GS Nguyễn Đình Đức: Điểm chuẩn các ngành 'hot' có thể giảm 1-3 điểm

Tỷ lệ điểm giỏi nhiều môn thấp hơn mọi năm, số bài thi dưới 5 cao cho thấy đề thi phân hóa tốt, điểm chuẩn các ngành 'hot' có thể giảm 1-3 điểm, theo GS Nguyễn Đình Đức.

GS. TSKH Nguyễn Đình Đức, trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, chuyên gia nhiều năm phân tích điểm thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, đưa ra nhận định trên sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, sáng 1/7.

"Kỳ thi có sự đột phá trong phân hóa về điểm và độ khó của đề thi, khác xa so với năm trước", ông Đức nói.

Ông dự đoán nếu không có sự biến động lớn về chỉ tiêu xét theo điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm chuẩn sẽ giảm so với năm ngoái ở tất cả các tổ hợp, đặc biệt A01 (Toán, Lý, Anh) và C00 (Văn, Sử, Địa).

Điểm chuẩn các ngành và các trường top trên có thể giảm 1-3. Với các trường top dưới hoặc các ngành có điểm chuẩn mọi năm trong khoảng 15-21, điểm xét tuyển năm nay sẽ ổn định, dao động trên dưới 1 điểm.

Phổ điểm các tổ hợp xét tuyển đại học

Xem vị trí của thí sinh theo tổ hợp điểm thi tốt nghiệp

Phân tích cụ thể, ông Đức cho biết phổ điểm 12 môn thi tốt nghiệp THPT đều có sự điều chỉnh so với năm ngoái. Điểm trung bình các môn từ 5,02 đến 6,96. Trong đó, ba môn Vật lý, Địa lý, Giáo dục Kinh tế và pháp luật giảm 1,43-2,67 điểm, xuống còn 5,02-5,56. Năm môn khác giảm điểm trung bình gồm Công nghệ Nông nghiệp, Tin học, ngữ văn, Lịch sử và Tiếng Anh.

Ở chiều ngược lại, điểm trung bình Toán tăng từ 4,78 lên thành 5,65. Ba môn khác cũng tăng gồm Hoá học, Sinh học và Công nghệ Nông nghiệp. Đây là những môn mà đề thi được đánh giá là khó hơn mặt bằng chung vào năm ngoái.

Xét ba môn theo các tổ hợp truyền thống, C00 (Văn, Sử, Địa) là tổ hợp duy nhất có điểm trung bình 3 môn giảm, trong khi các môn khối B00 (Toán, Hóa, Sinh) đều tăng.

"Điểm trung bình các môn năm ngoái thấp được điều chỉnh tăng, các môn cao được điều chỉnh xuống, phù hợp hơn với tình hình thực tế", ông Đức nhìn nhận.

Phân tích cụ thể hơn, ông Đức cho biết tỷ lệ điểm giỏi (từ 8 trở lên) ở nhiều môn thấp hơn năm ngoái, như Ngữ văn, Vật lý, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, Tin học. Trong đó, điểm giỏi ở môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật giảm đột biến từ 32,78% vào năm ngoái xuống còn 0,72% vào năm nay. Tỷ lệ này ở môn Vật lý giảm từ 25,64% xuống còn 7,86%.

Một số môn có tỷ lệ điểm giỏi tăng như Toán, Hoá, Sinh, Tiếng Anh nhưng không môn nào vượt 14%.

Phổ điểm của Bộ cũng cho thấy tỷ lệ điểm dưới trung bình (dưới 5) của hầu hết môn ở mức cao. Như với Tiếng Anh, hơn 50% bài thi thuộc diện này, còn ở các môn STEM như Vật lý, Toán học, Hoá học, Sinh học đều trên 30%.

Ở nhóm môn Khoa học xã hội, Địa lý, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật có hơn 47% bài thi dưới 5 điểm.

"Tỷ lệ điểm giỏi nhìn chung ở mức thấp cho thấy đề thi có độ phân hóa tốt hơn", ông Đức nói. "Trong khi đó, số bài dưới trung bình chiếm tỷ lệ cao là tín hiệu phân hóa tích cực, ngày càng tiến tới việc đánh giá thực chất năng lực học sinh".

Nhìn vào phổ điểm, ông Đức cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay đã rất thành công, đảm bảo được sự ổn định và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục theo định hướng của Chính phủ.

"Các trường đại học hoàn toàn có thể sử dụng kết quả thi như một phương thức tuyển sinh quan trọng", ông Đức bày tỏ.

Quy chế tuyển sinh đại học yêu cầu thí sinh dù xét tuyển bằng phương thức nào cũng phải đạt 15/30 điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT. Chuyên gia này cho rằng phổ điểm phù hợp với ngưỡng này.

Để kỳ thi tốt hơn trong những năm tới, ông Đức ủng hộ tiếp tục ra đề phân hóa tốt, chấm thi chặt chẽ, nghiêm túc như năm nay.

Với môn Tiếng Anh, ông cho rằng cần cải thiện hơn nữa cách dạy và học ở bậc THPT cũng như đẩy mạnh giáo dục STEM, nâng cao năng lực môn Toán và các môn Khoa học tự nhiên cho học sinh.

Riêng với Ngữ văn, ông Đức đề nghị cần có sự phân hóa mạnh hơn nữa.

"Môn Văn khác với các môn khác, không chỉ ôn luyện kiến thức trong chương trình, mà cần có sự mở để thúc đẩy năng lực cảm xúc, tư duy, bồi dưỡng tâm hồn, nâng cao văn hóa đọc, ý chí, hoài bão cho học sinh", ông Đức nói.

Dương Tâm