Ngày 2/6, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM xét đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bà Lê Thúy Hằng (55 tuổi, cựu Tổng giám đốc SJC) và một số bị cáo liên quan đến sai phạm tại Công ty SJC.
Tại tòa hôm nay, cựu Tổng giám đốc SJC giữ nguyên yêu cầu xin tòa phúc thẩm xem xét lại bản án của TAND TP HCM tuyên phạt bà 17 năm tù về tội Tham ô tài sản và 8 năm tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; tổng hợp là 25 năm tù.
Bà thừa nhận hành vi sai phạm như nêu trong bản án sơ thẩm, song cho rằng việc tòa buộc bà phải nộp lại 10.800 lượng vàng (5.411 lượng vàng miếng SJC và 5.110 lượng vàng nhẫn, trị giá khoảng 1.300 tỷ đồng) để sung công quỹ là "chưa đúng". Bị cáo cũng đề nghị tòa xem xét việc áp dụng giá vàng tại thời điểm phạm tội để xác định trách nhiệm phải nộp lại.
Tòa sơ thẩm xác định 10.800 lượng vàng bà phải nộp lại là tang vật của vụ án, do bà chỉ đạo cấp dưới dùng để chèn vào các đợt gia công vàng cho Nhà nước nhằm mục đích bán ra thị trường thu lợi bất chính.
Tuy nhiên, bà Hằng khẳng định số lượng vàng nguyên liệu bà mua từ các cửa hàng vàng bên ngoài đưa cho cấp dưới để chèn vào các đợt gia công vàng móp méo là do bà tự bỏ vốn và không nhiều như cấp sơ thẩm tuyên buộc. Cấp sơ thẩm cộng dồn của 56 đợt, song thực tế bị cáo chỉ dùng số lượng vàng nguyên liệu ban đầu chèn vào sau khi thành phẩm bán ra gom vốn về rồi tiếp tục mua nguyên liệu mới quay vòng để gia công đợt tiếp theo.
Bà Lê Thúy Hằng cùng các bị cáo trong phiên tòa sơ thẩm tháng 9/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Tương tự, các bị cáo Trần Tấn Phát (cựu Phó giám đốc xưởng SJC) và Nguyễn Thị Huệ (Giám đốc SJC chi nhánh Hải Phòng) và một số bị cáo khác xin tòa xem xét giảm nhẹ hình phạt cũng như số vàng phải nộp lại.
Theo bị cáo Phát, bản thân biết việc đưa vàng nguyên liệu từ bên ngoài chèn vào các đợt gia công vàng móp méo là sai, do đó không dám làm nhiều. Một đợt chỉ chèn thêm được 10%, khoảng 70-115 lượng. Hơn nữa, bị cáo phải ưu tiên đảm bảo việc gia công đủ số lượng cho công ty.
Bị cáo Huệ cũng thừa nhận, mỗi đợt chèn vàng bên ngoài vào đã đi gom từ các cửa hàng tại TP HCM. Sau mỗi đợt đưa cho Phát gia công xong, Huệ bán hết rồi mới gom vốn mua đợt mới để tiếp tục gia công.
Phiên tòa phúc thẩm dự kiến kéo dài trong 2 ngày.
Vì sao tòa sơ thẩm buộc bà Hằng nộp lại 10.800 lượng vàng?
Bản án sơ thẩm xác định, từ năm 2021 đến 2024, bà Lê Thúy Hằng lợi dụng chức vụ được giao và chức năng nhiệm vụ của doanh nghiệp để thực hiện nhiều hành vi sai phạm: chỉ đạo cấp dưới lập tờ trình khống để nâng định mức hao hụt; chèn vàng nguyên liệu bên ngoài vào quá trình gia công vàng miếng cho Ngân hàng Nhà nước... từ đó chiếm đoạt vàng dôi dư và hưởng lợi cá nhân.
Ngoài ra, bà Hằng yêu cầu chi nhánh lập chứng từ sai sự thật, tạo lỗ khống để rút tiền; đồng thời lợi dụng chính sách bán vàng bình ổn giá, chỉ bán một phần cho khách hàng, còn lại tuồn ra thị trường với giá cao hơn nhằm hưởng chênh lệch.
Giữa năm 2024, khi Ngân hàng Nhà nước giao SJC hai đợt 10 tấn vàng nguyên liệu để gia công vàng miếng, bà Hằng đã chỉ đạo cấp dưới lập tờ trình "khống" nâng định mức hao hụt từ 0,00007 lên 0,0005 chỉ mỗi sản phẩm. Với thủ đoạn này, bà phê duyệt cấp dưới báo cáo hao hụt cao hơn thực tế, qua đó chiếm đoạt hơn 95 lượng vàng (8,4 tỷ đồng). Riêng Hằng hưởng lợi hơn 85 lượng (khoảng 6,6 tỷ đồng).
Ngoài ra, cựu Tổng giám đốc SJC còn chỉ đạo Hoàng Lệ Huê lập khống chứng từ mua vàng giá cao, bán giá thấp để tạo khoản lỗ khống, chiếm đoạt 3,2 tỷ đồng tại Chi nhánh miền Trung. Trong đó, bà Hằng hưởng lợi 2,1 tỷ đồng. Hành vi của bị cáo và đồng phạm đã phạm tội Tham ô tài sản với số tiền 11,6 tỷ đồng.
Bị cáo Trần Tấn Phát tại phiên xử sơ thẩm hồi cuối tháng 9/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Đồng thời, với động cơ trục lợi, bà Hằng đồng ý chủ trương để cấp dưới là Phó giám đốc xưởng Trần Tấn Phát cùng đồng phạm mua và đưa vàng nguyên liệu từ bên ngoài vào cho chèn thêm vào 56 đợt gia công vàng móp méo để sản xuất trái quy định 6.255 lượng vàng miếng SJC. Hành vi này gây thiệt hại cho Nhà nước 74,8 tỷ đồng, trong đó Hằng hưởng lợi 64 tỷ.
Bà Hằng còn chỉ đạo Nguyễn Thị Huệ (Giám đốc SJC chi nhánh Hải Phòng) mua vàng nguyên liệu từ ngoài, giao cho Phát sản xuất 6.255 lượng vàng miếng SJC và hơn 11.000 lượng vàng nhẫn trái quy định; gây thiệt hại 15 tỷ đồng. Trong vụ này bà Hằng hưởng lợi 6,6 tỷ.
Cựu Tổng giám đốc cũng bị tòa xác định là lợi dụng việc SJC được giao bán vàng bình ổn giá để trục lợi. Từ giữa tháng 6 đến cuối tháng 8/2024, bị cáo chỉ đạo cấp dưới lập khống danh sách hơn 4.300 khách hàng mua 7.000 lượng vàng, thực tế đem bán ra ngoài với giá cao hơn niêm yết, thu về 7,2 tỷ đồng tiền chênh lệch. Cá nhân bà Hằng hưởng lợi 2,8 tỷ đồng.
Hồi cuối tháng 9/2025, TAND TP HCM xử sơ thẩm tuyên buộc bà Hằng tổng cộng 25 năm tù. Liên quan đến vụ án, bị cáo Phát lĩnh 22 năm 6 tháng; Mai Quốc Uy Viễn (nguyên Giám đốc xưởng vàng thuộc Xí nghiệp nữ trang Tân Thuận) nhận 15 năm cùng về hai tội Tham ô tài sản và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Về trách nhiệm dân sự, bà Hằng và một số bị cáo khác phải nộp lại tổng cộng hơn 17.000 lượng vàng sản xuất trái phép. Trong đó, bị cáo Phát phải nộp lại 525 lượng vàng miếng SJC và 435 lượng vàng nhẫn... để sung công quỹ, theo trị giá vàng SJC niêm yết tại thời điểm thi hành án.
Hải Duyên