Thứ ba, 17/11/2026
Thứ năm, 13/8/2026, 11:36 (GMT+7)

Khám phá 'hoa thạch cao' trong hang động ở Mỹ

Đầu tháng 7, chuyên gia Lê Lưu Dũng khám phá nhiều hang động ở Mỹ, ấn tượng với "hoa thạch cao", dạng kết tinh khoáng chất rất hiếm gặp trong hang động tại Việt Nam.

Ông Lê Lưu Dũng, thành viên Hiệp hội Hang động Mỹ, có cơ hội khám phá một số hang động tại Mỹ vào đầu tháng 7 nhân dịp dự hội thảo hang động thường niên tại thành phố Corydon, bang Indiana, nơi ông giới thiệu du lịch mạo hiểm ở Phong Nha - Kẻ Bàng.

Các hang ông tiếp cận gồm Wyandotte, Blue River Run, The Hidden River ở Indiana và hệ thống hang Mammoth, hang dài nhất thế giới ở Kentucky.

Các hang ở Mỹ ông Dũng khám phá có cửa nhỏ, chỉ vừa lọt một người chui và nằm rất sâu trong lòng đất, có những hang sâu tới 120 m. Tuy nhiên, so với các hang ở Phong Nha - Kẻ Bàng thì chưa bằng. Hố sụt Nightmare (Ác mộng) ở hang Thoòng nằm sâu hơn 200 m dưới lòng đất.

Ông Dũng cùng chuyên gia hang động phá khám phá Crystal Cave, một hang thuộc hệ thống Mammoth, hang động dài nhất thế giới, nằm trong Vườn quốc gia Mammoth Cave, di sản thiên nhiên và Khu dự trữ sinh quyển thế giới, ở bang Kentucky.

Theo ông Dũng, nhiều hang động ở Mỹ có cửa hang khá nhỏ nhưng lòng hang kéo dài hàng chục đến hàng trăm km. Riêng hệ thống Mammoth đã được khảo sát gần 700 km.

Trong khi khám phá, ông Dũng bắt gặp nhiều loại thạch nhũ, trong đó có hoa thạch cao (gypsum flower), dạng kết tinh khoáng chất rất hiếm gặp trong hang động tại Việt Nam.

Theo ông, hệ thống thạch nhũ ở đây không đồ sộ như hang động ở Việt Nam nhưng có rất nhiều loài thạch nhũ khác lạ như măng đá xoắn (helictites), hoa thạch cao.

Thạch nhũ trên trần hang. Nhiệt độ trong hang tại Mỹ ghi nhận 9-10 độ C trong khi hang động ở Việt Nam có nhiệt độ trong hang dao động 20-22 độ C.

Nước thẩm thấu chậm và ít chịu ảnh hưởng của trọng lực khiến hang Mỹ chủ yếu hình thành hoa thạch cao, măng đá xoắn, khác với măng đá, thạch nhũ, ngọc động, hồ canxi... phổ biến ở hang Việt Nam.

Bên trong hang Wyandotte, bang Indiana. Giống hang động Việt Nam, đa số hang ở Mỹ hình thành dưới tầng đá vôi, hoặc một số hang động núi lửa. Tuy nhiên, những hang động ở Mỹ có hệ tầng đá vôi non hơn và các hang động chạy chằng chịt dưới những ngôi làng, thậm chí ngay dưới trung tâm thị trấn.

Chuyên gia thám hiểm Việt Nam cho biết Mỹ chưa phát triển các sản phẩm du lịch thám hiểm hang động dài ngày cho khách du lịch như ở Việt Nam. Hầu hết là các chương trình khám phá diễn ra trong ngày, dành cho các chuyên gia hang động.

Đắc Thành

Ảnh: Lê Lưu Dũng

Mời độc giả gửi bài, câu hỏi tại đây hoặc về [email protected]

Chọn VnExpress làm nguồn ưu tiên trên Google Search

  • Bước 1: Bấm vào nút ‘Thêm VnExpress trên Google’, hoặc truy cập đường dẫn https://www.google.com/preferences/source? q=vnexpress.net.
  • Bước 2: Tại trang web vừa mở, bấm vào ô vuông nằm bên phải VnExpress để chọn làm nguồn tìm kiếm ưu tiên.

Khi ô vuông chuyển thành dấu tích xanh là hoàn thành, bạn đọc có thể đóng trang web trên.

Các nguồn được ưu tiên

Khi nhìn thấy dấu tích xanh bên cạnh VnExpress là đã hoàn thành.