U40 tính chuyện dưỡng lão

Từ trước đến nay, nghỉ hưu luôn được mặc định là cột mốc của tuổi 60. Nhưng ngày càng nhiều lao động ở độ tuổi 30, 40 nhận ra: họ không thể đợi đến lúc đó.

Nó nhắc cho mình là không thể nào đi làm mãi được.

Độ tuổi sinh học đã đến giới hạn. Mình không thể chịu được cảnh công sở căng thẳng, nhiều đấu đá nữa.

Áp lực đào thải âm thầm sau ngưỡng 35, sự bào mòn thể chất nơi công sở và nỗi ám ảnh trở thành gánh nặng gia đình đang định hình lại khái niệm về hưu trí. Thay vì chờ đợi, nhiều người đang tự dựng “lưới an toàn” cho riêng mình, sớm hơn.

Anh không muốn là gánh nặng của con cái... Mình lo được rồi, nó tự lo cho nó đi.

Các bạn đang nghe VnExpress hôm nay. Và chúng ta cùng nghe chuyện của những người từ chối thụ động chờ nghỉ hưu.

___

Anh Hoàng Trung có một công việc ổn định là làm quản lý dự án cho một ngân hàng của Úc tại TP HCM. Nhưng rồi, một vụ tai nạn xe máy ập đến, khiến anh giật mình nhìn lại:

Cái khoảnh khắc gãy tay nó giống như một thay đổi trong suy nghĩ của anh. Thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Nó nhắc cho mình là không thể nào đi làm mãi được. Anh cảm giác mình phải kế hoạch cho một ngày không còn làm việc nữa thì vẫn đủ tiền sống.

Mình sẽ có công việc để làm tới 60 tuổi. Với lại cái thực tế nó sẽ rất là khác nhau. Tại vì trên thực tế là mình đã quan sát thấy những dấu hiệu mà cho thấy rằng là công việc của mình đã bị đe dọa.

Như anh nói ai cạnh tranh và những cái đợt lây ọp gần đây và thứ hai nữa là anh nghĩ rằng là mình cũng cần một cái sự thay đổi nào đó trong cuộc sống mình. Mình đã gắn bó với một cái sự nghiệp quá lâu rồi thì tới một lúc nào đó mình sẽ thấy là mình không còn phát triển được thêm nữa thì anh nghĩ là anh sẽ cần một cái

Anh cần phát triển bản thân theo một hướng khác để mà mình thực sự nhìn nhận được cái giá trị của mình.

Gần 20 năm trong ngành công nghệ mang lại cho anh thâm niên, nhưng tuổi 40 cũng lấy đi của anh sự bền bỉ. Bị kẹt giữa một bên là nhiệt huyết suy giảm, một bên là áp lực bủa vây từ thế hệ trẻ và công nghệ AI, anh hiểu mình không thể tiếp tục quán tính này mãi. Anh quyết định vạch ra một đường lui: kế hoạch nghỉ hưu.

Độ tuổi sinh học của anh đã bắt đầu đến giới hạn. Mình không thể chịu được cảnh thức khuya dậy sớm rồi một môi trường công sở căng thẳng, nhiều áp lực, nhiều đấu đá.

Quá trình tuyển dụng chậm lại, người ta ứng dụng AI nhiều hơn.

00:26:17 - 00:27:00 Anh đã tốn rất nhiều thời gian trăn thở, vẽ ra những kịch bản xấu nhất trong trường hợp bị lay-off... Mức lương vị trí mới ít nhất phải ít hơn việc hiện tại 20%.

Mục tiêu của anh đến tuổi 45 là có nguồn thu nhập thụ động 20 triệu một tháng từ bất động sản và các kênh đầu tư. Cộng với việc tất toán xong toàn bộ nợ mua đất, xây nhà ở Châu Đức.

Từ bây giờ đến 2028 là kiếm tiền trả nợ, xây nhà. Tới 2028 anh chuyển về Vũng Tàu tiếp tục làm việc remote. Đến 2030, đúng 45 tuổi, anh mới chính thức nghỉ hưu.

Anh Nguyễn Thiện Thành (34 tuổi), kiểm toán viên tại một công ty nước ngoài ở TP HCM.

Cách đây 6 năm, anh khởi động kế hoạch nghỉ hưu từ năm 28 tuổi ngay sau khi vừa lấy tấm bằng kiểm toán giúp đảm bảo mức lương ổn định trên 20 triệu đồng/tháng.

Nhìn sang bố, anh Thành xác định muốn nghỉ hưu cần có nguồn thu nhập thụ động từ bất động sản, tương tự như cách bố mình đã làm.

Anh muốn chốt một khoản vay ngay khi còn trẻ và có thu nhập ổn định để tận dụng thời điểm mua càng sớm càng tốt, cùng lúc khởi động kế hoạch nghỉ hưu.

Anh thấy ba anh nghỉ hưu rất là sướng, tiền lương nhận cái thu quanh khoảng 7.000.000 rồi nhưng mà ba anh có một vài căn hộ cho thuê nữa , tổng thu nhập cũng hai mươi ba mươi triệu.

cho nên bây giờ anh cũng muốn giống như vậy. Plan lên sớm là nó càng tốt.

Anh nghĩ cái lương hưu từ bảo hiểm giống như một cái backup plan thôi, không đủ để mình tiêu xài gọi là sướng lúc già. Cho nên cần phải có những khoản đầu tư tiết kiệm khác nữa.

Anh không muốn là gánh nặng của con cái. Một số người anh biết phải tốn số tiền chu cấp gia đình nên khó trong làm ăn hay học hành lên cao. Con cái không cần chu cấp gì hết, mình lo được rồi nó tự lo cho nó đi.

Anh cảm thấy là cái cái cần mua, đầu tiên là bất động sản, tại vì giá nhà lúc nào cũng tăng hết. mình bắt đầu mà đi vay thì mình sẽ chốt luôn cái cái mức vay ở đó rồi sau vài năm lạm phát tăng lên thì cứ coi như là cái tiền. vẫn nhiêu đó, nhưng mà cái mức tiền mà phải phải đóng cho ngân hàng sẽ giảm xuống, cho nên là sẽ bắt đầu từ cái cái lớn nhất, khó nhất là bất động sản

Báo cáo của Goldman Sachs Asset Management chỉ ra Gen Z bắt đầu tích lũy hưu trí ở tuổi 23, còn Millennial là 28—sớm hơn gần một thập kỷ so với thế hệ trước. Còn tại Việt Nam, theo Viện Khoa học Lao động và Xã hội, hơn 52% người trẻ được hỏi muốn dừng cuộc đua công sở trong khoảng 45 đến 55 tuổi.

Đằng sau làn sóng nghỉ hưu sớm không chỉ là khát khao tự do. Đó là phản xạ tự vệ trước hàng loạt biến cố sức khỏe ập đến sớm, gánh nặng “thế hệ bánh mì kẹp” khi phải vừa nuôi con vừa chăm sóc cha mẹ già, và nỗi ám ảnh thường trực về sự đào thải khốc liệt từ làn sóng AI.

Theo bà Nguyễn Phương Thảo, Trưởng phòng Quản lý gia sản tại FIDT, đây không còn là xu hướng nhất thời.

Gần đây, đội ngũ cố vấn tài chính tiếp xúc với rất nhiều khách hàng trẻ, thậm chí có những bạn vừa mới ra trường đã đặt mục tiêu hưu trí sớm hoặc tự do tài chính. Các bạn đã có ý thức tích sản thặng dư ngay từ sớm để đạt mục tiêu này nhanh nhất có thể."

Điều này cho thấy giới trẻ đã ý thức hơn về sức mạnh của lãi kép. Có thể áp lực công việc hiện nay lớn hơn nhiều so với các thế hệ trước, hoặc các bạn nhìn thấy bài học từ thế hệ 8X, 9X đang rơi vào vị thế 'bánh mì kẹp' nên cảm thấy lo sợ và muốn chủ động xây dựng mục tiêu từ sớm

Giờ thì chúng ta cùng xem họ đã làm gì, hành động thế nào để chuẩn bị cho kế hoạch nghỉ hưu sớm.

Trở lại câu chuyện của anh Trung. Mức thu nhập hiện nay của anh là 100 triệu đồng mỗi tháng cùng nguồn thu thu động là 10 triệu. Và đây là cách anh tính toán để nghỉ hưu lúc 45 tuổi:

Anh cố gắng làm đến năm 2028 để tròn 15 năm đóng BHXH. Từ 2028 - 2030 thì anh nghĩ là anh sẽ tích lũy được thêm khoảng tầm 2-3 tỷ nữa và số tiền đó mình đi đầu tư hoặc là gửi ngân hàng thì cũng sẽ kiếm được thêm cho mình mười triệu. Mười triệu cho thuê nhà kia có nghĩa là không cần đi làm vẫn có hai mươi triệu đó.

Rồi anh Trung quyết định siết lại túi tiền. Trước kia, kiếm được đồng nào là tiêu đồng nấy: dù để dành được 50 triệu, anh vẫn chi 50 triệu còn lại cho taxi đi lại, ăn nhà hàng và vui chơi giải trí. Nhưng 3 tháng nay, anh dừng hẳn lối sống đắt đỏ đó.

Về sau anh mới nhận ra, mặc dù tiết kiệm được 50% thật đấy nhưng nếu muốn nghỉ hưu sớm thì không đủ. Bây giờ anh chuyển sang đi xe bus. Hồi trước anh là thành viên thường trực của ly Matcha 85.000 đồng, thì bây giờ chỉ để dành cho dịp cuối tuần. Trong tuần anh sẽ uống Matcha gần nhà, chất lượng tương đương mà giá chỉ một nửa. Anh cũng bắt đầu tập tành nấu ăn.

Mảnh đất ở Châu Đức (Vũng Tàu) anh Trung dự định sẽ là xây nhà sau này. Ngoài ra anh còn chuẩn bị lấy thêm 1 tấm bằng đại học Tâm lý để làm lúc nghỉ hưu:

Anh vừa mới mua một miếng đất xong. Cái miếng đất mà để anh xây xây nhà nghỉ hưu. Anh cũng đang build một cái sự nghiệp thứ hai. Khi mà nghỉ hưu thì anh sẽ làm. Anh sẽ chọn một công việc bán thời gian, kết hợp giữa kỹ năng tham vấn tâm lý với lại kỹ năng tư vấn về tài chính.

Còn anh Nguyễn Thiện Thành cũng chuẩn bị tài chính cho việc nghỉ hưu bằng cách tạo ra nguồn thu nhập thụ động. Năm 2020, anh vay ngân hàng 2 tỷ đồng để mua 1 căn hộ. Sau nhiều năm kiên trì, đến nay căn hộ đó cho thuê được 7 triệu/tháng, tiền vay ngân hàng chỉ còn 200 triệu.

Anh Thiện tính nguồn tiền hưu trí của mình sẽ đến từ 3 nơi: bất động sản cá nhân, khoản lương hưu và tài sản kế thừa từ gia đình.

Cần phải có những khoản đầu tư tiết kiệm khác nữa. Anh tính vào cái file excel của mình thì với với gọi là mức tăng thu nhập bình quân mỗi năm là 5 % tính theo cái số tiền đã đóng thì tính đến trượt giá mà tính rây sừn, va liu và nghĩa là tính giá trị hiện tại về hiện tại. Á thì nếu mà lúc anh nghỉ hưu thì khoảng hai mươi triệu một tháng. Bất động sản là 7.000.000 xong rồi anh đang đợi thừa kế lại thêm một, hai căn của ba nữa, sau đó là khoảng khoảng khoảng hơn mười mười khoảng hai chục triệu nữa đi. Lúc đầu là anh định là cho con học trường mà quốc tế nhưng mà sau đó anh mới nghĩ là thôi, để cái tiền đó cho nó du học hay hơn. Cho nên bây giờ phát triển bờ len lại cho nó học trường công thôi.

Từ góc độ tư vấn hoạch định tài chính, chuyên gia Nguyễn Phương Thảo cho rằng, nghỉ hưu sớm không đơn thuần là một con số cảm tính hay trào lưu ngẫu hứng, mà đòi hỏi một lộ trình chuẩn bị bài bản. Bà hướng dẫn việc lên kế hoạch như sau:

Đầu tiên, chúng ta lấy mức sống mong muốn ở hưu trí nhân với chỉ số lạm phát. Tuy nhiên, không thể tính lạm phát trung bình mà phải căn cứ vào cơ cấu chi tiêu của mỗi người. Ví dụ, lạm phát y tế có thể lên đến 8–10%, lớn hơn nhiều so với các nhóm cơ bản."

"Thứ hai, phải hoạch định từ mốc bắt đầu nghỉ hưu cho đến 100 tuổi để tính toán độ bào tài sản. Càng về già, bệnh tật và chi phí chăm sóc sức khỏe sẽ bào mòn tài sản cũng như dòng tiền rất lớn."

"Thứ ba, cần tạo các lớp tài sản bền vững để chống lạm phát và sinh dòng tiền. Ngoài lương hưu, người có nhu cầu cao hơn có thể kết hợp thêm bất động sản cho thuê, tiền gửi hoặc trái phiếu."

"Không có một con số hay 'rổ sản phẩm' chung cho tất cả. Tự do tài chính là việc bạn cảm thấy tự do với mức sống nào. Tối giản ở nông thôn thì 5 tỷ hay lương hưu cơ bản là đủ, nhưng ở thành thị với áp lực gia đình thì con số phải lớn hơn rất nhiều.

Cùng với tiền bạc, theo các chuyên gia, chuẩn bị cho tuổi già còn là tích lũy sức khỏe, tri thức, các mối quan hệ, sở thích, vai trò xã hội và khả năng tự chăm sóc bản thân.

Mình đã đã có suy nghĩ sẵn là về sau này mình sẽ phải tự lo cho bản thân mình, không có ai lo cho mình hết, cái đó là cái mới, là cái sâu xa,

Thông tin vừa rồi đã khép lại chương trình hôm nay. Hẹn gặp lại quý vị ở số kế tiếp.