6 bệnh mùa hè dễ biến chứng

Thường tăng số ca nhiễm trong mùa hè, các bệnh dại, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, não mô cầu... có thể biến chứng nặng, nên chủ động phòng ngừa.

Bác sĩ Nguyễn Như Điền, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết như trên, trong bối cảnh toàn quốc ghi nhận nhiều trường hợp biến chứng, có ca tử vong. Cụ thể:

Dại

Mùa hè nhiệt độ tăng cao khiến động vật có vú máu nóng, phổ biến là chó mèo, mệt mỏi, căng thẳng. Theo bản năng, chúng tìm thức ăn và nước uống nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tiếp xúc nguồn bệnh cũng như tấn công người. Đồng thời, người dân cũng tăng cường đi du lịch, đến nhiều nơi khác nhau, dẫn đến tăng nguy cơ bị chó, mèo hoặc các loài động vật máu nóng có vú cắn.

Virus từ vết cắn, cào, liếm lên vết thương hở sẽ đi vào trong mô cơ, di chuyển dọc dây thần kinh ngoại biên để tấn công lên não. Bệnh dại khi khởi phát có tỷ lệ tử vong gần 100%, không có thuốc điều trị.

Nếu bị động vật có vú máu nóng cắn, cào, liếm vào vết thương hở, niêm mạc, người dân cần xử trí rửa dưới vòi nước sạch và xà phòng 15 phút liên tục, bôi dung dịch sát khuẩn và đến cơ sở y tế để được tiêm vaccine và có thể tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Người có nguy cơ phơi nhiễm virus dại cao như bác sĩ thú y, nhà thám hiểm, hướng dẫn viên du lịch, người làm nghề giết mổ, nuôi nhiều chó mèo... có thể tiêm trước khi bị động vật cắn, cào. Lần sau nếu có vết thương chỉ cần tiêm hai mũi, không cần huyết thanh.

Sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản

Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều tạo điều kiện cho muỗi sinh sản, truyền bệnh sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản. Muỗi sốt xuất huyết lây virus từ người bệnh sang người lành, còn muỗi Culex truyền virus viêm não Nhật Bản từ gia súc, chim sang người.

Trong đó, sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh, một người có thể mắc nhiều lần, nguy cơ nặng hơn ở lần sau. Triệu chứng: sốt cao, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp. Từ ngày 4–7 dễ biến chứng xuất huyết nặng, sốc, suy đa tạng, tử vong.

Còn viêm não Nhật Bản gây sốt cao đột ngột, đau đầu, cứng gáy, buồn nôn, co giật, hôn mê. Tỷ lệ tử vong tới 30%, 30-50% sống sót bị di chứng vĩnh viễn liệt, khiếm thị, khiếm thính, suy giảm nhận thức.

Các bệnh này có thể phòng ngừa nhờ vệ sinh nhà cửa, phát quang bụi rậm, đậy kín dụng cụ chứa nước, ngủ màn, bôi kem chống muỗi, tiêm vaccine.

Về vaccine sốt xuất huyết: hiện Việt Nam lưu hành mũi tiêm cho người từ 4 tuổi trở lên, tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Vaccine viêm não Nhật Bản: có trong chương trình Tiêm chủng mở rộng và dịch vụ, loại sớm nhất tiêm từ 9 tháng tuổi, nhắc lại mỗi 3 năm với loại vaccine Việt Nam.

Cúm, não mô cầu, thủy đậu

Cúm, não mô cầu, thủy đậu đều lây lan qua đường hô hấp. Mùa hè, khí hậu nóng khiến hệ miễn dịch suy giảm. Bên cạnh đó, người dân ở trong phòng máy lạnh hoặc sử dụng quạt máy thường xuyên dẫn đến niêm mạc đường hô hấp khô, khả năng chống lại virus, vi khuẩn xâm nhập kém hơn.

Cúm, não mô cầu và thủy đậu không chỉ gây sốt, mệt mỏi hay nổi ban thông thường mà còn có thể dẫn đến biến chứng nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Cúm có thể gây viêm phổi, viêm tai giữa, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc làm nặng thêm các bệnh mạn tính. Não mô cầu diễn tiến nhanh, có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, tử vong hoặc để lại di chứng như điếc, tổn thương não, suy thận, mất chi. Thủy đậu cũng có thể biến chứng nhiễm trùng da, viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng huyết, đặc biệt nguy hiểm ở người suy giảm miễn dịch hoặc chưa tiêm phòng.

Hiện Việt Nam có đầy đủ các loại vaccine phòng cúm, não mô cầu, thủy đậu... Trong đó, vaccine cúm dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn, phòng các chủng cúm A và B đang hoạt động. Vaccine não mô cầu tiêm sớm nhất cho trẻ từ 6 tuần tuổi, cần tiêm kết hợp để bảo vệ trước 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y và W. Vaccine thủy đậu tiêm sớm nhất cho trẻ từ 9 tháng tuổi.

Ngoài ra, các bệnh do phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, quai bị, rubella, bạch hầu, uốn ván, ho gà... cũng có thể gây biến chứng nặng đã có vaccine, mọi người nên chủ động phòng bệnh.

Hoàng Dương