Chính phủ ra 'tối hậu thư' với dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng ở TP HCM

Sau 10 năm triển khai và nhiều lần lỡ hẹn, dự án ngăn triều ở TP HCM được yêu cầu hoàn thành trong năm 2026, nếu chậm lãnh đạo thành phố và nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm.

Theo kết luận của Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP HCM giai đoạn một, thành phố hiện có đủ thẩm quyền xử lý các vướng mắc còn lại.

Đồng thời, để "khơi thông nguồn lực tài chính", BIDV - đơn vị trung gian tiếp nhận và tái cấp vốn từ Ngân hàng Nhà nước cho dự án, cũng đã đề xuất phương án hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thành công trình trong năm nay nếu được TP HCM giao đất.

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND TP HCM chỉ đạo các đơn vị liên quan thống nhất với nhà đầu tư, sớm giải quyết dứt điểm các tồn tại của dự án. Việc xử lý phải kịp thời, đúng quy định, không để thất thoát, lãng phí, gây thiệt hại cho Nhà nước hoặc phát sinh tiêu cực.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, BIDV cùng các cơ quan liên quan được giao phối hợp, hướng dẫn TP HCM tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Nhà đầu tư cũng phải chủ động làm việc với thành phố để thống nhất phương án xử lý, bảo đảm hoàn thành dự án trong năm 2026. Chủ tịch UBND TP HCM và nhà đầu tư chịu trách nhiệm nếu công trình không về đích đúng hạn.

Dự án chống ngập do triều khởi công năm 2016, tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng, theo hợp đồng BT, do Tập đoàn Trung Nam làm nhà đầu tư. Công trình gồm các cống ngăn triều lớn và hệ thống đê kè ven sông Sài Gòn, nhằm kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570 km2, nơi có khoảng 6,5 triệu người sinh sống.

Sau 10 năm triển khai, dự án đã hoàn thành hơn 90% khối lượng nhưng nhiều lần ngưng trệ do vướng pháp lý và cơ chế thanh toán quỹ đất cho nhà đầu tư. Hai nhiệm kỳ trước, Chính phủ đã hai lần ban hành nghị quyết tháo gỡ khó khăn, song công trình vẫn chưa thể vận hành. Tổng mức đầu tư đến nay tăng lên hơn 14.400 tỷ đồng.

Trong báo cáo gửi Thủ tướng, UBND TP HCM cho biết việc thanh toán hợp đồng BT vẫn còn vướng. Thành phố đề xuất thanh toán 7 lô đất theo hợp đồng đã ký, phần chênh lệch giữa giá trị công trình và quỹ đất sẽ chi bằng ngân sách. Trong khi đó, Trung Nam muốn được thanh toán toàn bộ giá trị dự án bằng đất theo nguyên tắc ngang giá, căn cứ kết luận của Kiểm toán Nhà nước.

Bảy lô đất thành phố dự kiến thanh toán có tổng giá trị khoảng 4.983 tỷ đồng, bằng hơn một phần ba tổng mức đầu tư sau điều chỉnh. Nếu làm theo đề xuất của nhà đầu tư, TP HCM phải bố trí thêm quỹ đất để thanh toán.

Thành phố cũng nêu khả năng dừng hợp đồng BT, chuyển phần còn lại của dự án sang đầu tư công nếu không thống nhất được với nhà đầu tư. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng phương án này cần nhiều thủ tục pháp lý, trong khi dự án phải hoàn thành trong năm 2026, nên TP HCM phải đánh giá kỹ tính khả thi, tác động và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.

Giang Anh