Ẩn số tâm lý sau hành vi thảm sát vì tình
Mỹ Kết quả giám định xác nhận Grant Amato không tâm thần, động cơ tàn sát cha, mẹ và anh trai của hắn bắt nguồn từ tâm lý tự ti, uất ức dồn nén và thói ái kỷ.
(Tiếng nấc nghẹn)
"Anh vẫn yêu em. Hãy nhớ rằng mẹ, Cody và bố cũng yêu em như thế. Không một ai yêu em nhiều hơn hay ít hơn đâu."
Lời tha thứ nghẹn ngào vang lên trong phòng thẩm vấn của cảnh sát Florida vào một ngày cuối tháng 1 năm 2019. Nhưng kẻ ngồi đối diện - Grant Amato - vẫn lạnh lùng. Hắn đã nổ súng tàn sát gần như toàn bộ gia đình chỉ vì một mối tình ảo với cô gái chưa từng chạm mặt ngoài đời thực. Gã đã để sự si mê biến mình thành ác quỷ, đánh đổi cả sinh mạng của những người yêu thương hắn nhất.
Kết quả giám định y khoa khẳng định Grant hoàn toàn tỉnh táo, không hề tâm thần hay loạn thần. Vậy điều gì đã triệt tiêu hoàn toàn chút nhân tính cuối cùng?
Các chuyên gia lý giải ra sao về sự trượt dài của một ác quỷ?
Bạn đang nghe Podcast Hộp Đen
Nơi nhìn lại những vụ án nghiêm trọng trong hình sự Việt Nam và thế giới. Xuất bản vào trưa thứ 3 hàng tuần trên báo VnExpress!
Bài podcast này được tổng hợp từ nhiều tài liệu của Cảnh sát hạt Seminole, chương trình Killer Cases của đài A&E và phân tích tâm lý tội phạm của Tiến sĩ Todd Grande.
Trước bi kịch, Grant từng là một cử nhân điều dưỡng, sống cùng cha mẹ và người anh trai thứ hai thành đạt tại bang Florida.
Mùa hè năm 2018, tương lai của gã sụp đổ hoàn toàn khi bị tước giấy phép hành nghề vì tội trộm thuốc an thần tại bệnh viện. Thất nghiệp và suy sụp, gã tự giam mình trong phòng rồi sa chân vào thế giới khiêu dâm trực tuyến.
Tại đây, Grant rơi vào cơn cuồng si với một cô người mẫu. Để có tiền trả mức phí trò chuyện đắt đỏ hàng đêm, gã lén bòn rút của cha mẹ và anh trai.
“Cậu nghĩ mình đã tiêu hết bao nhiêu?" - "Tôi đoán khoảng gần 200.000 USD."
"200.000 USD ư?" - "Vâng."
Thương con, gia đình không báo cảnh sát mà đứng ra trả nợ thay, đồng thời đưa gã vào trung tâm cai nghiện với điều kiện tiên quyết: nếu còn liên lạc với cô gái qua mạng, gã sẽ bị đuổi ra khỏi nhà vĩnh viễn.
Thế nhưng, Grant tự ý bỏ trại chỉ sau hai tuần. Khi bị người cha bắt quả tang, ra lệnh phải dọn đồ rời đi ngay lập tức và từ đây một kế hoạch đã hình thành trong tâm trí gã.
Và ngày định mệnh đó đến.
Hắn dùng súng sát hại bố, mẹ và anh trai thứ 2. Gây án xong, gã bình tĩnh ngụy tạo hiện trường giả. Gã cài súng vào hông phải của người cha, đồng thời đặt một khẩu súng khác cạnh xác người anh cùng các vỏ đạn rải xung quanh hòng đánh lừa giám định pháp y.
Thậm chí, gã còn dùng ngón tay của người cha để mở khóa ứng dụng ngân hàng, chuyển tiền vào tài khoản của mình rồi lái xe ra siêu thị, bắt wifi miễn phí để nạp ngay 600 USD tiếp tục lên trang web khiêu dâm.
Người sống sót duy nhất trong gia đình chính là người anh cả. Theo hồ sơ điều tra của cảnh sát, anh cả của Grant đã kết hôn và chuyển ra sống riêng. Do sống xa nhà và không trực tiếp có mặt trong các cuộc cãi vã nên đã thoát khỏi kế hoạch sát hại của Grant.
Ngay sau khi bị bắt giữ, Grant được kiểm tra y tế và cơ quan điều tra khẳng định hắn ta hoàn toàn tỉnh táo, không hề mắc chứng loạn thần hay tâm thần phân liệt.
Vậy tại sao một người có học thức lại sẵn sàng xóa sổ gia đình mình chỉ vì một người phụ nữ chưa từng gặp mặt?
Sự phân ly cảm xúc cực đoan đến mức có thể ngồi chung với thi thể suốt nhiều giờ rồi thản nhiên nạp tiền xem phim là một ẩn số trong tâm lý học tội phạm.
Trong phân tích của mình, tiến sĩ Todd Grande nhìn nhận vấn đề đầu tiên của Grant là sự nhầm lẫn giữa mối quan hệ mua bán dịch vụ với tình yêu đích thực.
Nền tảng mà Grant tham gia có quy chế rất rõ ràng: khách hàng phải trả tiền khoảng 10 USD cho mỗi phút. Một phiên trò chuyện kéo dài 4 tiếng mỗi đêm ngốn của Grant tới 2.400 USD.
Đối với cô người mẫu, đây là công việc kinh doanh. Cô ta nhận tiền boa để đóng vai người tình ngọt ngào và thỏa mãn cái tôi của khách hàng. Một người bình thường đều nhận thức được đâu là ranh giới giữa thực và ảo. Nhưng với Grant, nhận thức của hắn đã bị lỗi hoàn toàn.
Sự thật là cô gái chỉ xuất hiện và phản hồi khi tài khoản nhảy số. Đến khi Grant bị gia đình tịch thu thiết bị, cắt internet và cố gắng liên lạc qua tài khoản mạng không mất phí, cô ta gần như không bao giờ hồi đáp.
Thế nhưng, Grant chối bỏ hoàn toàn thực tế để tự thôi miên bản thân rằng giữa hai người tồn tại một tình yêu định mệnh.
“Ban đầu tôi thực sự không định tiếp tục nói chuyện với cô ấy, nhưng mọi chuyện cứ thế diễn ra... và rồi vì giữa tôi và cô ấy dường như có một sợi dây kết nối cảm xúc, có thể nói như vậy... tôi cảm thấy như... như một mối quan hệ tình cảm thực sự.”
Sự si mê này đã vượt qua ngưỡng sở thích thông thường. Khi bị tách khỏi thế giới ảo, Grant xuất hiện hội chứng nghiện.
Điều này được chính gã phơi bày trong bức thư 8 trang gửi nhóm bạn trên mạng: không thể trò chuyện với cô ấy là trải nghiệm đau đớn nhất đời gã, và gã hoàn toàn tê liệt, không thể hoạt động bình thường nếu thiếu cô ta.
Gã sẵn sàng làm mọi cách để được đến với người tình. Gã lập sẵn danh sách để biến từng người thân ruột thịt thành nguồn cung tài chính khi loạt hình ảnh chụp thẻ tín dụng của bà ngoại, chú, dì, anh em họ trong máy tính gã bị phát hiện.
Vấn đề tâm lý thứ hai đối với Grant là ái kỷ bệnh hoạn.
Dưới góc nhìn chuyên môn, tiến sĩ Todd nhận định mối tình ảo này thực chất là nơi gã thể hiện cái tôi và tìm kiếm lại cảm giác quyền lực.
Grant vốn luôn tự ti khi sống dưới cái bóng của người anh. Anh trai hắn là một y tá gây mê xuất sắc, có thu nhập cao, được đồng nghiệp nể trọng và là niềm tự hào của gia đình.
Grant cũng học ngành y, nhưng giấc mơ ấy đã tan vỡ khi gã bị tước chứng chỉ hành nghề vĩnh viễn và mang trên mình tiền án trộm cắp.
Ở tuổi 29, Grant thất nghiệp, sống ăn bám cha mẹ và tương lai hoàn toàn khép lại.
Thực tại cay đắng ấy là điều gã không thể chấp nhận. Để không phải đối diện, gã trốn vào thế giới ảo của riêng mình và tìm thấy cô người mẫu.
Grant tự viết lại cuộc đời mình. Gã nói dối rằng mình là một game thủ chuyên nghiệp, sở hữu căn nhà riêng sang trọng và lái xe BMW đắt tiền.
Tiến sĩ Todd nói: Mỗi đồng tiền gã ném vào các buổi phát trực tiếp thực chất là chi phí để gã mua lại cảm giác được kính phục và nhìn nhận như một người đàn ông thành đạt.
Đáng nói hơn, sự ái kỷ của Grant nặng nề đến mức gã tự biến mình thành một "vị cứu tinh". Trong thư, gã viết muốn trở thành bờ vai che chở và biến mọi ước mơ của cô gái thành hiện thực.
Và khi người cha ra tối hậu thư đuổi gã ra đường, hành động đó đã trực tiếp đập tan ảo tưởng duy nhất của Grant.
Với một kẻ ái kỷ cực đoan, việc bị tước đi lớp mặt nạ hào nhoáng đồng nghĩa với việc mất đi mọi thứ.
Vậy tại sao Grant lại sát hại cả mẹ và anh trai dù người trực tiếp đuổi gã chỉ là người cha? Tiến sĩ Todd lý giải rằng, việc mẹ và anh trai đứng về phía cha đồng nghĩa với việc họ đã "phản bội" gã, làm sụp đổ viễn cảnh gia đình luôn ủng hộ mình vô điều kiện.
Trong bức thư 8 trang, Grant bộc lộ sự căm hờn sâu sắc đối với gia đình. Gã buộc tội cha và anh trai là những kẻ kiểm soát, ép gã vào trại cai nghiện rồi lén dùng máy tính để nói xấu gã với cô người mẫu.
Gã hoàn toàn đảo ngược vai trò: tự biến mình thành nạn nhân và xem gia đình là "kẻ thù". Và giải pháp duy nhất trong tư duy của Grant là dọn sạch “chướng ngại vật”.
Vấn đề tâm lý nghiêm trọng của Grant còn nằm ở sự trơ lì cảm xúc cùng thiếu hụt hoàn toàn năng lực thấu cảm.
Tiến sĩ Todd chỉ ra rằng, việc đầu tiên gã làm sau khi sát hại cả gia đình là dùng chính tài khoản của người cha để chi thêm tiền vào trang web khiêu dâm.
Đến khi bị bắt và ngồi trong phòng thẩm vấn, sự lạnh lùng của Grant một lần nữa khiến các điều tra viên phải rùng mình.
“Anh ta chưa từng một lần hỏi chúng tôi: 'Bố mẹ và anh trai tôi có sao không?' Với tôi, đó phải là câu hỏi đầu tiên cần phải hỏi. Những lời đó chưa từng thốt ra khỏi miệng anh ta cho đến khi chúng tôi đưa ảnh bằng chứng ra trước mặt.
Thậm chí, gã còn trơ trẽn tìm cách đổ tội cho chính người anh:
“Đã có một vụ nổ súng... tôi không biết nữa, giữa anh Cody và bố tôi.”
Tiến sĩ Todd nhấn mạnh, Grant còn mắc chứng ảo tưởng kiểm soát khi tự tin nghĩ rằng mình đủ thông minh để qua mặt lực lượng cảnh sát bằng một hiện trường giả vụng về.
Gã cài khẩu súng của người cha vào bao bên hông phải nhưng ngược chiều tay thuận của ông, đặt một khẩu súng khác cạnh xác người anh nhưng lại không phải hung khí gây án.
Tại phiên tòa xét xử, bồi thẩm đoàn đã tuyên bố Grant phạm ba tội danh giết người cấp độ một. Dù thoát khỏi án tử hình nhờ lời xin giảm án của người anh cả, Grant vẫn phải nhận ba bản án tù chung thân liên tiếp, vĩnh viễn không có cơ hội ân xá.
Vụ án khép lại nhưng nỗi đau của người duy nhất còn sống sót thì không bao giờ nguôi ngoai. Grant đã tự hủy diệt tất cả những người yêu thương gã nhất, chỉ để đổi lấy sự chú ý của một người xa lạ.
Podcast Hộp Đen xin được phép kết thúc tại đây. Hẹn gặp lại quý vị vào tuần sau!
Xem tiếp
(Tiếng nấc nghẹn)
"Anh vẫn yêu em. Hãy nhớ rằng mẹ, Cody và bố cũng yêu em như thế. Không một ai yêu em nhiều hơn hay ít hơn đâu."
Lời tha thứ nghẹn ngào vang lên trong phòng thẩm vấn của cảnh sát Florida vào một ngày cuối tháng 1 năm 2019. Nhưng kẻ ngồi đối diện - Grant Amato - vẫn lạnh lùng. Hắn đã nổ súng tàn sát gần như toàn bộ gia đình chỉ vì một mối tình ảo với cô gái chưa từng chạm mặt ngoài đời thực. Gã đã để sự si mê biến mình thành ác quỷ, đánh đổi cả sinh mạng của những người yêu thương hắn nhất.
Kết quả giám định y khoa khẳng định Grant hoàn toàn tỉnh táo, không hề tâm thần hay loạn thần. Vậy điều gì đã triệt tiêu hoàn toàn chút nhân tính cuối cùng?
Các chuyên gia lý giải ra sao về sự trượt dài của một ác quỷ?
Bạn đang nghe Podcast Hộp Đen
Nơi nhìn lại những vụ án nghiêm trọng trong hình sự Việt Nam và thế giới. Xuất bản vào trưa thứ 3 hàng tuần trên báo VnExpress!
Bài podcast này được tổng hợp từ nhiều tài liệu của Cảnh sát hạt Seminole, chương trình Killer Cases của đài A&E và phân tích tâm lý tội phạm của Tiến sĩ Todd Grande.
Trước bi kịch, Grant từng là một cử nhân điều dưỡng, sống cùng cha mẹ và người anh trai thứ hai thành đạt tại bang Florida.
Mùa hè năm 2018, tương lai của gã sụp đổ hoàn toàn khi bị tước giấy phép hành nghề vì tội trộm thuốc an thần tại bệnh viện. Thất nghiệp và suy sụp, gã tự giam mình trong phòng rồi sa chân vào thế giới khiêu dâm trực tuyến.
Tại đây, Grant rơi vào cơn cuồng si với một cô người mẫu. Để có tiền trả mức phí trò chuyện đắt đỏ hàng đêm, gã lén bòn rút của cha mẹ và anh trai.
“Cậu nghĩ mình đã tiêu hết bao nhiêu?" - "Tôi đoán khoảng gần 200.000 USD."
"200.000 USD ư?" - "Vâng."
Thương con, gia đình không báo cảnh sát mà đứng ra trả nợ thay, đồng thời đưa gã vào trung tâm cai nghiện với điều kiện tiên quyết: nếu còn liên lạc với cô gái qua mạng, gã sẽ bị đuổi ra khỏi nhà vĩnh viễn.
Thế nhưng, Grant tự ý bỏ trại chỉ sau hai tuần. Khi bị người cha bắt quả tang, ra lệnh phải dọn đồ rời đi ngay lập tức và từ đây một kế hoạch đã hình thành trong tâm trí gã.
Và ngày định mệnh đó đến.
Hắn dùng súng sát hại bố, mẹ và anh trai thứ 2. Gây án xong, gã bình tĩnh ngụy tạo hiện trường giả. Gã cài súng vào hông phải của người cha, đồng thời đặt một khẩu súng khác cạnh xác người anh cùng các vỏ đạn rải xung quanh hòng đánh lừa giám định pháp y.
Thậm chí, gã còn dùng ngón tay của người cha để mở khóa ứng dụng ngân hàng, chuyển tiền vào tài khoản của mình rồi lái xe ra siêu thị, bắt wifi miễn phí để nạp ngay 600 USD tiếp tục lên trang web khiêu dâm.
Người sống sót duy nhất trong gia đình chính là người anh cả. Theo hồ sơ điều tra của cảnh sát, anh cả của Grant đã kết hôn và chuyển ra sống riêng. Do sống xa nhà và không trực tiếp có mặt trong các cuộc cãi vã nên đã thoát khỏi kế hoạch sát hại của Grant.
Ngay sau khi bị bắt giữ, Grant được kiểm tra y tế và cơ quan điều tra khẳng định hắn ta hoàn toàn tỉnh táo, không hề mắc chứng loạn thần hay tâm thần phân liệt.
Vậy tại sao một người có học thức lại sẵn sàng xóa sổ gia đình mình chỉ vì một người phụ nữ chưa từng gặp mặt?
Sự phân ly cảm xúc cực đoan đến mức có thể ngồi chung với thi thể suốt nhiều giờ rồi thản nhiên nạp tiền xem phim là một ẩn số trong tâm lý học tội phạm.
Trong phân tích của mình, tiến sĩ Todd Grande nhìn nhận vấn đề đầu tiên của Grant là sự nhầm lẫn giữa mối quan hệ mua bán dịch vụ với tình yêu đích thực.
Nền tảng mà Grant tham gia có quy chế rất rõ ràng: khách hàng phải trả tiền khoảng 10 USD cho mỗi phút. Một phiên trò chuyện kéo dài 4 tiếng mỗi đêm ngốn của Grant tới 2.400 USD.
Đối với cô người mẫu, đây là công việc kinh doanh. Cô ta nhận tiền boa để đóng vai người tình ngọt ngào và thỏa mãn cái tôi của khách hàng. Một người bình thường đều nhận thức được đâu là ranh giới giữa thực và ảo. Nhưng với Grant, nhận thức của hắn đã bị lỗi hoàn toàn.
Sự thật là cô gái chỉ xuất hiện và phản hồi khi tài khoản nhảy số. Đến khi Grant bị gia đình tịch thu thiết bị, cắt internet và cố gắng liên lạc qua tài khoản mạng không mất phí, cô ta gần như không bao giờ hồi đáp.
Thế nhưng, Grant chối bỏ hoàn toàn thực tế để tự thôi miên bản thân rằng giữa hai người tồn tại một tình yêu định mệnh.
“Ban đầu tôi thực sự không định tiếp tục nói chuyện với cô ấy, nhưng mọi chuyện cứ thế diễn ra... và rồi vì giữa tôi và cô ấy dường như có một sợi dây kết nối cảm xúc, có thể nói như vậy... tôi cảm thấy như... như một mối quan hệ tình cảm thực sự.”
Sự si mê này đã vượt qua ngưỡng sở thích thông thường. Khi bị tách khỏi thế giới ảo, Grant xuất hiện hội chứng nghiện.
Điều này được chính gã phơi bày trong bức thư 8 trang gửi nhóm bạn trên mạng: không thể trò chuyện với cô ấy là trải nghiệm đau đớn nhất đời gã, và gã hoàn toàn tê liệt, không thể hoạt động bình thường nếu thiếu cô ta.
Gã sẵn sàng làm mọi cách để được đến với người tình. Gã lập sẵn danh sách để biến từng người thân ruột thịt thành nguồn cung tài chính khi loạt hình ảnh chụp thẻ tín dụng của bà ngoại, chú, dì, anh em họ trong máy tính gã bị phát hiện.
Vấn đề tâm lý thứ hai đối với Grant là ái kỷ bệnh hoạn.
Dưới góc nhìn chuyên môn, tiến sĩ Todd nhận định mối tình ảo này thực chất là nơi gã thể hiện cái tôi và tìm kiếm lại cảm giác quyền lực.
Grant vốn luôn tự ti khi sống dưới cái bóng của người anh. Anh trai hắn là một y tá gây mê xuất sắc, có thu nhập cao, được đồng nghiệp nể trọng và là niềm tự hào của gia đình.
Grant cũng học ngành y, nhưng giấc mơ ấy đã tan vỡ khi gã bị tước chứng chỉ hành nghề vĩnh viễn và mang trên mình tiền án trộm cắp.
Ở tuổi 29, Grant thất nghiệp, sống ăn bám cha mẹ và tương lai hoàn toàn khép lại.
Thực tại cay đắng ấy là điều gã không thể chấp nhận. Để không phải đối diện, gã trốn vào thế giới ảo của riêng mình và tìm thấy cô người mẫu.
Grant tự viết lại cuộc đời mình. Gã nói dối rằng mình là một game thủ chuyên nghiệp, sở hữu căn nhà riêng sang trọng và lái xe BMW đắt tiền.
Tiến sĩ Todd nói: Mỗi đồng tiền gã ném vào các buổi phát trực tiếp thực chất là chi phí để gã mua lại cảm giác được kính phục và nhìn nhận như một người đàn ông thành đạt.
Đáng nói hơn, sự ái kỷ của Grant nặng nề đến mức gã tự biến mình thành một "vị cứu tinh". Trong thư, gã viết muốn trở thành bờ vai che chở và biến mọi ước mơ của cô gái thành hiện thực.
Và khi người cha ra tối hậu thư đuổi gã ra đường, hành động đó đã trực tiếp đập tan ảo tưởng duy nhất của Grant.
Với một kẻ ái kỷ cực đoan, việc bị tước đi lớp mặt nạ hào nhoáng đồng nghĩa với việc mất đi mọi thứ.
Vậy tại sao Grant lại sát hại cả mẹ và anh trai dù người trực tiếp đuổi gã chỉ là người cha? Tiến sĩ Todd lý giải rằng, việc mẹ và anh trai đứng về phía cha đồng nghĩa với việc họ đã "phản bội" gã, làm sụp đổ viễn cảnh gia đình luôn ủng hộ mình vô điều kiện.
Trong bức thư 8 trang, Grant bộc lộ sự căm hờn sâu sắc đối với gia đình. Gã buộc tội cha và anh trai là những kẻ kiểm soát, ép gã vào trại cai nghiện rồi lén dùng máy tính để nói xấu gã với cô người mẫu.
Gã hoàn toàn đảo ngược vai trò: tự biến mình thành nạn nhân và xem gia đình là "kẻ thù". Và giải pháp duy nhất trong tư duy của Grant là dọn sạch “chướng ngại vật”.
Vấn đề tâm lý nghiêm trọng của Grant còn nằm ở sự trơ lì cảm xúc cùng thiếu hụt hoàn toàn năng lực thấu cảm.
Tiến sĩ Todd chỉ ra rằng, việc đầu tiên gã làm sau khi sát hại cả gia đình là dùng chính tài khoản của người cha để chi thêm tiền vào trang web khiêu dâm.
Đến khi bị bắt và ngồi trong phòng thẩm vấn, sự lạnh lùng của Grant một lần nữa khiến các điều tra viên phải rùng mình.
“Anh ta chưa từng một lần hỏi chúng tôi: 'Bố mẹ và anh trai tôi có sao không?' Với tôi, đó phải là câu hỏi đầu tiên cần phải hỏi. Những lời đó chưa từng thốt ra khỏi miệng anh ta cho đến khi chúng tôi đưa ảnh bằng chứng ra trước mặt.
Thậm chí, gã còn trơ trẽn tìm cách đổ tội cho chính người anh:
“Đã có một vụ nổ súng... tôi không biết nữa, giữa anh Cody và bố tôi.”
Tiến sĩ Todd nhấn mạnh, Grant còn mắc chứng ảo tưởng kiểm soát khi tự tin nghĩ rằng mình đủ thông minh để qua mặt lực lượng cảnh sát bằng một hiện trường giả vụng về.
Gã cài khẩu súng của người cha vào bao bên hông phải nhưng ngược chiều tay thuận của ông, đặt một khẩu súng khác cạnh xác người anh nhưng lại không phải hung khí gây án.
Tại phiên tòa xét xử, bồi thẩm đoàn đã tuyên bố Grant phạm ba tội danh giết người cấp độ một. Dù thoát khỏi án tử hình nhờ lời xin giảm án của người anh cả, Grant vẫn phải nhận ba bản án tù chung thân liên tiếp, vĩnh viễn không có cơ hội ân xá.
Vụ án khép lại nhưng nỗi đau của người duy nhất còn sống sót thì không bao giờ nguôi ngoai. Grant đã tự hủy diệt tất cả những người yêu thương gã nhất, chỉ để đổi lấy sự chú ý của một người xa lạ.
Podcast Hộp Đen xin được phép kết thúc tại đây. Hẹn gặp lại quý vị vào tuần sau!