Tôi không kịp trở tay với biển báo giao thông đột ngột
Biển chỉ dẫn đột ngột xuất hiện, tôi chỉ có vài giây để vừa đọc, vừa quan sát xung quanh, vừa đưa ra quyết định đi tiếp hay chuyển hướng.
Đang di chuyển trên đường, phía trước bất ngờ xuất hiện biển chỉ dẫn hướng đi hoặc yêu cầu chuyển làn. Tôi chỉ có vài giây để đọc thông tin, quan sát dòng phương tiện, xác định vị trí của mình và quyết định đi tiếp hay chuyển hướng. Nếu nhận biết chậm, tôi có thể bỏ lỡ lối rẽ; nếu xử lý vội vàng, họ có thể gây nguy hiểm cho chính mình và những người xung quanh. Những tình huống như vậy cho thấy biển báo giao thông không đơn thuần là những tấm kim loại đặt bên đường. Đó là phương tiện truyền đạt thông tin, cảnh báo nguy hiểm và hướng dẫn hành vi, có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xử lý của người tham gia giao thông.
Bởi vậy, việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới về báo hiệu đường bộ là vấn đề đáng quan tâm. Tôi cho rằng, giá trị lớn nhất của việc sửa đổi quy chuẩn không nằm ở số lượng biển báo được bổ sung hay những thay đổi về hình thức, mà ở khả năng làm cho giao thông an toàn, dễ dự đoán và thuận lợi hơn đối với người dân. Một quy định tốt phải giúp người tham gia giao thông hiểu đúng, hành động kịp thời và giảm thiểu nguy cơ xảy ra sai sót.
Lái xe là hoạt động đòi hỏi sự tập trung liên tục. Người điều khiển phương tiện không chỉ nhìn biển báo mà còn phải quan sát gương chiếu hậu, theo dõi xe phía trước, giữ khoảng cách, nhận biết người đi bộ, xe máy và những biến động bất ngờ trên đường. Trong điều kiện giao thông đông đúc, lượng thông tin cần xử lý trong một khoảng thời gian ngắn càng lớn. Vì thế, nếu biển chỉ dẫn xuất hiện quá gần nút giao, người lái xe có thể không kịp chuyển làn an toàn. Nếu biển cảnh báo đặt ở vị trí khuất tầm nhìn hoặc không bảo đảm khoảng cách phù hợp, thông tin dù chính xác vẫn có thể đến quá muộn.
Khoảng cách đặt biển cần gắn với điều kiện vận hành thực tế, thay vì áp dụng máy móc một con số cho mọi tuyến đường. Đường đô thị đông đúc, nơi phương tiện thường xuyên phải giảm tốc, có đặc điểm khác với đường ngoại thành thông thoáng. Đường miền núi quanh co, nhiều đoạn hạn chế tầm nhìn cũng khác đường cao tốc, nơi phương tiện di chuyển với tốc độ cao. Cùng một thông tin cảnh báo nhưng khoảng cách cần thiết để người lái xe nhận biết và xử lý an toàn không thể mặc nhiên giống nhau.
>> Biển báo giao thông 'vô cảm' với tài xế Việt
Dù vậy, tốc độ không phải yếu tố duy nhất cần tính đến. Điều kiện ánh sáng, thời tiết, mật độ giao thông, đặc điểm nút giao và khả năng quan sát thực tế đều có thể ảnh hưởng đến thời gian phản ứng của người lái xe. Tôi cho rằng quy chuẩn mới cần xác định nguyên tắc kỹ thuật thống nhất, đồng thời quy định rõ trách nhiệm khảo sát, lựa chọn vị trí và kiểm tra hiệu quả sau khi lắp đặt. Nếu chỉ thay đổi cách tính khoảng cách trên giấy mà không cải thiện điều kiện quan sát ngoài thực địa, hiệu quả an toàn sẽ khó đạt như mong đợi.
Một biển chỉ đường xuất hiện đúng lúc có thể giúp người lái xe bình tĩnh lựa chọn làn đường. Ngược lại, một biển báo xuất hiện quá muộn có thể đẩy họ vào tình thế khó xử: tiếp tục đi sai hướng hoặc chuyển làn gấp, gây ảnh hưởng đến những phương tiện đang lưu thông bên cạnh. Những hành vi mà chúng ta thường nhìn thấy trên đường đôi khi không chỉ xuất phát từ ý thức của người lái xe, mà còn liên quan đến cách tổ chức giao thông và thời điểm thông tin được cung cấp.
Tất nhiên, không thể lấy sự bất cập của hạ tầng để biện minh cho mọi vi phạm. Người điều khiển phương tiện vẫn có trách nhiệm quan sát, giữ khoảng cách và tuân thủ pháp luật. Nhưng ý thức tốt là điều kiện cần, không phải chiếc chìa khóa vạn năng. Không ai có thể đọc một biển báo mà mình chưa nhìn thấy; không ai có thể lựa chọn làn đường đúng nếu thông tin cần thiết chỉ xuất hiện khi đã đi qua điểm quyết định.
Một hệ thống báo hiệu tốt phải giúp người dân làm đúng dễ hơn, chứ không đẩy họ vào tình thế phải đoán ý hoặc xử lý trong tích tắc. Biển báo giao thông không được đặt ra để làm đẹp con đường, càng không phải chỉ để làm căn cứ xử phạt. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở khả năng ngăn ngừa nguy hiểm và bảo vệ con người. Một tấm biển đặt đúng chỗ, một thông tin được truyền đạt sớm hơn vài giây hay một lối thoát hiểm được chỉ dẫn rõ ràng có thể không tạo ra những thay đổi ồn ào, nhưng đôi khi lại tạo nên khác biệt rất lớn.
- Biển báo giao thông bẫy tôi trên cao tốc
- 'Biển báo đường dẫn cao tốc TP HCM - Trung Lương đánh đố tài xế'
- Lái ẩu trên cao tốc nhưng đổ tại đường sá, biển báo
- Tài xế Việt 'tay lái xe, mắt tìm biển báo'
- 'Việt Nam cần lắp đặt rất nhiều biển báo giao thông Stop'
- Vị trí đặt biển báo giao thông khiến tôi khó đi đúng luật
Thêm VnExpress trên Google
