Tôi ủng hộ cấm hội phụ huynh thu tiền quỹ

Lớp của con tôi không thu một đồng tiền quỹ, tổ chức Trung thu cho các con, ai có quà gì thì đem nấy.

Tôi rất ủng hộ chủ trương ban phụ huynh không trực tiếp thu, không đứng ra đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc và không quản lý tiền của tập thể phụ huynh. Tôi nghĩ đây không phải là làm khó ban phụ huynh, mà ngược lại, nếu chúng ta vận hành tốt thì hoàn toàn có thể tạo ra một cách làm nhẹ nhàng, minh bạch và văn minh hơn.

Lớp của con thứ hai nhà tôi là một ví dụ rất rõ. Ban phụ huynh và cô giáo đều rất tuyệt. Không thu một đồng quỹ nào, không tạo áp lực đóng góp, nhưng các con vẫn có rất nhiều trải nghiệm. Khai giảng, Trung thu, các hoạt động trong lớp... vẫn đầy đủ và vui vẻ.

Phụ huynh nào có điều kiện và muốn ủng hộ thì có thể mang bưởi, sữa chua, bánh kẹo, đèn lồng... đến cho các con. Hoàn toàn tự nguyện và rất hoan hỷ. Còn phụ huynh không có điều kiện đóng góp thì cũng chẳng ai biết đến, càng không phải áy náy. Tôi nghĩ đó mới là tinh thần "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng" đúng nghĩa.

Nhiều người cho rằng không có quỹ không có nghĩa là không thể làm gì. Chúng ta hoàn toàn có thể cùng nhau tìm cách tổ chức những hoạt động phù hợp mà không biến việc đóng góp tiền thành một nghĩa vụ ngầm của phụ huynh.

Tôi cũng nghĩ ban phụ huynh cần trở về đúng vai trò của mình hơn nữa: Ban phụ huynh không chỉ là người truyền đạt thông báo của cô giáo và nhà trường hoặc đứng ra tổ chức các hoạt động.

Một vai trò rất quan trọng khác là tập hợp ý kiến, những băn khoăn, nguyện vọng chính đáng của phụ huynh để trao đổi với giáo viên và nhà trường, từ đó cùng tìm giải pháp tốt nhất cho việc học tập và rèn luyện của các con.

Ví dụ, mọi năm, lớp con thứ nhất nhà tôi đóng một triệu đồng quỹ một học kỳ, học bậc mầm non cũng 800 nghìn đồng - một triệu đồng mỗi kỳ. Nhưng hầu như việc thu chi không được công khai dù chỉ là chiếu lên chung chung. Quỹ chỉ vỏn vẹn vài dòng tổng thu, tổng chi, còn lại bao nhiêu do kế toán trong ban phụ huynh đọc.

Và việc này là nguyện vọng của cô giáo, phụ huynh nào muốn biết thì được hướng dẫn đến gặp cô hoặc ban phụ huynh để xem. Tôi cho rằng cách làm này chưa thật sự phù hợp.

Minh bạch tài chính không nên phụ thuộc vào việc phụ huynh có chủ động đi hỏi hay không. Tiền tập thể thì nguyên tắc nên là rõ ràng, công khai và mọi phụ huynh đều có quyền được biết.

Một ví dụ khác: Có thời điểm rất nhiều phụ huynh cùng nhận thấy việc chấm bài của cô chưa hợp lý, đã trao đổi với nhau trong nhóm lớp và có cùng băn khoăn về việc cách chấm như vậy có thể ảnh hưởng đến nhận thức của các con.

Nhưng ban phụ huynh lại hướng dẫn phụ huynh tự đến gặp cô để trao đổi. Tôi nghĩ trong trường hợp này, ban phụ huynh hoàn toàn có thể tập hợp ý kiến chung, trao đổi với cô giáo một cách thiện chí và xây dựng.

Tôi nghĩ không phải để "đối đầu" với giáo viên hay can thiệp vào chuyên môn. Mà là để làm cầu nối, cùng hướng đến việc chung tay dạy trẻ.
Tôi cũng mong chúng ta giảm bớt việc trang trí lớp học. Tôi hiểu phụ huynh nào cũng muốn lớp của con đẹp, vui mắt và có không khí. Nhưng đẹp không nhất thiết phải thật nhiều. Ba bức tường xung quanh lớp, rồi cả khu vực quanh bảng cũng treo rất nhiều thứ, màu sắc và hình ảnh dày đặc. Tôi thực sự băn khoăn liệu một môi trường như vậy có tốt cho sự tập trung của trẻ hay không?

Chưa kể đến chi phí và lượng rác thải. Có lần ban phụ huynh lớp con lớn trang trí Trung thu. Cuối buổi học, con tôi mang về một túi nilon rất lớn toàn đồ trang trí gần như chỉ sử dụng một lần.

Con bảo: "Con thấy các bạn nghịch, đá những thứ này nên con nhặt về. Năm sau nhà mình dùng lại để tổ chức Trung thu". Nghe con nói mà tôi vừa thương vừa buồn. Một đứa trẻ đã nhận ra sự lãng phí. Trong khi người lớn chúng ta lại đang vô tình tạo ra sự lãng phí đó.

Tôi cũng nghĩ nên giảm những hoạt động lễ hội được tổ chức liên tục trong giờ học: Trung thu đã có tổ dân phố, khu dân cư, phường, trường học tổ chức. 1/6 cũng có rất nhiều hoạt động ngoài trường. Không phải tôi phản đối trẻ vui chơi. Tôi chỉ nghĩ rằng cái gì cũng cần vừa đủ. Năm nào cũng tổ chức, lễ nào cũng tổ chức, hoạt động nào cũng phải có, lâu dần chính các con cũng thấy nhàm, thiếu sự trân trọng...

Và đôi khi người lớn đang áp đặt "nhu cầu vui chơi" của mình lên trẻ nhiều hơn là hỏi xem trẻ thực sự cần gì. Đặc biệt, có những hoạt động ban phụ huynh quyết định trước rồi mới thông báo cho phụ huynh, chứ chưa thực sự lấy ý kiến tập thể.

Tôi nghĩ việc này nên thay đổi. Tôi cũng xin nói thật về việc liên hoan tại lớp. Tôi không ủng hộ việc cứ mỗi dịp lễ lại tổ chức những suất ăn gồm xúc xích, gà rán, khoai tây chiên, bánh kẹo... mà chúng ta không thực sự biết rõ nguồn gốc và chất lượng.

Tôi từng đến hỗ trợ và tận mắt thấy các con ăn rất ngon lành. Các con vui. Nhưng tôi lại thấy lo. Bởi vì trẻ thích ăn không đồng nghĩa với việc thứ đó tốt cho trẻ. Nếu đã biết thực phẩm không rõ nguồn gốc có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, tại sao chúng ta lại biến những thứ đó thành một phần gần như mặc định của các ngày lễ?

Có thể thay bằng một cái bánh gạo, một hộp sữa tươi, rõ nguồn gốc. Ăn vừa đủ hoặc thậm chí không cần ăn uống gì cả trẻ vẫn có thể vui. Tôi cũng mong chúng ta đơn giản hơn trong các phong trào chung.

Có những cuộc thi của trường, chỉ vì muốn lớp mình có giải mà ban phụ huynh thuê cả ekip về dàn dựng, chụp ảnh. Văn nghệ cũng thuê người dàn dựng. Tôi hiểu tâm lý của cha mẹ: ai cũng muốn con mình có một kỷ niệm đẹp, lớp mình có thành tích.

Nhưng nếu để có một bức ảnh đẹp mà phải bỏ ra rất nhiều tiền, để có một tiết mục đẹp cũng phải thuê người bên ngoài, thì chúng ta đang vô tình biến hoạt động của trẻ thành cuộc thi của người lớn.

Một vấn đề nữa khiến tôi suy nghĩ rất nhiều là chuyện quà cáp cho giáo viên. Những năm trước, ban phụ huynh thường trích quỹ tặng quà cô vào rất nhiều dịp: Khai giảng, Trung thu, 20/10, 20/11, Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, 8/3, sinh nhật cô, sơ kết, tổng kết...

Tôi thật sự không nghĩ đó là điều cần thiết. Dạy học là công việc của giáo viên. Và tôi tin rằng rất nhiều giáo viên làm nghề bằng cái tâm, bằng trách nhiệm và tình yêu với học trò. Các cô dạy con tốt không phải vì nhận được một giỏ quà. Và nếu một giáo viên chỉ nhiệt tình khi được phụ huynh tặng quà thì đó lại càng là vấn đề chúng ta cần suy nghĩ. Tôi rất trân trọng những giáo viên nói "không" với quà cáp.

Theo tôi, nếu nhà trường có một quy định rõ ràng về việc không nhận quà thì đôi khi lại tốt cho cả giáo viên và phụ huynh. Giống như trong một số môi trường nghề nghiệp khác, khi nguyên tắc được đặt ra rõ ràng thì mọi người đều nhẹ nhàng hơn.

Và tôi nghĩ cần hiểu đúng một điều: Không thu quỹ không có nghĩa là các con sẽ thiếu tuổi thơ. Không có suất gà rán trong lớp không khiến một đứa trẻ thiếu niềm vui. Không có lớp học được trang trí kín ba bức tường không khiến trẻ thiếu sáng tạo.

Không có quá nhiều lễ hội trong giờ học không khiến trẻ thiếu trải nghiệm. Không có quà tặng cho cô giáo không khiến cô giáo mất đi tình yêu với học trò.

Ngược lại, khi giảm bớt những thứ không cần thiết, chúng ta có thể dành nhiều hơn cho những thứ thực sự cần thiết. Một tiết học tốt. Một người giáo viên có tâm. Một môi trường học tập yên tĩnh. Một tình bạn đẹp. Một lời động viên đúng lúc. Một gia đình cùng đồng hành với con. Đó mới là những thứ trẻ nhớ lâu.

Phan Anh