Nhà đàm phán Iran: Ngoại giao làm được điều mà quân sự không thể

Trong cuộc phỏng vấn được truyền hình nhà nước Iran phát sóng ngày 17/6, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, đồng thời Trưởng đoàn đàm phán của Tehran với Washington, nhấn mạnh rằng ngoại giao không phải dấu hiệu của sự nhượng bộ, mà là một trong những mặt trận quan trọng nhất trong cuộc chiến.

"Khi bàn về đàm phán, tôi muốn nói tới ngoại giao từ vị thế sức mạnh. Có những điều chúng tôi từng muốn đạt được bằng hành động quân sự, nhưng cuối cùng làm được thông qua đàm phán, với kết quả nhiều hơn thế gấp vài lần", ông nói.

Ông cho rằng điểm khác biệt giữa vòng đàm phán hiện nay với những giai đoạn trước là các cuộc thương lượng được hậu thuẫn bởi "lá cờ chiến thắng trên chiến trường", điều mà cả đồng minh lẫn đối thủ đều thừa nhận.

Ông lý giải rằng chiến tranh hiện đại diễn ra đồng thời trên bốn mặt trận, gồm quân sự, lòng dân, ngoại giao và bảo đảm xã hội vận hành bình thường. Mỗi mặt trận đều góp phần vào thành quả tổng thể của Tehran trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel gần 4 tháng qua.

Ông Ghalibaf đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Lebanon trong tiến trình thương lượng. Tehran kiên quyết yêu cầu bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào cũng phải bao gồm Lebanon, nơi phong trào Hezbollah là một thành viên quan trọng trong "Trục Kháng chiến" do Iran hậu thuẫn.

Chủ tịch Quốc hội Iran kể lại rằng trong giai đoạn căng thẳng nhất của tiến trình đàm phán, Israel đã tiến hành cuộc không kích nhằm vào khu Dahiyeh ở Beirut, động thái mà Tehran cho rằng nhằm phá hoại tiến trình hòa bình.

Theo ông Ghalibaf, nỗ lực đàm phán khi đó đang vô cùng gian nan. Trong đêm, khi chưa có được phản hồi từ Washington, ông đã liên lạc với các chỉ huy quân đội Iran để xác nhận khả năng sẵn sàng hành động nếu đàm phán thất bại.

"Chúng tôi đã chờ đến tận 2h sáng hôm đó và Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đồng ý ngừng bắn không chỉ ở Dahiyeh mà còn trên toàn lãnh thổ Lebanon. Ông ấy thậm chí không thảo luận với Thủ tướng Israel về điều đó", ông nói.

Ông cho biết khoảng 50% lực lượng Mỹ từng hiện diện trong khu vực đã được rút đi kể từ thời điểm các bên đạt được thỏa thuận sơ bộ và xem đây là minh chứng cho hiệu quả của ngoại giao. "Chúng tôi có thể chấm dứt hỏa lực ở Dahiyeh thông qua đàm phán. Đó là sức mạnh của đàm phán", ông nói.

Ông Ghalibaf lập luận rằng mọi chiến thắng quân sự cuối cùng đều cần được chuyển hóa thành kết quả chính trị và pháp lý cụ thể thông qua ngoại giao.

"Bất kỳ cuộc chiến nào, dù kết thúc trong chiến thắng, nếu không dẫn tới một văn kiện pháp lý và chính trị ghi nhận những thành quả đó thì chúng vẫn không mang lại bất kỳ lợi ích gì", ông nhấn mạnh.

Lãnh đạo Mỹ và Iran ngày 17/6 ký bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Theo thỏa thuận, Iran đồng ý pha loãng lượng uranium đã làm giàu để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt và phong tỏa.

Nhà đàm phán Iran nhấn mạnh Tehran chỉ tuân thủ các cam kết nếu bên còn lại cũng tuân thủ nghĩa vụ của mình, theo nguyên tắc "hành động đổi lấy hành động".

Thanh Danh (Theo AFP, PressTV, Al Jazeera)