UFO có thật hay chỉ là ảo ảnh?
Thứ năm, 12/11/2026, 11:00 (GMT+7)

UFO có thật hay chỉ là ảo ảnh?

Từ những mảnh vỡ kỳ lạ ở Roswell đến 97% hồ sơ được Lầu Năm Góc làm sáng tỏ, rốt cuộc người ngoài hành tinh đang ghé thăm Trái Đất, hay chính chúng ta tự dựng nên nỗi ám ảnh này?

00:00/00:00
Tốc độ phát  1x
Thùy Dương

Xem bản chép lời

Hãy nhắm mắt lại và thử tưởng tượng.

Bạn là một phi công giàu kinh nghiệm, đang lái chiếc máy bay hạng nhẹ một động cơ tới tham dự một buổi trình diễn máy bay.

Bạn đánh lái, bay vòng quanh một đỉnh núi. chẳng có gì đặc biệt cả.

Nhưng... khoan đã. Một tia sáng từ bên cánh trái bất ngờ lóe lên.

Rồi một tia nữa. Thêm một tia khác. Lần lượt tám tia sáng tương tự loé lên. Bạn cố giữ bình tĩnh, nhìn thật kỹ.

Và rồi bạn thấy những tia sáng đó phát ra từ 9 vật thể sáng bóng. Chúng bay theo đội hình bậc thang, trải dài khoảng 5 dặm. Mỗi vật thể có hình tròn, đường kính khoảng 100 feet, tức là hơn 30 mét. Ch úng lật, nghiêng, rồi lượn vòng sang hai bên theo chu kỳ.

Chỉ trong chớp mắt, 9 vật thể bay không xác định ấy lách qua đỉnh núi và biến mất.

Chúng bay với tốc độ khoảng 1.700 dặm một giờ. Nhanh hơn bất kỳ loại máy bay nào đang có trên Trái Đất vào thời điểm đó.

Bạn vẫn chưa kịp định thần xem chuyện gì vừa xảy ra đúng không? Đó cũng chính là cảm giác của Kenneth Arnold khi ông chứng kiến toàn bộ sự việc này vào ngày 24 tháng 6 năm 1947 tại Washington, Mỹ.

Kenneth đáp máy bay. Và câu chuyện về 9 vật thể bí ẩn kia lan đi rất nhanh. Chỉ vài ngày sau, nó khiến cả nước Mỹ dậy sóng.

Tin về đĩa bay xuất hiện dồn dập. Mỗi ngày, Không quân Mỹ nhận về vô số báo cáo, từ phi công lẫn người dân. Mùa hè năm 1947 từ đó được gọi là “mùa hè của đĩa bay”.

Chính phủ và quân đội bắt đầu vào cuộc. Họ nghi ngờ: liệu Kenneth có đang nói thật không? Nhưng lạ ở chỗ là, cùng thời điểm Kenneth chứng kiến 9 vật thể kia, một người tìm vàng trên núi cũng nhìn thấy đúng điều tương tự.

Nhưng câu chuyện chưa dừng ở đó.

Chưa đầy một tháng sau, một chủ trang trại ở ngoại ô Roswell, bang New Mexico, phát hiện những mảnh vỡ lạ lùng trên đồng cỏ chăn cừu của mình. Đó là một mớ que kim loại được dán lại với nhau bằng băng dính, kèm theo những mảnh nhựa, tấm phản quang bằng giấy bạc và vài mẩu vật liệu vừa nặng vừa bóng.

Không biết đó là thứ gì, ông báo cảnh sát. Quân đội nhanh chóng có mặt. Các binh sĩ tỏa ra khắp cánh đồng, thu gom từng mảnh vụn bí ẩn rồi chở đi bằng xe tải bọc thép.

Ngay sau đó, một thông báo gây chấn động được phát đi.

Bản tin tiêu điểm ngày 8 tháng 7 năm 1947: Lực lượng Không quân Lục quân thông báo rằng một chiếc đĩa bay đã được tìm thấy và hiện đang nằm trong tay Quân đội.

Tin tức bùng nổ. Nhưng chỉ vài giờ sau, Quân đội Mỹ vội đính chính rằng những mảnh vỡ đó thật ra chỉ là của một quả bóng bay thời tiết có gắn radar. Những tấm ảnh chụp mảnh vỡ được công bố sau đó đã lấy được niềm tin của công chúng. Và câu chuyện về những vật thể bay kỳ lạ nhanh chóng chìm vào quên lãng.

Nếu là bạn, bạn có tin không?

Còn với một bộ phận người dân và giới nghiên cứu, câu trả lời đó không thuyết phục. Những mập mờ của Chính phủ càng khiến người ta nghi ngờ nhiều hơn: biết đâu những vật thể bay kỳ lạ là có thật, và đâu đó ngoài kia còn tồn tại một sự sống khác vượt ra khỏi Trái Đất?

Những nghi ngờ này được chứng minh bằng các con số cụ thể. Báo cáo về “Làn sóng UFO năm 1947” của nhà nghiên cứu Ted Bloecher cho thấy chỉ trong khoảng từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 7 năm 1947, đã có tới 853 trường hợp báo cáo nhìn thấy các vật thể bay kỳ lạ.

Một cuộc thăm dò của Gallup còn cho thấy có tới 33% người Mỹ tin rằng các vật thể bay đó là tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh.

Vậy những vật thể bay không xác định đó rốt cuộc là gì? Và liệu ngoài kia có thật sự tồn tại một sự sống khác ngoài Trái Đất của chúng ta không? Hãy cùng tôi tìm hiểu nhé.

Bạn đang nghe Podcast Giải mã, xuất bản vào trưa thứ Năm hàng tuần trên báo VnExpress.

Tập podcast này tham khảo thông tin từ các nghiên cứu của Ted Bloecher, James McDonald, Carl Jung; dữ liệu thăm dò của Gallup; cùng các hồ sơ UFO được giải mật chính thức từ Không quân Bỉ, CIA và Lầu Năm Góc.

Rồi, bây giờ chúng ta hãy cùng bắt đầu nhé. Bạn có bao giờ tự hỏi, UFO thật ra trông như thế nào không?

Trước hết, UFO, hay vật thể bay không xác định, được hiểu là bất kỳ hiện tượng hay vật thể nào xuất hiện trên bầu trời mà người quan sát không thể nhận dạng hoặc giải thích ngay lập tức.

Bây giờ, bạn thử nhắm mắt lại và hình dung về một chiếc UFO xem.

Tôi đoán là bạn đang thấy một cái đĩa tròn, phát ra luồng sáng trắng. Đúng không?

Nhưng nếu hỏi một người sống vào cuối thế kỷ 18, họ sẽ mô tả khác hẳn. Hồi đó, UFO được nhìn thấy có hình giống điếu xì gà, hoặc kèm theo cánh quạt như một chiếc khinh khí cầu khổng lồ.

Nửa thế kỷ sau, cụm từ “đĩa bay” xuất hiện, đúng lúc ngành hàng không phản lực và tên lửa bùng nổ sau Thế chiến thứ hai. Cụm từ này vô tình gán cho UFO một hình dạng cố định giống như một chiếc đĩa. Nhưng thực ra, nhiều trường hợp ghi nhận UFO còn có hình gót giày, hình cầu, thậm chí cong như một chiếc boomerang.

Rồi từ cuối thập niên 1980, UFO lại đổi dáng một lần nữa, trở thành hình tam giác. Các báo cáo ở Bỉ trong những năm 1989 – 1990 ghi nhận những trường hợp vật thể hình tam giác có đèn ở ba góc, bay chậm và gần như không có tiếng động.

Đến năm 2004, các phi công Hải quân Mỹ lại mô tả UFO là một vật thể màu trắng, không có cánh. Còn gần đây hơn, người ta truyền tai nhau về một khối cầu phát sáng.

Tóm lại, UFO xuất hiện dưới rất nhiều hình dạng khác nhau. Mà khi gặp một thứ chưa thể nhận dạng rõ ràng, con người luôn có xu hướng đi tìm lời giải bằng những giả thuyết.

Suốt gần một thế kỷ qua, đã có vô số giả thuyết về nguồn gốc của UFO.

Nhiều người cho rằng, UFO thực ra là siêu máy bay của ác quỷ ngoài hành tinh. Những sinh vật huyền bí này đến trái đất nhằm làm suy yếu đức tin tôn giáo và gieo rắc cho chúng ta những tín ngưỡng huyền bí mới.

Hay có những giả thuyết lại phản bác điều này. Thật ra chẳng có người ngoài hành tinh nào cả. Mà UFO tiến đến Trái Đất thông qua các cổng hở ở Bắc Cực và Nam Cực. Các UFO này được điều khiển bởi một nền văn minh siêu việt đang âm thầm trú ẩn bên trong lõi của Trái Đất, mà chúng ta không hề hay biết.

Bạn có tin vào những giả thuyết này không? Nếu không, thì bạn có cùng quan điểm với rất nhiều nhà khoa học. Những giả thuyết này hoàn toàn đi ngược lại các nguyên tắc nền tảng của khoa học hiện đại. Vì vậy mà chúng ít được công nhận và vấp phải sự phản đối gay gắt.

Vậy giới khoa học thật sự nghĩ thế nào về UFO?

Có ba giả thuyết được công nhận rộng rãi hơn cả. Chúng ta thử xem lần lượt nhé.

Giả thuyết thứ nhất: UFO là một “huyền thoại hiện đại”.

Giả thuyết này đến từ nhà tâm lý học Carl Jung, trong cuốn sách “Đĩa bay: Một huyền thoại hiện đại về những thứ được thấy trên bầu trời”, xuất bản năm 1958.

Ông lập luận thế này. Ngày xưa, mỗi khi rơi vào khủng hoảng, con người thường ngước lên bầu trời. Họ thấy các vị thần hoặc những điềm báo soi đường chỉ lối. Đến thời khoa học công nghệ, con người không còn tin vào thần linh theo cách cũ nữa. Nhưng niềm tin đó không hề biến mất. Nó chỉ được “hiện đại hóa” và “công nghệ hóa”. Rằng các đấng cứu thế giờ đây mang hình dáng những chiếc tàu vũ trụ tiên tiến và sinh vật ngoài hành tinh thông minh.

Tất cả những niềm tin này, theo Carl, dựa trên một cơ chế mà ông gọi là “vô thức tập thể”.

Vậy tại sao con người lại gặp vấn đề “vô thức tập thể” vào thời điểm đó?

Hãy nhìn vào bối cảnh lịch sử. Khi đó là thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh lạnh, cả nhân loại sống trong nỗi sợ hãi tột độ. Căng thẳng và bất lực chồng chất, làm cho họ phóng lên bầu trời một ảo ảnh. Đó là ảo ảnh về những thế lực siêu việt, vượt ngoài tầm kiểm soát của con người, với mong muốn Trái Đất sẽ được cứu rỗi khỏi thảm họa diệt vong.

Hình dáng của những UFO được nhìn thấy trong giai đoạn này cũng phản ánh rất rõ tâm lý tin vào siêu nhiên của con người. Các vật thể bay thường được báo cáo là có hình tròn hay hình chiếc đĩa. Bạn có thấy quen không? Nó giống biểu tượng Mandala, họa tiết hình tròn thiêng liêng trong tôn giáo phương Đông và giả kim thuật, tượng trưng cho trật tự vũ trụ, sự hòa hợp và tính toàn vẹn của tâm hồn.

Theo nhà tâm lý học Carl Jung, việc nhiều người nhìn thấy những vật thể tròn phát sáng chính là khao khát trong vô thức muốn tái lập một trật tự toàn vẹn giữa thế giới đang bị chia cắt và hỗn loạn.

Nghe cũng hợp lý phải không?

Nhưng giả thuyết của Carl Jung chủ yếu xoay quanh tâm lý học. Nó chưa giải thích được vì sao phi công quân sự và cả radar cũng ghi lại những hiện tượng khó hiểu.

Giả thuyết thứ hai trái ngược hoàn toàn với giả thuyết đầu tiên: UFO đến từ bên ngoài Trái Đất.

Tiến sĩ, nhà vật lý cấp cao James E. McDonald bác bỏ hẳn quan điểm cho rằng UFO xuất phát từ tâm lý con người. Theo ông, hiện tượng UFO là “vấn đề khoa học quan trọng hàng đầu đang bị bỏ qua”. Và giả thuyết ngoại hành tinh là lời giải thích duy nhất phù hợp với các dữ liệu vật lý đã thu thập được.

McDonald lý giải thế này: xét theo các định luật vật lý, những vật thể bay kỳ lạ kia không thể tạo ra tín hiệu radar, hay đứng yên giữa không trung rồi đột ngột tăng tốc như các báo cáo ghi nhận. Ông cũng dành nhiều năm để trực tiếp phỏng vấn hơn 500 nhân chứng từng tận mắt nhìn thấy UFO.

Năm 1968, trong phiên điều trần trước Ủy ban Khoa học và Phi hành gia của Quốc hội Mỹ, McDonald chỉ ra 41 trường hợp UFO vừa được nhìn thấy bằng mắt thường bởi những nhân chứng có chuyên môn cao, vừa bị các hệ thống radar quân sự hoặc radar mặt đất khóa mục tiêu cùng lúc. Theo ông, những trường hợp này không thể giải thích bằng vật lý khí quyển hay ảo ảnh thời tiết như Quân đội đã đưa ra.

Vì vậy, McDonald cho rằng nguồn gốc ngoài hành tinh là giả thuyết khoa học khả dĩ nhất, và cần được đầu tư nghiên cứu để tìm ra sự thật về UFO.

Nhưng những gì McDonald đưa ra lại không được chấp nhận ở thời điểm đó.

Bởi vì nghiên cứu về UFO khi ấy bị coi là chủ đề tối kỵ, bị đánh đồng với mê tín hoặc trò lừa đảo. Các nhà khoa học e ngại rằng nếu nhắc đến UFO, danh tiếng chuyên môn của họ sẽ bị ảnh hưởng. Thế nên họ thường chọn cách gạt đi, hoặc phản bác cho xong mà không hề kiểm tra hồ sơ dữ liệu.

Chưa hết. Các quy định bảo mật quân sự cũng ngăn không cho dữ liệu về UFO được công khai. Thậm chí, nhân viên nào tiết lộ thông tin sẽ bị xử phạt nặng. Thiếu dữ liệu công khai nên giới khoa học chẳng có đủ cơ sở minh bạch để nghiên cứu và tìm câu trả lời cho những vật thể bí ẩn kia.

Giả thuyết cuối cùng cho rằng phần lớn UFO thật ra là máy bay trinh sát tình báo, vũ khí, hoặc các thiết bị hàng không công nghệ cao đang được thử nghiệm bí mật.

Tôi chắc rằng bạn cũng từng nghĩ đến điều này. Và nó hoàn toàn là có cơ sở.

Năm 1997, CIA công bố một bản báo cáo gây chấn động, mang tên “CIA’s Role in the Study of UFOs, 1947-90”, do nhà sử học tình báo Gerald K. Haines biên soạn. Tài liệu này xác nhận rằng hơn 50% các trường hợp người dân và phi công báo cáo nhìn thấy UFO tại Mỹ trong những năm 1950 – 1960, thực chất là các chuyến bay thử nghiệm của máy bay trinh sát tầm cao thuộc sở hữu của chính Chính phủ Mỹ.

Vậy tại sao họ không nói thẳng ra?

Vì mối bận tâm lớn nhất của họ lúc đó là làn sóng báo cáo UFO ồ ạt sẽ làm tắc nghẽn hệ thống radar, tạo ra lỗ hổng để Liên Xô tận dụng tấn công hạt nhân bất ngờ. Cho nên, mỗi khi người dân hay phi công báo cáo thấy UFO, Không quân Mỹ cố tình đánh lạc hướng bằng những lời giải thích như hiện tượng nghịch nhiệt hay bóng bay thời tiết, để che giấu sự tồn tại của máy bay do thám.

Giả thuyết này còn được củng cố thêm bởi Báo cáo Lịch sử AARO của Lầu Năm Góc, công bố năm 2024. Báo cáo này kết luận không có dấu vết của công nghệ ngoài hành tinh. Và khẳng định phần lớn các vụ nhìn thấy UFO là kết quả của việc nhận diện nhầm các công nghệ an ninh quốc gia, như máy bay tàng hình, drone hay khinh khí cầu tình báo.

Gần một thế kỷ qua, UFO luôn là câu hỏi khiến con người phải nỗ lực đi tìm lời giải.

Vậy hôm nay, chúng ta biết được những gì?

Từ tháng 5 năm nay, Chính phủ Mỹ bắt đầu công bố các đợt tài liệu giải mật về hiện tượng bay không xác định, gạt bỏ yếu tố khoa học viễn tưởng.

Và thông điệp nhất quán, mạnh mẽ nhất từ Lầu Năm Góc là: chưa có bất kỳ bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy UFO là công nghệ ngoài Trái Đất, hay chính phủ Mỹ đang che giấu sinh vật ngoài hành tinh.

Áp dụng các phương pháp phân tích khoa học hiện đại, Chính phủ Mỹ đã giải mật thành công khoảng 96 – 97% các vụ nhìn thấy hiện tượng bay không xác định. Chúng chủ yếu là khinh khí cầu, bóng bay thời tiết hoặc bóng bay thương mại; thiết bị bay không người lái, chim, dơi, hiện tượng thời tiết, hay ảo ảnh quang học.

Còn khoảng 3 – 4% các vụ vẫn chưa thể giải thích. Nhưng Chính phủ Mỹ nhấn mạnh rằng đó là do camera chất lượng quá kém, góc quay mờ, hoặc không có đủ dữ liệu radar để đối chiếu và đưa ra kết luận cuối cùng. Chứ không phải vì những vật thể ấy thể hiện một công nghệ vượt quá các định luật thông thường của vật lý.

Nói cách khác: bức tranh về UFO đến hôm nay đã rõ ràng hơn nhiều. Tuy vậy, vẫn còn những hiện tượng mà dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận.

Vậy theo bạn, UFO có đến từ một thế lực nào đó bên ngoài hành tinh của chúng ta không? Hãy cho chúng tôi biết bạn nghĩ gì nhé.

Podcast Giải mã xin được khép lại tại đây. Cảm ơn bạn đã lắng nghe. Hẹn gặp lại ở những tập tiếp theo.

Xem tiếp

Bản chép lời

0:00/0:00

Hãy nhắm mắt lại và thử tưởng tượng.

Bạn là một phi công giàu kinh nghiệm, đang lái chiếc máy bay hạng nhẹ một động cơ tới tham dự một buổi trình diễn máy bay.

Bạn đánh lái, bay vòng quanh một đỉnh núi. chẳng có gì đặc biệt cả.

Nhưng... khoan đã. Một tia sáng từ bên cánh trái bất ngờ lóe lên.

Rồi một tia nữa. Thêm một tia khác. Lần lượt tám tia sáng tương tự loé lên. Bạn cố giữ bình tĩnh, nhìn thật kỹ.

Và rồi bạn thấy những tia sáng đó phát ra từ 9 vật thể sáng bóng. Chúng bay theo đội hình bậc thang, trải dài khoảng 5 dặm. Mỗi vật thể có hình tròn, đường kính khoảng 100 feet, tức là hơn 30 mét. Ch úng lật, nghiêng, rồi lượn vòng sang hai bên theo chu kỳ.

Chỉ trong chớp mắt, 9 vật thể bay không xác định ấy lách qua đỉnh núi và biến mất.

Chúng bay với tốc độ khoảng 1.700 dặm một giờ. Nhanh hơn bất kỳ loại máy bay nào đang có trên Trái Đất vào thời điểm đó.

Bạn vẫn chưa kịp định thần xem chuyện gì vừa xảy ra đúng không? Đó cũng chính là cảm giác của Kenneth Arnold khi ông chứng kiến toàn bộ sự việc này vào ngày 24 tháng 6 năm 1947 tại Washington, Mỹ.

Kenneth đáp máy bay. Và câu chuyện về 9 vật thể bí ẩn kia lan đi rất nhanh. Chỉ vài ngày sau, nó khiến cả nước Mỹ dậy sóng.

Tin về đĩa bay xuất hiện dồn dập. Mỗi ngày, Không quân Mỹ nhận về vô số báo cáo, từ phi công lẫn người dân. Mùa hè năm 1947 từ đó được gọi là “mùa hè của đĩa bay”.

Chính phủ và quân đội bắt đầu vào cuộc. Họ nghi ngờ: liệu Kenneth có đang nói thật không? Nhưng lạ ở chỗ là, cùng thời điểm Kenneth chứng kiến 9 vật thể kia, một người tìm vàng trên núi cũng nhìn thấy đúng điều tương tự.

Nhưng câu chuyện chưa dừng ở đó.

Chưa đầy một tháng sau, một chủ trang trại ở ngoại ô Roswell, bang New Mexico, phát hiện những mảnh vỡ lạ lùng trên đồng cỏ chăn cừu của mình. Đó là một mớ que kim loại được dán lại với nhau bằng băng dính, kèm theo những mảnh nhựa, tấm phản quang bằng giấy bạc và vài mẩu vật liệu vừa nặng vừa bóng.

Không biết đó là thứ gì, ông báo cảnh sát. Quân đội nhanh chóng có mặt. Các binh sĩ tỏa ra khắp cánh đồng, thu gom từng mảnh vụn bí ẩn rồi chở đi bằng xe tải bọc thép.

Ngay sau đó, một thông báo gây chấn động được phát đi.

Bản tin tiêu điểm ngày 8 tháng 7 năm 1947: Lực lượng Không quân Lục quân thông báo rằng một chiếc đĩa bay đã được tìm thấy và hiện đang nằm trong tay Quân đội.

Tin tức bùng nổ. Nhưng chỉ vài giờ sau, Quân đội Mỹ vội đính chính rằng những mảnh vỡ đó thật ra chỉ là của một quả bóng bay thời tiết có gắn radar. Những tấm ảnh chụp mảnh vỡ được công bố sau đó đã lấy được niềm tin của công chúng. Và câu chuyện về những vật thể bay kỳ lạ nhanh chóng chìm vào quên lãng.

Nếu là bạn, bạn có tin không?

Còn với một bộ phận người dân và giới nghiên cứu, câu trả lời đó không thuyết phục. Những mập mờ của Chính phủ càng khiến người ta nghi ngờ nhiều hơn: biết đâu những vật thể bay kỳ lạ là có thật, và đâu đó ngoài kia còn tồn tại một sự sống khác vượt ra khỏi Trái Đất?

Những nghi ngờ này được chứng minh bằng các con số cụ thể. Báo cáo về “Làn sóng UFO năm 1947” của nhà nghiên cứu Ted Bloecher cho thấy chỉ trong khoảng từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 7 năm 1947, đã có tới 853 trường hợp báo cáo nhìn thấy các vật thể bay kỳ lạ.

Một cuộc thăm dò của Gallup còn cho thấy có tới 33% người Mỹ tin rằng các vật thể bay đó là tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh.

Vậy những vật thể bay không xác định đó rốt cuộc là gì? Và liệu ngoài kia có thật sự tồn tại một sự sống khác ngoài Trái Đất của chúng ta không? Hãy cùng tôi tìm hiểu nhé.

Bạn đang nghe Podcast Giải mã, xuất bản vào trưa thứ Năm hàng tuần trên báo VnExpress.

Tập podcast này tham khảo thông tin từ các nghiên cứu của Ted Bloecher, James McDonald, Carl Jung; dữ liệu thăm dò của Gallup; cùng các hồ sơ UFO được giải mật chính thức từ Không quân Bỉ, CIA và Lầu Năm Góc.

Rồi, bây giờ chúng ta hãy cùng bắt đầu nhé. Bạn có bao giờ tự hỏi, UFO thật ra trông như thế nào không?

Trước hết, UFO, hay vật thể bay không xác định, được hiểu là bất kỳ hiện tượng hay vật thể nào xuất hiện trên bầu trời mà người quan sát không thể nhận dạng hoặc giải thích ngay lập tức.

Bây giờ, bạn thử nhắm mắt lại và hình dung về một chiếc UFO xem.

Tôi đoán là bạn đang thấy một cái đĩa tròn, phát ra luồng sáng trắng. Đúng không?

Nhưng nếu hỏi một người sống vào cuối thế kỷ 18, họ sẽ mô tả khác hẳn. Hồi đó, UFO được nhìn thấy có hình giống điếu xì gà, hoặc kèm theo cánh quạt như một chiếc khinh khí cầu khổng lồ.

Nửa thế kỷ sau, cụm từ “đĩa bay” xuất hiện, đúng lúc ngành hàng không phản lực và tên lửa bùng nổ sau Thế chiến thứ hai. Cụm từ này vô tình gán cho UFO một hình dạng cố định giống như một chiếc đĩa. Nhưng thực ra, nhiều trường hợp ghi nhận UFO còn có hình gót giày, hình cầu, thậm chí cong như một chiếc boomerang.

Rồi từ cuối thập niên 1980, UFO lại đổi dáng một lần nữa, trở thành hình tam giác. Các báo cáo ở Bỉ trong những năm 1989 – 1990 ghi nhận những trường hợp vật thể hình tam giác có đèn ở ba góc, bay chậm và gần như không có tiếng động.

Đến năm 2004, các phi công Hải quân Mỹ lại mô tả UFO là một vật thể màu trắng, không có cánh. Còn gần đây hơn, người ta truyền tai nhau về một khối cầu phát sáng.

Tóm lại, UFO xuất hiện dưới rất nhiều hình dạng khác nhau. Mà khi gặp một thứ chưa thể nhận dạng rõ ràng, con người luôn có xu hướng đi tìm lời giải bằng những giả thuyết.

Suốt gần một thế kỷ qua, đã có vô số giả thuyết về nguồn gốc của UFO.

Nhiều người cho rằng, UFO thực ra là siêu máy bay của ác quỷ ngoài hành tinh. Những sinh vật huyền bí này đến trái đất nhằm làm suy yếu đức tin tôn giáo và gieo rắc cho chúng ta những tín ngưỡng huyền bí mới.

Hay có những giả thuyết lại phản bác điều này. Thật ra chẳng có người ngoài hành tinh nào cả. Mà UFO tiến đến Trái Đất thông qua các cổng hở ở Bắc Cực và Nam Cực. Các UFO này được điều khiển bởi một nền văn minh siêu việt đang âm thầm trú ẩn bên trong lõi của Trái Đất, mà chúng ta không hề hay biết.

Bạn có tin vào những giả thuyết này không? Nếu không, thì bạn có cùng quan điểm với rất nhiều nhà khoa học. Những giả thuyết này hoàn toàn đi ngược lại các nguyên tắc nền tảng của khoa học hiện đại. Vì vậy mà chúng ít được công nhận và vấp phải sự phản đối gay gắt.

Vậy giới khoa học thật sự nghĩ thế nào về UFO?

Có ba giả thuyết được công nhận rộng rãi hơn cả. Chúng ta thử xem lần lượt nhé.

Giả thuyết thứ nhất: UFO là một “huyền thoại hiện đại”.

Giả thuyết này đến từ nhà tâm lý học Carl Jung, trong cuốn sách “Đĩa bay: Một huyền thoại hiện đại về những thứ được thấy trên bầu trời”, xuất bản năm 1958.

Ông lập luận thế này. Ngày xưa, mỗi khi rơi vào khủng hoảng, con người thường ngước lên bầu trời. Họ thấy các vị thần hoặc những điềm báo soi đường chỉ lối. Đến thời khoa học công nghệ, con người không còn tin vào thần linh theo cách cũ nữa. Nhưng niềm tin đó không hề biến mất. Nó chỉ được “hiện đại hóa” và “công nghệ hóa”. Rằng các đấng cứu thế giờ đây mang hình dáng những chiếc tàu vũ trụ tiên tiến và sinh vật ngoài hành tinh thông minh.

Tất cả những niềm tin này, theo Carl, dựa trên một cơ chế mà ông gọi là “vô thức tập thể”.

Vậy tại sao con người lại gặp vấn đề “vô thức tập thể” vào thời điểm đó?

Hãy nhìn vào bối cảnh lịch sử. Khi đó là thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh lạnh, cả nhân loại sống trong nỗi sợ hãi tột độ. Căng thẳng và bất lực chồng chất, làm cho họ phóng lên bầu trời một ảo ảnh. Đó là ảo ảnh về những thế lực siêu việt, vượt ngoài tầm kiểm soát của con người, với mong muốn Trái Đất sẽ được cứu rỗi khỏi thảm họa diệt vong.

Hình dáng của những UFO được nhìn thấy trong giai đoạn này cũng phản ánh rất rõ tâm lý tin vào siêu nhiên của con người. Các vật thể bay thường được báo cáo là có hình tròn hay hình chiếc đĩa. Bạn có thấy quen không? Nó giống biểu tượng Mandala, họa tiết hình tròn thiêng liêng trong tôn giáo phương Đông và giả kim thuật, tượng trưng cho trật tự vũ trụ, sự hòa hợp và tính toàn vẹn của tâm hồn.

Theo nhà tâm lý học Carl Jung, việc nhiều người nhìn thấy những vật thể tròn phát sáng chính là khao khát trong vô thức muốn tái lập một trật tự toàn vẹn giữa thế giới đang bị chia cắt và hỗn loạn.

Nghe cũng hợp lý phải không?

Nhưng giả thuyết của Carl Jung chủ yếu xoay quanh tâm lý học. Nó chưa giải thích được vì sao phi công quân sự và cả radar cũng ghi lại những hiện tượng khó hiểu.

Giả thuyết thứ hai trái ngược hoàn toàn với giả thuyết đầu tiên: UFO đến từ bên ngoài Trái Đất.

Tiến sĩ, nhà vật lý cấp cao James E. McDonald bác bỏ hẳn quan điểm cho rằng UFO xuất phát từ tâm lý con người. Theo ông, hiện tượng UFO là “vấn đề khoa học quan trọng hàng đầu đang bị bỏ qua”. Và giả thuyết ngoại hành tinh là lời giải thích duy nhất phù hợp với các dữ liệu vật lý đã thu thập được.

McDonald lý giải thế này: xét theo các định luật vật lý, những vật thể bay kỳ lạ kia không thể tạo ra tín hiệu radar, hay đứng yên giữa không trung rồi đột ngột tăng tốc như các báo cáo ghi nhận. Ông cũng dành nhiều năm để trực tiếp phỏng vấn hơn 500 nhân chứng từng tận mắt nhìn thấy UFO.

Năm 1968, trong phiên điều trần trước Ủy ban Khoa học và Phi hành gia của Quốc hội Mỹ, McDonald chỉ ra 41 trường hợp UFO vừa được nhìn thấy bằng mắt thường bởi những nhân chứng có chuyên môn cao, vừa bị các hệ thống radar quân sự hoặc radar mặt đất khóa mục tiêu cùng lúc. Theo ông, những trường hợp này không thể giải thích bằng vật lý khí quyển hay ảo ảnh thời tiết như Quân đội đã đưa ra.

Vì vậy, McDonald cho rằng nguồn gốc ngoài hành tinh là giả thuyết khoa học khả dĩ nhất, và cần được đầu tư nghiên cứu để tìm ra sự thật về UFO.

Nhưng những gì McDonald đưa ra lại không được chấp nhận ở thời điểm đó.

Bởi vì nghiên cứu về UFO khi ấy bị coi là chủ đề tối kỵ, bị đánh đồng với mê tín hoặc trò lừa đảo. Các nhà khoa học e ngại rằng nếu nhắc đến UFO, danh tiếng chuyên môn của họ sẽ bị ảnh hưởng. Thế nên họ thường chọn cách gạt đi, hoặc phản bác cho xong mà không hề kiểm tra hồ sơ dữ liệu.

Chưa hết. Các quy định bảo mật quân sự cũng ngăn không cho dữ liệu về UFO được công khai. Thậm chí, nhân viên nào tiết lộ thông tin sẽ bị xử phạt nặng. Thiếu dữ liệu công khai nên giới khoa học chẳng có đủ cơ sở minh bạch để nghiên cứu và tìm câu trả lời cho những vật thể bí ẩn kia.

Giả thuyết cuối cùng cho rằng phần lớn UFO thật ra là máy bay trinh sát tình báo, vũ khí, hoặc các thiết bị hàng không công nghệ cao đang được thử nghiệm bí mật.

Tôi chắc rằng bạn cũng từng nghĩ đến điều này. Và nó hoàn toàn là có cơ sở.

Năm 1997, CIA công bố một bản báo cáo gây chấn động, mang tên “CIA’s Role in the Study of UFOs, 1947-90”, do nhà sử học tình báo Gerald K. Haines biên soạn. Tài liệu này xác nhận rằng hơn 50% các trường hợp người dân và phi công báo cáo nhìn thấy UFO tại Mỹ trong những năm 1950 – 1960, thực chất là các chuyến bay thử nghiệm của máy bay trinh sát tầm cao thuộc sở hữu của chính Chính phủ Mỹ.

Vậy tại sao họ không nói thẳng ra?

Vì mối bận tâm lớn nhất của họ lúc đó là làn sóng báo cáo UFO ồ ạt sẽ làm tắc nghẽn hệ thống radar, tạo ra lỗ hổng để Liên Xô tận dụng tấn công hạt nhân bất ngờ. Cho nên, mỗi khi người dân hay phi công báo cáo thấy UFO, Không quân Mỹ cố tình đánh lạc hướng bằng những lời giải thích như hiện tượng nghịch nhiệt hay bóng bay thời tiết, để che giấu sự tồn tại của máy bay do thám.

Giả thuyết này còn được củng cố thêm bởi Báo cáo Lịch sử AARO của Lầu Năm Góc, công bố năm 2024. Báo cáo này kết luận không có dấu vết của công nghệ ngoài hành tinh. Và khẳng định phần lớn các vụ nhìn thấy UFO là kết quả của việc nhận diện nhầm các công nghệ an ninh quốc gia, như máy bay tàng hình, drone hay khinh khí cầu tình báo.

Gần một thế kỷ qua, UFO luôn là câu hỏi khiến con người phải nỗ lực đi tìm lời giải.

Vậy hôm nay, chúng ta biết được những gì?

Từ tháng 5 năm nay, Chính phủ Mỹ bắt đầu công bố các đợt tài liệu giải mật về hiện tượng bay không xác định, gạt bỏ yếu tố khoa học viễn tưởng.

Và thông điệp nhất quán, mạnh mẽ nhất từ Lầu Năm Góc là: chưa có bất kỳ bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy UFO là công nghệ ngoài Trái Đất, hay chính phủ Mỹ đang che giấu sinh vật ngoài hành tinh.

Áp dụng các phương pháp phân tích khoa học hiện đại, Chính phủ Mỹ đã giải mật thành công khoảng 96 – 97% các vụ nhìn thấy hiện tượng bay không xác định. Chúng chủ yếu là khinh khí cầu, bóng bay thời tiết hoặc bóng bay thương mại; thiết bị bay không người lái, chim, dơi, hiện tượng thời tiết, hay ảo ảnh quang học.

Còn khoảng 3 – 4% các vụ vẫn chưa thể giải thích. Nhưng Chính phủ Mỹ nhấn mạnh rằng đó là do camera chất lượng quá kém, góc quay mờ, hoặc không có đủ dữ liệu radar để đối chiếu và đưa ra kết luận cuối cùng. Chứ không phải vì những vật thể ấy thể hiện một công nghệ vượt quá các định luật thông thường của vật lý.

Nói cách khác: bức tranh về UFO đến hôm nay đã rõ ràng hơn nhiều. Tuy vậy, vẫn còn những hiện tượng mà dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận.

Vậy theo bạn, UFO có đến từ một thế lực nào đó bên ngoài hành tinh của chúng ta không? Hãy cho chúng tôi biết bạn nghĩ gì nhé.

Podcast Giải mã xin được khép lại tại đây. Cảm ơn bạn đã lắng nghe. Hẹn gặp lại ở những tập tiếp theo.