Tư vấn sức khỏe và sinh lý nữ
Từ ngày 8/5 đến 15/5, 4 chuyên gia hàng đầu về chăm sóc sức khỏe giới tính sẽ tư vấn cho độc giả VnExpress về sức khỏe và sinh lý nữ ở độ tuổi tiền mãn kinh.
-
Tôi năm nay 50 tuổi đã có dấu hiệu của chứng tiền mãn kinh như luôn cảm thấy trong người nóng bức, khó chịu, và không còn cảm thấy ham muốn như trước nữa. Mặc dù biết theo thời gian thì những triệu chứng trên là điều hiển nhiên nhưng tôi muốn kéo dài thêm, không muốn mãn kinh sớm. Tôi có nghe nói trên thị trường có bán vài loại thuốc nêu tác dụng kéo dài nhưng không rõ hiệu quả như thế nào? Có tác dụng phụ gì không? Nếu tôi không muốn dùng thuốc mà chỉ muốn tác động bằng những phương pháp thông thường như ăn rau xanh, trái cây được không ạ? Xin bác sĩ tư vấn?
(Hồng Yến, 40 tuổi, HCM)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Ở tuổi của chị, buồng trứng đã teo lại, thoái hoá giống như ta “về hưu”. Buồng trứng với 2 hoóc môn chính là estrogen và progesteron đóng vai trò quyết định phần nữ tính của phái đẹp. Những biểu hiện như “nóng bức, khó chịu, không còn ham muốn” là do thiếu những hoóc môn này.
Trước đây khi tổng hợp được hormon buồng trứng, các nhà khoa học khuyên phụ nữ nên uống bổ sung để không mãn kinh sớm và giữ được sức khỏe. Tuy nhiên sau gần nửa thế kỷ sử dụng, thống kê lại thấy việc sử dụng hoóc môn tổng hợp gây ra nhiều tác dụng phụ, trong đó có tác giả thấy nó làm tăng tỷ lệ ung thư vú, ung thư tử cung, huyết khối. Xu thế hiện nay là sử dụng những tác nhân từ thiên nhiên.
Ý kiến ăn rau, trái cây rất hay bởi chúng cung cấp cho ta nhiều loại vitamin, nhưng cung cấp hoóc môn thì cần phải bàn thêm. Sở dĩ tôi nói như vậy vì buồng trứng hoạt động có sự chỉ huy cấp cao hơn. Đó là hệ não bộ, tuyến yên. Não bộ chủ yếu là vùng dưới đồi thị (hypothalamus) với các hormon có tác dụng kích thích tuyến yên bài tiết ra FSH (Folicle stimulating hoóc môn làm trứng phát triển, chín và bài tiết estrogen) LH (Luteinizing hormon kích thích trứng rụng, phần vỏ nang trứng biến thành hoàng thể, bài tiết ra progesteron) và prolactin (hoóc môn kích thích bài tiết sữa). Nay buồng trứng teo, nội tiết còn rất ít, hệ não bộ - tuyến yên và buồng trứng hoạt động trở nên lệch lạc.
Xu thế hiện nay là cần những yếu tố lấy từ thiên nhiên nhưng giúp chỉnh cân lại hệ trục, từ đó giúp phụ nữ cải thiện sức khỏe và sinh lý tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh.
-
Phụ nữ vào giai đoạn nào thì xuất hiện dấu hiệu của tiền mãn kinh ạ? Và có cách nào kéo dài thời gian hơn không? Tôi có nghe trên báo đài cùng mẹ nói nhiều về vấn đề này. Xin bác sĩ tư vấn thêm ạ!
(Minh Anh, 38 tuổi, NHan Trang)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Mỗi cá thể là một vũ trụ riêng nên không thể ấn định mốc thời gian chung theo kiểu rất toán học cho mỗi người. Có người mới 30 tuổi đã “toan về già” với những triệu chứng của tiền mãn kinh. Hệ nội tiết và hệ thần kinh có liên hệ chặt chẽ với nhau nên chị nào bị stress triền miên cũng gây tiền mãn kinh sớm. Tôi đã gặp một chị ở Hóc môn, mới 30 tuổi, mẹ chị qua đời, một cú shock quá lớn nên buồng trứng teo luôn. Trong gia đình thì chồng ngoại tình, con hư hỏng, kinh tế khó khăn…tất cả đều làm cho phụ nữ mãn kinh sớm. Chưa kể u nang buồng trứng >6 cm, ung thư buồng trứng phải cắt bỏ ở tuổi còn trẻ đều gây ra rối loạn nghiêm trọng tại hệ trục :não bộ-tuyến yên- buồng trứng và các triệu chứng của tiền mãn kinh và mãn kinh xuất hiện.
Có cách nào kéo dài tuổi trẻ? Đây là điều tất cả phụ nữ trên thế giới này đều mong muốn. Có điều nhiều chị không biết rằng: chăm sóc bản thân phải bắt đầu từ khi còn trẻ, đừng chờ những nếp nhăn xuất hiện, các triệu chứng của tiền mãn kinh kéo tới mới rối lên đi tìm giải pháp. Khi có giải pháp lại không kiên nhẫn làm theo. Chẳng hạn: tập luyện để có cơ thể khoẻ mạnh, khối xương rắn chắc, ai cũng nghe nói nhưng số làm thường xuyên rất ít. Ăn uống hợp lý để không bị thiếu chất, không thừa cân, béo phì cũng ít người làm theo. Hiện nay chúng ta có nhiều sản phẩm từ thiên nhiên giúp chị em tránh được hoặc giảm thiểu những rối loạn trong thời kỳ tiền mãn kinh, trong đó sâm Angela là một trong những sản phẩm làm được điều này. Thảo dược Lepidium Meyenii trong sâm Angela giúp cơ thể phụ nữ từ 40 tuổi trở lên cải thiện lại hệ thần kinh - nội tiết nên rất tốt cho chị em phụ nữ
-
Tôi năm nay đã 58 tuổi, đã mãn kinh, và cũng đã ngưng sinh hoạt vợ chồng được khoảng 2 năm. Nhưng không hiểu sao dạo này tự nhiên tôi cảm thấy bứt rứt trong người và có cảm giác lại. Có phải tôi bước vào giai đoạn “hồi xuân” không? Và tôi nên làm gì đây?
(Hoàng Hạ, 25 tuổi, Trà Vinh)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Hồi xuân là hai từ dùng để nói về thời kỳ sắp sửa chấm dứt kinh kỳ của phụ nữ. Lúc này hoóc môn của buồng trứng có tên gọi là estrogen đang giảm, testosteron của tuyến thượng thận bài tiết như việc bù lại sự thiếu hụt nội tiết. Chính testosteron là hoóc môn làm cả hai giới ham muốn.
Khi chị mãn kinh, estrogen giảm rất nhiều khiến âm đạo teo, dịch nhờn hầu như không còn. Hệ thần kinh-nội tiết, cụ thể là trục não bộ-tuyến yên tìm cách điều chỉnh bằng cách kích thích tuyến thượng thận tăng bài tiết testosteron khiến người phụ nữ lại có ham muốn. Gọi là “hồi xuân” cũng được bởi những gì liên quan đến tình dục, kích thích tình dục đều có chữ “xuân”, chẳng hạn như tửu xuân là thứ rượu uống vào làm tăng ham muốn.
Nếu ngay từ khi mãn kinh, chị vẫn tiếp tục sinh hoạt vợ chồng, đừng ngưng như 2 năm vừa rồi thì bây giờ ông xã sẽ khỏi “ngạc nhiên chưa” về sự thay đổi của chị. Đây có thể gọi là món quà vô giá cho phụ nữ. Chị hỏi “nên làm gì đây?” tôi xin trả lời ngay: hãy tận hưởng niềm vui chăn gối, đừng bỏ phí. Tình dục có tác dụng gắn kết yêu thương lại làm trẻ hoá phụ nữ. Xin đừng ngần ngại, tôi thường nói “đàn ông họ chỉ ngưng tình dục trước khi chết… 1 phút”. Anh nhà sẽ rất vui và hạnh phúc đấy.
-
Không hiểu sao trong thời gian gần đây tôi bị huyết trắng, đi khám bác sĩ có cho thuốc, dùng thì hết nhưng ngưng một thời gian lại bị tái. Năm nay tôi cũng đã 42 tuổi, sinh hoạt vợ chồng bình thường nhưng vấn đề huyết trắng làm tôi cảm thấy khó chịu và không muốn sinh hoạt nữa. Tôi không muốn vấn đề trên ảnh hưởng đến cuộc sống của mình. Tôi phải làm sao để không còn bị nữa?
(Thu Hiền, 34 tuổi, Bình Phước)Giáo sư Trần Thị Phương Mai:
Chị bị huyết trắng gây khó chịu đó là bệnh lý rồi. Bình thường trong âm đạo chị em có dịch trong để duy trì độ ẩm và bảo vệ âm đạo, khi dịch này không chảy ra ngòai và gây khó chịu cho chị em goi là khí hư sinh lý, khi dịch chảy ra ngoài gây khó chịu thậm chí có mùi thì gọi là khí hư bệnh lý chị nên đi khám Bác sĩ và điều trị triệt để vì nếu chị bị nhiễm nấm thì phải điều trị 2-3 đợt thì mới khỏi được..
Và chị đã 42 tuổi là tuổi đã bước vào thời kỳ suy giảm não Bộ tuyến yên - buồng trứng do étrgen giảm thì sự chuyển hoá glucogen thành A-xít lactic để giúp môi trường âm đạo chống lại vi khuẩn bị giảm do đó dễ bị viêm nhiễm và giảm ham muốn tình dục do đó chị nên bổ sung sâm angela trong thời gian 2 tháng thì các triệu chứng của chị sẽ được cải thiện rất nhiều.
-
Em gái tôi bị ung thư vòm họng năm 42 tuổi đã hóa trị và xạ trị cách đây 2 năm, trong quá trình điều trị bị tắt kinh, giờ 46 tuổi có kinh lại bắt đầu có dấu hiệu tiền mãn kinh. Vậy có thể dùng Angela được không?
(Kim Chi, 31 tuổi, Đồng Nai)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Ung thư chữa trị sau 5 năm tái khám không còn biểu hiện tái phát hay di căn gọi là khỏi bệnh. Theo tôi có 3 việc mà người điều trị ung thư nên làm: một là ăn uống hợp lý, đừng để thừa cân hay béo phì. Nhớ là tế bào ung thư là tế bào hướng mỡ. Để cơ thể dư thừa mỡ sẽ dễ dẫn đến di căn. Hai là nên tập luyện để cơ thể luôn khoẻ mạnh, thư thái lại không bị tăng cân. Tập luyện, các tế bào trong cơ thể hấp thu đủ dưỡng khí cũng là cách khiến tế bào ung thư không hoành hành được. Ba là giữ cho không khí gia đình thoải mái, đầm ấm. Làm được 3 điều này, các triệu chứng của tiền mãn kinh sẽ không ồn ào nữa. Nếu em chị muốn sử dụng Angela, tốt nhất là hỏi ý kiến bác sĩ điều trị.
-
Vợ tôi năm nay 38 tuổi, không hiểu sao dạo này thời gian gần đây cô ấy đổi tính hay do áp lực công việc mà thường xuyên nổi nóng với tôi, lúc nào cũng thấy căng thẳng. Đến đêm thì luôn tỏ ra mệt mỏi và không còn hứng thú nữa. Tôi có đọc báo thấy phụ nữ khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh thường hay vậy, nhưng cô ấy còn trẻ sao lại xuất hiện những dấu hiệu trên. Xin bác sĩ tư vấn thêm?
(Thủy Tiên, 28 tuổi, Tp HCM)Phó giáo sư Lưu Thị Hồng:
Năm nay chị nhà 38 tuổi, lứa tuổi này cũng không phải là còn trẻ như quan niệm của anh. Thông thường tuổi trung bình là 40, tuy nhiên một vài trường hợp có thể sớm hơn 1-2 năm.
Với những dấu hiệu của chị (thay đổi tính tình, stress, mệt mỏi, giảm ham muốn) thì có thể chị đang bước vào giai đoạn rối loạn tiền mãn kinh và thêm nữa có thể do áp lực công việc làm cho chị mệt mỏi.
Anh nên tìm hiểu và thông cảm cho bà xã của mình vì khi bước vào giai đoạn này người phụ nữ thường lo lắng và thiếu tự tin. Bên cạnh lo lắng riêng của bản thân chị mà có sự quan tâm và hỗ trợ của chồng thì giai đoạn khủng hoảng này sẽ qua đi nhẹ nhàng êm ả
-
Tôi 34 tuổi, có một bé 6 tuổi, quan hệ tình dục và kinh nguyệt không đều. Trước mỗi kỳ kinh tôi hay bị cảm giác bốc hỏa, nóng mặt, hay cáu gắt, mệt mỏi. Vậy xin hỏi bác sỹ những triệu chứng trên của tôi có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không? và khắc phục bằng cách nào? Xin cảm ơn! (Hong, 34 tuổi, Ha Noi)
Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
34 tuổi mà kinh nguyệt không đều chứng tỏ buồng trứng của chị “chưa già đã muốn nghỉ hưu”, chúng làm việc theo kiểu mệt mỏi. Những triệu chứng như bốc hoả, nóng mặt, hay cáu gắt chính là triệu chứng rối loạn nội tiết buồng trứng. Nếu kinh nguyệt của chị đều thì những dấu hiệu trên có thể lẫn với một hội chứng gọi là “hội chứng tiền kinh nguyệt”.
Nay kinh nguyệt không đều lại có những triệu chứng toàn thân như vậy thì chị có thể dùng thảo dược thiên nhiên chẳng hạn sâm Angela để điều chỉnh. Cách điều chỉnh nội tiết của sâm Angela là điều chỉnh toàn bộ từ trên xuống dưới gọi là hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng. Khi toàn hệ thống thần kinh - nội tiết hoạt động tốt trở lại thì các dấu hiệu khó chịu làm khổ chị sẽ biến mất.
-
Tôi 35 tuổi, đã có gia đình 1,5 năm, cho tôi hỏi vì sao khi quan hệ tôi không bao giờ có cảm giác lên đỉnh. Mặc dù chồng tôi cũng đã cố gắng làm đủ mọi cách. Tôi có bị bệnh gì không vậy? Cám ơn bác sĩ.
(Lan, 35 tuổi, k267 ngo quyen, da nang)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Lên đỉnh là một cảm giác mà không phải tất cả phụ nữ đều đạt được, trong khi đàn ông hễ lên đỉnh là phóng tinh. Có rất nhiều nguyên nhân: nếu ông xã của bạn xuất tinh sớm trong khi bạn chưa tới cao trào thì sẽ hụt hẫng. Tôi đọc câu “mặc dù chồng tôi làm đủ mọi cách” thì tôi tin là anh ấy đã có “khúc dạo đầu” rồi, mình không bàn nữa.
Tuy nhiên lại có vấn đề khác cần nói: một số anh đã kích thích quá nhiều bộ phận sinh dục của vợ trước. Chính động tác này làm bà xã lên đỉnh từ trước khi giao hợp. Vì thế đến lúc cần thì cảm giác lên đỉnh không tái lại nữa. Tôi đã gặp có trường hợp như thế, hai vợ chồng than là cưới nhau 3 tháng mà chưa “làm ăn” được. Sau một hồi trò chuyện mới biết khúc dạo đầu của anh chồng khiến bà xã lên đỉnh mất tiêu rồi. Chị xem lại những nguyên nhân đó, hy vọng tình hình sẽ tốt lên.
-
Từ sau khi sinh bé thứ hai, tôi nhận thấy cơ thể mình có những dấu hiệu thay đổi rõ rệt như da khô và sạm hơn, cơ thể tăng cân một cách đột ngột, không còn cảm thấy ham muốn nhiều mặc dù trước đây nhu cầu của tôi rất cao. Tôi sợ tình trạng trên kéo dài sẽ ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và chồng sẽ ra ngoài. Xin bác sĩ tư vấn tôi nên làm thế nào để giảm tình trạng trên ạ?
(Thu Thủy, 32 tuổi, Long An)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Tôi không rõ chị bao nhiêu tuổi nhưng chị đã cho biết một cái mốc thời gian là “sau khi sinh bé thứ hai” thì chị không còn ham muốn, tăng cân, da khô và sạm. Đây là những dấu hiệu của suy giảm nội tiết, trong đó nguyên nhân là do những tác động của cuộc chuyển dạ khi sinh cháu, yếu tố tâm lý… khiến hệ thần kin - nội tiết bị áp lực. Trục nội tiết từ não bộ - tuyến yên - buồng trứng bị ảnh hưởng tạo ra xáo trộn.
Chúng ta biết hoóc môn của buồng trứng có tác dụng trên da làm da mịn màng, mạch máu dưới da được kích thích nên tăng tưới máu khiến da của phái nữ luôn ửng hồng. Hoóc môn buồng trứng cũng chỉ huy việc phân phối mỡ để phụ nữ có 3 vòng tuyệt đẹp. Nay những biểu hiện của chị cho thấy chị đang bị suy giảm hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng.
Chị nên sử dụng sản phẩm chứa cây Lepidium Meyenii. Đây là loại thảo dược quý sinh trưởng ở núi cao 4.000m ở Nam Mỹ, đã được thử nghiệm nhiều năm và công bố trên những tạp chí y khoa tin cậy. Nó có tác dụng cải thiện cả hệ thống nội tiết. Sau khi chị sử dụng chừng 3 tháng, chị sẽ thấy các triệu chứng như chị mô tả dần dần biến mất.
-
Khoảng hơn 1 năm trở lại đây, chu kỳ kinh nguyệt của tôi không đều, thường là có sớm hơn 4 đến 5 ngày và kéo dài 1 tuần. Giữa chu kỳ thường ra chất nhầy nâu đen như màu cà phê, không mùi hôi,không ngứa. Tôi thấy sợ nên có đi khám và làm Pap tế bào cổ tử cung nhưng kết quả không có gì. Xin bác sĩ cho hỏi tôi có dấu hiệu của bệnh phụ khoa gì không?
(vi ngoc phung, 37 tuổi, 311/2 Le Van Tho,P9, Q.Go Vap)Tiến sĩ Lê Thúy Tươi:
Giữa chu kỳ mà ra chất nhầy trong và dai thì là bình thường. Chất nhầy của bạn lại màu nâu đen có 2 khả năng: hoặc là bạn bị viêm lộ tuyến cổ tử cung. Giữa chu kỳ các tuyến cổ tử cung được hormon kích thích nên tăng tiết dịch, mạch máu nơi đây cũng được tăng cường và sung huyết. Vì viêm nhiễm nên một số hồng cầu thoát ra khỏi mạch máu, lẫn vào chất nhầy.
Khả năng thứ hai là bạn đã được đốt để chữa trị viêm cổ tử cung lộ tuyến, hiện những mạch máu nơi đây đang ở thời kỳ hồi phục chứ chưa hoàn toàn nên một số hồng cầu ra ngoài lẫn vào chất nhầy được.
Một khả năng nữa rất hiếm là hệ mạch ở cổ tử cung bị kích thích, sung huyết mạnh quá (giao hợp nhiều, động tác mạnh) cũng làm hồng cầu thoát khỏi mạch máu ra ngoài, lẫn vào dịch nhầy. Bạn đối chiếu xem nguyên nhân nào. Việc cẩn thận đi làm PAP smear là tốt rồi, bạn khỏi cần lo lắng.