Ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp Việt làm chủ công nghệ bán dẫn, vi mạch

Doanh nghiệp trong nước được ưu tiên hỗ trợ nghiên cứu, làm chủ công nghệ bán dẫn, vi mạch, vật liệu điện tử và tự động hóa, trong bối cảnh ngành còn phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài.

Đây là một trong những yêu cầu tại Thông báo 481 của Văn phòng Chính phủ, kết luận của Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại buổi làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn ngành điện tử, bán dẫn.

Theo thông báo, ngành điện tử hiện phụ thuộc lớn vào nguồn cung linh kiện, nguyên vật liệu và công nghệ từ nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế. Doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi sản xuất, cung ứng ở mức thấp. Giá trị nhập khẩu linh kiện, nguyên vật liệu, thiết bị đầu vào cũng lớn hơn nhiều so với xuất khẩu cùng kỳ, dẫn đến nhập siêu cục bộ ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.

Để nâng năng lực nội tại của ngành, Bộ Công Thương được giao rà soát, cập nhật danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên cho điện tử, tập trung vào linh kiện, vật liệu có nhu cầu lớn và khả năng nội địa hóa. Cơ chế hỗ trợ được nghiên cứu theo chuỗi, sản phẩm thay vì dàn trải, đơn lẻ.

Bộ này cũng sẽ xây dựng chương trình kết nối, phát triển nhà cung cấp Việt Nam cho các tập đoàn điện tử, bán dẫn và công nghệ trong và ngoài nước, dựa trên từng chuỗi sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu của doanh nghiệp. Đồng thời, cơ quan quản lý tăng cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó biến động thương mại quốc tế, tận dụng các FTA và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nguồn cung đầu vào.

Về chính sách tài chính, Bộ Tài chính được giao rà soát các kiến nghị ưu đãi thuế cho sản xuất linh kiện, vật liệu điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Cơ quan này sẽ phối hợp Bộ Công Thương đề xuất chính sách thuế theo hướng vừa khuyến khích sản xuất trong nước với những linh kiện, sản phẩm đã có khả năng sản xuất, vừa tạo thuận lợi nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu mà trong nước chưa đáp ứng được. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 10.

Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu chính sách tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ điện tử và đơn vị đầu tư đổi mới công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng điện tử, bán dẫn được chú trọng tạo điều kiện tiếp cận vốn.

Với công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền trong bán dẫn, vi mạch, vật liệu điện tử và tự động hóa. Các nhiệm vụ phát triển công nghệ lõi tập trung vào thiết kế vi mạch, vật liệu bán dẫn, đóng gói - kiểm thử, gắn với các sản phẩm, linh kiện có khả năng nội địa hóa.

Bộ này cũng phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế ưu đãi với doanh nghiệp đầu tư R&D, sản xuất linh kiện, vật liệu điện tử trong nước; tăng bảo hộ sở hữu trí tuệ, đăng ký sáng chế và hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp thông lệ quốc tế.

Về nhân lực, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ được yêu cầu đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao trong thiết kế vi mạch, bán dẫn, điện tử, tự động hóa và vật liệu; tăng hợp tác quốc tế, thu hút chuyên gia. Liên kết giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cũng được thúc đẩy trong đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn trong nước được yêu cầu chủ động nâng cấp năng lực công nghệ, quản trị chất lượng, tự động hóa, chuyển đổi số, R&D và nhân lực, từng bước chuyển từ công đoạn có giá trị gia tăng thấp sang sản xuất linh kiện, vật liệu và các khâu có hàm lượng công nghệ cao hơn.

Trong khi đó, doanh nghiệp FDI phải chủ động tham gia phát triển hệ sinh thái điện tử tại Việt Nam, mở rộng danh sách nhà cung cấp trong nước, chia sẻ tiêu chuẩn, quy trình quản lý chất lượng và đào tạo nhân lực, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Các doanh nghiệp cũng được yêu cầu gắn nhập khẩu với sản xuất và xuất khẩu, sử dụng hiệu quả nguyên liệu, máy móc, thiết bị nhập khẩu, bảo đảm đầu vào nhập khẩu tạo ra năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và kim ngạch xuất khẩu tại Việt Nam.

Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam được giao làm đầu mối kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, xác định những sản phẩm, linh kiện, vật liệu và công đoạn có khả năng nội địa hóa để tập trung phát triển.

Hải My