hiệu lực bảo vệ và ngăn ngừa nhập viện đối với bệnh tay chân miệng do EV71 đạt 96,8-100%. Trẻ từng mắc tay chân miệng vẫn có thể được bác chỉ định tiêm sau khi khỏi bệnh và kết thúc thời gian cách ly.

Tiêm vaccine cần kết hợp với vệ sinh cá nhân và môi trường. Phụ huynh nên rửa tay cho trẻ bằng xà phòng, làm sạch đồ chơi và các bề mặt thường chạm, không dùng chung đồ cá nhân, đồng thời xử lý phân và chất thải đúng cách. Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ lây tay chân miệng do các chủng virus và bệnh khác.

Bác sĩ Nguyễn Như Điền
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC