Nghiên cứu thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt

Văn phòng Trung ương Đảng ngày 19/6 thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền ba cấp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá bên cạnh những kết quả bước đầu trong vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp, còn nhiều vấn đề cần xem xét, sửa đổi. Bộ máy đã được sắp xếp nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều. Số lượng đầu mối tổ chức bộ máy đã giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu. Thẩm quyền được phân cấp song nguồn lực, năng lực và công cụ thực thi chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giai đoạn mới.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, các cơ quan cần tập trung đánh giá kỹ lưỡng về tính đồng bộ, thống nhất, minh bạch, cụ thể của thể chế pháp luật hiện hành, nhất là liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, lâm nghiệp, tài chính, ngân sách, phân cấp, phân quyền và ranh giới thẩm quyền giữa Trung ương, địa phương.

Các địa phương phải đánh giá cụ thể năng lực thực thi ở cấp xã so với nhiệm vụ được giao, nhất là lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, tư pháp, công thương, nông nghiệp, môi trường, văn hóa xã hội. Việc đánh giá cần gắn với chỉ tiêu biên chế, số lượng cán bộ chuyên sâu, bố trí vị trí việc làm phù hợp với chuyên môn nghiệp vụ, yêu cầu thực tiễn.

Ông cũng chỉ đạo xác định rõ hạn chế, bất cập giữa quy định về một mô hình và khung phân cấp áp dụng trong thực tiễn địa phương khác nhau về trình độ phát triển, năng lực cán bộ, điều kiện địa lý và cơ sở hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin, nhất là đối với cấp xã theo các nhóm địa bàn đô thị, thành phố lớn khác biệt khu vực nông thôn, miền núi.

Hiệu quả hoạt động của cơ quan tư pháp sau khi kết thúc hoạt động 3 tòa án cấp cao, ba viện kiểm sát nhân dân cấp cao và tòa án, viện cấp huyện, cần được đánh giá kỹ lưỡng. Thực trạng hạ tầng số, viễn thông, công nghệ thông tin, dữ liệu và phần mềm chuyên ngành trang bị cho chính quyền cơ sở, cần đánh giá chi tiết.

"Đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ, yêu cầu phát triển, để phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số", thông báo nêu.

Đồng thời, các cơ quan nghiên cứu, bổ sung thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.

Ngoài ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần đánh giá kỹ các nguy cơ, như cuộc cải cách sắp xếp bộ máy mới chỉ dừng ở giảm đầu mối, chưa nâng cao năng lực phục vụ; chênh lệch chất lượng dịch vụ công giữa đô thị lớn với vùng sâu, vùng xa; cán bộ cơ sở bị quá tải, áp lực lớn, dễ dẫn tới tâm lý sợ sai, né việc.

Vấn đề ranh giới hành chính mới chưa phù hợp với không gian kinh tế, không gian đô thị, khu công nghiệp, vùng du lịch, vùng sinh thái và các hành lang phát triển; người dân phải đi xa hơn, tiếp cận dịch vụ công khó hơn, mất nhiều thời gian, tốn kém hơn khi làm thủ tục do tổ chức điểm phục vụ không hợp lý, cũng cần được nhận diện.

Từ tháng 7/2025, toàn quốc sáp nhập giảm từ 63 tỉnh thành xuống còn 34 tỉnh thành. Cùng với bỏ cấp huyện, toàn quốc đã bỏ mô hình thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương và thị xã, quận, huyện, thị trấn.

84 thành phố trực thuộc tỉnh, 53 thị xã và hai thành phố trực thuộc thành phố trực thuộc trung ương (Thủ Đức và Thủy Nguyên), đều được xác định là đơn vị hành chính cấp huyện nên đều bị bãi bỏ.

Hiện, Việt Nam có 7 thành phố là Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, Đồng Nai.

Vũ Tuân