5 giờ chạy đua tổ chức chuyến bay cứu trợ đến Venezuela

Để thực hiện chuyến bay đưa lực lượng và hàng hóa hỗ trợ tới Venezuela, Vietnam Airlines chỉ có hơn 5 giờ để xây dựng phương án khai thác, xin giấy phép bay qua 29 quốc gia.

Đêm 28/6, chiếc Airbus A350 số hiệu VN66 rời sân bay Nội Bài, đưa 124 cán bộ, chiến sĩ, 10 chó nghiệp vụ cùng 25 tấn thiết bị, hàng hóa tới Venezuela phục vụ công tác cứu hộ, cứu trợ nhân đạo.

Ít giờ trước thời điểm cất cánh, tại Trung tâm Điều hành khai thác (OCC) của Vietnam Airlines, hơn 150 cán bộ, nhân viên đồng thời triển khai hàng loạt đầu việc vốn thường mất nhiều ngày, thậm chí cả tuần để hoàn thành.

Dựng kế hoạch bay nửa vòng trái đất

13h30 ngày 28/6, lãnh đạo Vietnam Airlines được triệu tập để triển khai chuyến bay cứu trợ, ban đầu dự kiến cất cánh lúc 23h ngày 29/6. Tuy nhiên, để sớm đưa lực lượng và hàng hóa tới hiện trường phục vụ công tác cứu hộ, cứu trợ, Đảng và Nhà nước quyết định đẩy thời điểm cất cánh lên 23h cùng ngày 28/6. Vietnam Airlines vì thế chỉ còn hơn 5 giờ để chuẩn bị toàn bộ chuyến bay.

Chiều cùng ngày, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đã tổ chức xuất quân, vận chuyển lực lượng và hàng cứu trợ tới sân bay Nội Bài.

"Khi nhận được thông tin, chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ rất gấp. Chuẩn bị một chuyến bay đặc biệt đi qua 29 quốc gia chỉ trong vài giờ là khoảng thời gian rất ngắn", ông Trần Mạnh Hùng, Trưởng phòng Điều hành, Trung tâm Điều hành khai thác (OCC) Vietnam Airlines, nói.

Theo ông Hùng, với một chuyến bay quốc tế thông thường, hãng cần khoảng một tuần để chuẩn bị tàu bay, tổ bay, giấy phép bay và dịch vụ mặt đất; các chuyến bay đặc biệt cũng thường mất khoảng ba ngày. Lần này, toàn bộ quy trình phải hoàn tất chỉ trong vài giờ.

Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, OCC kích hoạt cơ chế điều hành đặc biệt. Thay vì xử lý theo từng bước, các nhóm chuyên môn triển khai đồng thời nhiều đầu việc. Một nhóm phối hợp với Bộ Ngoại giao, Cục Lãnh sự và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để thực hiện thủ tục ngoại giao. Nhóm khác làm việc với nhà chức trách hàng không các nước xin cấp phép bay. Các bộ phận còn lại đồng thời xây dựng phương án tàu bay, tổ lái, nhiên liệu, kỹ thuật, hàng hóa và dịch vụ mặt đất.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là lựa chọn đường bay. OCC tính toán nhiều phương án, gồm bay qua Thái Bình Dương tới Mỹ, qua Trung Đông, qua Trung Á hoặc qua Trung Quốc rồi sang châu Âu. Phương án quá cảnh Mỹ gặp vướng mắc do hành khách vẫn phải có thị thực Mỹ dù máy bay chỉ hạ cánh kỹ thuật. Tuyến qua Trung Đông tiềm ẩn rủi ro địa chính trị, còn tuyến qua Trung Á phải xin phép hơn 40 quốc gia.

Sau khi đánh giá các yếu tố về an toàn khai thác, thời gian bay, khả năng tiếp nhiên liệu, hỗ trợ kỹ thuật và phương án dự phòng, Vietnam Airlines chọn đường bay qua Nga, Mông Cổ và Tây Âu. "Bay qua châu Âu giúp rút ngắn thời gian bay, tiết kiệm nhiên liệu và tăng tải trọng hàng cứu trợ. Mỗi phút bay tiết kiệm được đều có thể dành thêm không gian cho hàng hóa", ông Hùng nói.

Sân bay Charles de Gaulle (Paris, Pháp) được chọn làm điểm dừng kỹ thuật để tiếp nhiên liệu và bổ sung suất ăn trước khi máy bay tiếp tục hành trình tới Venezuela. Đây cũng là sân bay Vietnam Airlines có nhiều kinh nghiệm khai thác và hệ thống hỗ trợ phù hợp.

Xin phép bay qua 29 quốc gia

Sau khi chốt phương án đường bay, Vietnam Airlines khẩn trương thực hiện thủ tục xin cấp phép bay. Đại diện hãng tại Pháp phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam làm việc với cơ quan chức năng nước sở tại thông qua kênh ngoại giao.

Trong quá trình hoàn tất thủ tục, Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela thông báo sân bay quốc tế Caracas dự kiến bị ảnh hưởng bởi động đất, tuyến đường kết nối từ sân bay vào thành phố bị hư hỏng, không còn phù hợp để khai thác. Vietnam Airlines phải chuyển điểm đến sang sân bay quốc tế Simón Bolívar, đồng nghĩa nhiều thủ tục cấp phép phải thực hiện lại.

Khó khăn lớn nhất là xin giấy phép bay qua 29 quốc gia trong ngày chủ nhật, thời điểm nhiều cơ quan quản lý không lưu ở châu Âu không bố trí nhân sự xử lý các đề nghị khẩn cấp.

Vietnam Airlines nhận được sự hỗ trợ của Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao), Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc cùng các Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, Pháp, Mỹ và Venezuela. Thông qua các kênh ngoại giao, các cơ quan này kết nối với Bộ Quốc phòng và cơ quan kiểm soát không lưu của các nước để hoàn tất giấy phép bay đúng thời hạn.

"Trong tình huống đó, vai trò của các cơ quan ngoại giao rất quan trọng. Các đầu mối được kết nối liên tục để làm việc với nhà chức trách hàng không sở tại", ông Hùng nói, cho biết toàn bộ dữ liệu khai thác được cập nhật liên tục. Chỉ cần một giấy phép chưa được cấp, điểm dừng kỹ thuật thay đổi hoặc một thông tin khai thác thiếu chính xác, toàn bộ kế hoạch có thể bị ảnh hưởng.

Tận dụng từng khoảng trống trên máy bay

Ngoài yêu cầu về thời gian, chuyến bay còn phải vận chuyển khối lượng lớn người và hàng hóa. Để tối ưu tải trọng, Vietnam Airlines tính toán vị trí xếp từng kiện hàng. Hàng hóa được bố trí tại khoang hàng, khoang hành khách, tủ chứa đồ, dưới ghế ngồi và các vị trí phù hợp theo tiêu chuẩn an toàn. Mọi khoảng trống đều được tận dụng nhưng vẫn bảo đảm điều kiện khai thác.

Đây cũng là lần đầu tiên Vietnam Airlines vận chuyển cùng lúc 10 chó nghiệp vụ trên một chuyến bay đường dài. Hãng chuẩn bị khu vực nghỉ, thảm, phương án vệ sinh và phối hợp với các huấn luyện viên chăm sóc nhằm bảo đảm sức khỏe cho đàn chó trong suốt hành trình.

Để khai thác chuyến bay kéo dài qua nhiều múi giờ, Vietnam Airlines bố trí đội bay gồm 23 người, gồm 6 phi công, 10 tiếp viên, 3 kỹ thuật viên, một nhân viên điều phái và 3 nhân viên chất xếp. 6 phi công được chia thành ba kíp thay nhau điều khiển máy bay. Toàn bộ tiếp viên đều là nam để đáp ứng yêu cầu thể lực của chặng bay dài. Đội kỹ thuật mang theo khoảng 1,5 tấn phụ tùng dự phòng để sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.

"Với chuyến bay kéo dài hơn 50 giờ tính cả hành trình đi và về, chúng tôi phải chuẩn bị cho rất nhiều khả năng khác nhau", ông Hùng cho biết.

Theo ông, công tác chuẩn bị quyết định phần lớn thành công của chuyến bay. Khi máy bay rời đường băng là 90% công việc đã hoàn thành. Trong suốt hành trình, tổ bay duy trì liên lạc liên tục với OCC để cập nhật, xử lý kịp thời các thay đổi về thời tiết, không lưu và điều kiện khai thác.

Chuyến bay VN66 sau đó hạ cánh an toàn tại Venezuela, đưa lực lượng cứu hộ và chó nghiệp vụ nhanh chóng triển khai nhiệm vụ. Ở chiều về, máy bay thực hiện chuyến bay thẳng từ Venezuela về Hà Nội với quãng đường khoảng 16.300 km.

Sau chuyến bay đầu tiên, Vietnam Airlines tiếp tục thực hiện chuyến bay đặc biệt thứ hai, vận chuyển thêm 46,8 tấn hàng hỗ trợ của Việt Nam tới Venezuela.

"Khi các chuyến bay hoàn thành nhiệm vụ, chúng tôi rất tự hào vì đã góp phần vào hoạt động cứu trợ của đất nước và thể hiện trách nhiệm với cộng đồng quốc tế", ông Trần Mạnh Hùng nói, cho rằng đây không chỉ là một chuyến bay đường dài mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành của Vietnam Airlines trong các tình huống khẩn cấp.

Đoàn Loan