"Iran đã đồng ý hoàn toàn và triệt để với các cuộc thanh tra hạt nhân cấp cao nhất trong thời gian dài, thậm chí là vô thời hạn. Điều này đảm bảo tính trung thực về hạt nhân", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/6 đăng trên mạng xã hội Truth Social. "Nếu họ không đồng ý điều này, sẽ không có thêm bất cứ cuộc đàm phán nào nữa".
Ông Trump tuyên bố dựa trên điều này và "những nhượng bộ lớn khác mà Iran đưa ra", ông đồng ý không thực hiện lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng Iran. Tuy nhiên, các chiến hạm Mỹ vẫn ở nguyên vị trí phòng trường hợp tái áp đặt phong tỏa, dù ông Trump cho rằng rất khó xảy ra.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 22/6. Ảnh: AP
Ngoài ra, các khoản tiền của Iran đang bị đóng băng sẽ được giữ trong tài khoản ký quỹ mà Mỹ kiểm soát, dùng để mua vật tư y tế và thực phẩm từ nước này, trong đó có ngô, lúa mì và đậu nành.
"Đây là những thứ mà Iran đang rất cần. Họ đối mặt với khủng hoảng nhân đạo và tôi cảm thấy phải giúp đỡ ngay lúc này, trước khi mọi thứ quá muộn", ông Trump viết. "Các cuộc đàm phán đang diễn ra tốt đẹp".
Bình luận được ông Trump đưa ra sau khi Iran tuyên bố Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) sẽ không được tới các cơ sở hạt nhân đã bị đánh bom của nước này, gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
"Chúng tôi chưa có cuộc gặp nào với Tổng giám đốc IAEA, cũng như chưa có kế hoạch để cơ quan này thanh tra các cơ sở hạt nhân Iran bị hư hại trong chiến sự với Mỹ và Israel", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói, đề cập tới xung đột hồi tháng 6/2025.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Ali Bahreini cùng ngày đưa ra thông điệp tương tự, cho biết nước này chưa đưa ra quyết định về việc cho thanh tra viên của IAEA tới các cơ sở hạt nhân.
Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Iran và Mỹ ngày 17/6 ký bản ghi nhớ để chấm dứt cuộc xung đột gây hỗn loạn khắp Trung Đông và làm rung chuyển nền kinh tế hàng đầu, bắt đầu 60 ngày để giải quyết các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt.
Hoạt động ngoại giao về thỏa thuận cuối cùng được đẩy mạnh vào ngày 23/6, khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi tới Pakistan, một trong hai quốc gia làm trung gian đàm phán. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng bắt đầu chuyến công du tới các nước đồng minh ở vùng Vịnh.
Trong cuộc thảo luận với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán, và Ngoại trưởng Araghchi, Quốc vương Oman Haitham bin Tariq bày tỏ hy vọng về thành công trong việc đạt được giải pháp hòa bình. Oman là bên trung gian còn lại trong đàm phán Mỹ - Iran.
Các nhà trung gian hòa giải Pakistan và Qatar cho biết Mỹ - Iran đã thống nhất lộ trình đạt thỏa thuận cuối cùng trong 60 ngày. Theo truyền thông Iran, hai bên đã nhất trí thành lập 4 nhóm đàm phán về hạt nhân, lệnh trừng phạt và các vấn đề khác.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Reuters)
Thêm VnExpress trên Google
