Quang, 25 tuổi, quê Phú Thọ trải qua ba năm suy thận mạn giai đoạn cuối, lọc máu ba lần mỗi tuần. "Hơn 400 lượt, gần 1.800 giờ, tốn nửa tỷ đồng", Quang nhẩm tính. Sau buổi chạy thận nhân tạo cuối cùng tại khu điều trị Nội thận - Lọc máu, BVĐK Tâm Anh Hà Nội, ngày 15/5, anh được ghép thận.
Dương, 26 tuổi, quê Hà Nội được ghép thận tại BVĐK Tâm Anh Hà Nội trong cùng tuần. Cô phát hiện bệnh thận mạn giai đoạn 1 khi đang mang thai lần đầu, phải mổ lấy thai sớm do thai suy. Điều trị nội khoa không hiệu quả, bệnh suy thận tiến triển giai đoạn 5, Dương quyết định ghép thận.
Trước phẫu thuật, đơn vị sàng lọc người hiến tiềm năng theo quy trình nghiêm ngặt, ứng dụng công nghệ cao. Trung tâm Xét nghiệm chuẩn quốc tế, với hệ thống xét nghiệm tích hợp hệ thống Cobas Pro hiện đại, hỗ trợ sàng lọc bệnh truyền nhiễm, đánh giá chức năng thận hiến và mức độ tương thích chính xác. Kết quả thể hiện, Quang có thể nhận thận tương thích từ mẹ còn Dương có thể nhận thận phù hợp từ bố.
Sau đó, cả người bệnh và người hiến được đánh giá bằng các hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại hàng đầu như MRI 3 Tesla, CT Somatom Force VB30 tích hợp AI với hơn 100.000 lát cắt, giúp tái tạo hình ảnh, dựng hình mạch máu chi tiết, hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật tối ưu.
Trung tâm Giải phẫu bệnh - Tế bào BVĐK Tâm Anh, đơn vị đầu tiên tại Việt Nam đạt đồng thời hai chứng nhận quốc tế CAP và ISO 15189, hỗ trợ đánh giá các trường hợp ghép thận phức tạp. Như với hai ca bệnh trên, bố của Dương được phát hiện bất thường phì đại nhu mô thận khi chụp MRI và CT Somatom Force VB30. Bác sĩ lấy mẫu sinh thiết xét nghiệm, xác nhận lành tính mới đạt tiêu chí ghép an toàn.
Trong quá trình chờ ghép, người bệnh được lọc máu bằng hệ thống lọc máu HD (quả lọc hệ số siêu lọc cao) và HDF Online (Hemodiafiltration Online) tiên tiến, giúp duy trì thể trạng tối ưu, giảm nguy cơ biến chứng.
Ngày ghép, người nhận và người hiến thận được phẫu thuật đồng thời trong hệ thống phòng mổ lấy - ghép thận liên hoàn. Các bác sĩ đầu ngành chia 4 êkíp phối hợp gây mê hồi sức, lấy thận người hiến, tưới rửa - bảo quản thận ghép, ghép thận cho người nhận. Nhờ vậy, thời gian thiếu máu nóng của thận được rút ngắn dưới 4 phút, thời gian tưới rửa bảo quản thận 30 phút và thời gian thiếu máu lạnh khoảng 60 phút - tương đương với các trung tâm ghép thận lớn trên thế giới.
Ca ghép thận được thực hiện bởi êkíp gồm các chuyên gia đầu ngành, vận hành quy trình ghép tạng đồng bộ trong hệ thống phòng mổ vô khuẩn hiện đại. Ảnh: Phan Tuấn
Hậu phẫu, người bệnh được theo dõi 24/7, báo cáo thường trực hàng giờ tại hệ thống hồi sức tích cực (ICU) với phòng áp lực dương, đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng chăm sóc riêng biệt giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, đánh giá liên tục tình trạng tuần hoàn, kiểm soát dịch truyền chính xác, phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo thận ghép được tưới máu tối ưu.
Người hiến thận cũng được theo dõi hậu phẫu sát sao để đánh giá chức năng quả thận còn lại, kiểm soát đau và phát hiện sớm các biến chứng nếu có.
Sau phẫu thuật, người bệnh được chuyển tới phòng hồi sức tích cực (ICU) riêng biệt, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo và hỗ trợ thận ghép hồi phục ổn định. Ảnh: Vinh Trương
Cả hai ca ghép thận đều nằm trong chương trình hợp tác chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu giữa BVĐK Tâm Anh Hà Nội cùng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Trước đó, đầu năm nay, Tâm Anh được Bộ Y tế thẩm định về điều kiện ghép tạng, cấp phép thực hiện kỹ thuật ghép thận từ người hiến sống cũng như người hiến chết não.
PGS.TS.BS Nguyễn Quang Nghĩa, Giám đốc Trung tâm ghép tạng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết sau hai ca ghép đầu tiên, kỹ thuật này sẽ được triển khai thường quy tại BVĐK Tâm Anh Hà Nội, bởi đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ghép tạng, trang thiết bị máy móc hiện đại.
Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam đang có khoảng 10 triệu người sống chung với bệnh thận mạn tính, chiếm khoảng 10% dân số. Ghép thận được đánh giá là phương pháp điều trị tối ưu và lâu dài, được chỉ định cho khoảng 30.000 người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối tại Việt Nam. Việt Nam hiện có 34 bệnh viện được cấp phép ghép thận trên toàn quốc, nhưng phần lớn các ca ghép được thực hiện tại nhóm bệnh viện lớn, tuyến trung ương, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế công lập vốn đã quá tải.
GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Phó tổng giám đốc chuyên môn hệ thống BVĐK Tâm Anh cho biết sau hai ca ghép thận thành công, đơn vị chính thức gia nhập mạng lưới bản đồ ghép tạng quốc gia, góp phần giảm tải gánh nặng cho hệ thống y tế công lập. Người bệnh thận mạn có thêm lựa chọn điều trị chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam, rút ngắn thời gian chờ đợi, nhưng vẫn được hưởng bảo hiểm y tế theo quy định.
Với bệnh viện này, việc triển khai thành công hai ca ghép thận công nghệ cao đánh dấu sự hoàn thiện của hệ sinh thái quản lý bệnh thận toàn diện tại đơn vị - từ tầm soát phát hiện sớm bệnh, điều trị nội khoa cá thể hóa chuyên sâu, lọc máu đến ghép thận và chăm sóc hậu ghép dài hạn. Điều này cũng góp phần đem đến cơ hội sống và cải thiện chất lượng sống cho mọi người bệnh thận mạn tính, ở mọi giai đoạn.
Hai bệnh nhân trẻ suy thận mạn giai đoạn cuối được thực hiện ghép thận với sự hỗ trợ 100% chi phí phẫu thuật từ Hệ thống BVĐK Tâm Anh. Ảnh: Phan Tuấn
PGS.TS.BSCKII Trần Văn Hinh, Trưởng khoa Tiết niệu - Nam học, BVĐK Tâm Anh Hà Nội đã thực hiện hơn 1.500 ca ghép thận, trong hơn 30 năm kinh nghiệm công tác. Ông cho biết ghép thận là kỹ thuật điều trị chuyên sâu bậc cao, được chỉ định cho những người bệnh thận mạn giai đoạn cuối, khi thận không còn khả năng lọc máu, đào thải chất độc, đe dọa tính mạng.
Bệnh thường gặp ở người trung niên hoặc lớn tuổi, nhưng hiện có xu hướng trẻ hóa. Ngày càng có nhiều người ở tuổi 20-30 phải nhận chỉ định ghép thận. Các bệnh nhân thường có mức độ tương thích miễn dịch cao hơn nếu người cho thận cùng huyết thống như bố mẹ, anh chị em, họ hàng. Vợ, chồng, bạn bè hoặc người tự nguyện cũng có thể hiến thận vì mục đích nhân đạo, nếu đảm bảo tương thích.
"Điều quan trọng không chỉ là thực hiện thành công ca phẫu thuật, mà còn phải đảm bảo thận ghép hoạt động ổn định, bền vững lâu dài và giảm tối đa nguy cơ thải ghép". PGS Hinh nói. Vì vậy, toàn bộ quy trình tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội được chuẩn hóa theo hướng đa chuyên khoa, cá thể hóa điều trị cho từng người bệnh và phối hợp đồng bộ giữa các êkíp chuyên sâu.
Kim Anh