RMIT kết nối chuyên gia tìm hướng đào tạo trong thời AI

250 chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và sinh viên đã được RMIT kết nối nhằm thảo luận hướng đào tạo phù hợp khi AI ngày càng tác động sâu rộng đến giáo dục.

Hội thảo về Tầm nhìn giáo dục đại học 2026 lần thứ 3 do RMIT tổ chức quy tụ hơn 250 giảng viên, nhà nghiên cứu, chuyên gia thiết kế học tập, lãnh đạo cơ sở giáo dục, đại diện doanh nghiệp và sinh viên từ Việt Nam cùng khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Sự kiện năm nay tập trung vào tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với giáo dục đại học. Các đại biểu trao đổi về những hướng tiếp cận mới trong giảng dạy, học tập, đánh giá và thiết kế giáo dục, đồng thời thảo luận cách duy trì những năng lực cốt lõi của con người khi AI hiện diện ngày càng sâu trong môi trường đại học.

Một trong những vấn đề xuyên suốt sự kiện là cách các trường chuyển từ việc trang bị những kỹ năng công nghệ cụ thể sang phát triển khả năng thích ứng, tư duy phản biện và năng lực phán đoán cho sinh viên. Đây được xem là những yếu tố cần thiết khi công nghệ và yêu cầu của thị trường lao động liên tục thay đổi.

Giáo sư Sherman Young, Thừa hành Phó chủ tịch Hội đồng trường (phụ trách Giáo dục) kiêm Phó giám đốc Đại học RMIT, cho rằng AI đặt ra nhiều câu hỏi về trách nhiệm của các cơ sở giáo dục, từ định hướng sử dụng công nghệ đến những tri thức và khả năng phán đoán cần bồi đắp cho người học.

"Lợi thế con người ở đây không phải là cạnh tranh giữa con người và máy móc, mà là khả năng xác định mục đích, đưa ra những phán đoán học thuật đúng đắn, hành động có đạo đức, quan tâm đến người khác và chịu trách nhiệm với các quyết định của mình. AI có thể hỗ trợ những năng lực này, nhưng không thể thay thế chúng", ông nói.

Tại RMIT, định hướng này được triển khai song song với việc chuẩn bị cho sinh viên khả năng làm việc trong kỷ nguyên AI. Nhà trường duy trì phương pháp sư phạm 3A gồm Active (chủ động), Applied (ứng dụng) và Authentic (chân thật), đồng thời phát triển các công cụ hướng dẫn sử dụng AI trong học tập và giảng dạy.

Phòng thí nghiệm AI tạo sinh trong giáo dục (GAILE) của RMIT theo đuổi cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm và sư phạm làm nền tảng. Tại RMIT Việt Nam, mô hình "4D" gồm Delegation (Giao việc), Description (Mô tả), Discernment (Đánh giá) và Diligence (Trách nhiệm) hướng dẫn giảng viên, sinh viên xác định phần việc có thể giao cho AI, ghi nhận sự hỗ trợ của công nghệ, đánh giá kết quả và đảm bảo trách nhiệm khi sử dụng.

Phó giáo sư Tim Fawns, Học viện Giáo dục Monash, Đại học Monash, cho rằng AI không nên được xem là động lực duy nhất quyết định thay đổi giáo dục. Quá trình học tập còn được hình thành từ tương tác giữa công nghệ, người dạy, người học, các giá trị và bối cảnh thực tế.

Theo ông, thay vì trang bị một bộ kỹ năng cố định, các trường cần phát triển khả năng thích ứng, giúp người học ứng phó với những thay đổi khó dự đoán và chủ động định hình hướng đi.

Giáo sư Sherman Young đồng quan điểm khi cho rằng mục tiêu của đại học không nên chỉ là đào tạo sinh viên sử dụng một công nghệ cụ thể. "Các cơ sở giáo dục không phải là nơi đào tạo sinh viên sử dụng một công nghệ cụ thể mà cần giúp sinh viên có khả năng sử dụng bất kỳ công nghệ nào", ông nói.

Theo Phó giáo sư Fawns, bên cạnh kỹ năng sử dụng, sinh viên cần có khả năng phản biện và đánh giá kết quả do công nghệ tạo ra. Ông lưu ý các trường không nên "tự động hóa phán đoán của con người" khi năng lực AI ngày càng tăng.

Ở góc độ công nghệ giáo dục, bà Nguyễn Hồng Hạnh, đại diện EdTech Agency, cho rằng việc ứng dụng công nghệ cần dựa trên điều kiện cụ thể của từng trường, từ nguồn lực, năng lực giảng viên, hệ thống hiện có đến nhu cầu của người học.

Hội thảo cũng đặt vấn đề về sự thay đổi của các lộ trình đào tạo truyền thống khi nhu cầu học tập và việc làm ngày càng đa dạng.

Phó giáo sư Tim Fawns cho rằng giáo dục đại học không nhất thiết thay thế hoàn toàn các mô hình hiện có mà có thể mở rộng thêm lộ trình học tập, tạo hệ sinh thái đa dạng hơn. Trong khi đó, bà Nguyễn Hồng Hạnh nhận định đại học có thể ngày càng đóng vai trò là nơi học tập suốt đời, để người học quay lại cập nhật kỹ năng, nâng cao năng lực hoặc tham gia các chương trình chứng chỉ vi mô.

Từ những thay đổi này, các diễn giả nhấn mạnh vai trò hợp tác giữa trường đại học, giới nghiên cứu và doanh nghiệp. Theo đó, các vấn đề xoay quanh AI và giáo dục cần sự chia sẻ kinh nghiệm và kiểm chứng giữa các đơn vị có thể giúp hình thành những giải pháp phù hợp hơn.

Trong khuôn khổ hội thảo, RMIT Việt Nam cũng công bố Trung tâm nghiên cứu xuất sắc mới, tập trung vào ba định hướng gồm dạy và học, tương lai số và giảng dạy bằng tiếng Anh.

Theo Giáo sư Seng Kok, Giám đốc phụ trách sinh viên tại RMIT Việt Nam, trung tâm nằm trong tầm nhìn 25 năm tới của nhà trường, hướng đến kết nối người làm giáo dục, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng để trao đổi tri thức, phát triển năng lực và triển khai các hoạt động hợp tác.

Thông qua hội thảo và các nền tảng nghiên cứu, RMIT hướng đến mở rộng kết nối trong hệ sinh thái giáo dục, cùng các bên tìm kiếm những hướng đào tạo phù hợp khi AI tiếp tục thay đổi cách con người học tập và làm việc.

Yên Chi