Nhiệt độ cực đoan phủ bóng World Cup 2026

Nhóm chuyên gia khí hậu và y học thể thao cho rằng các biện pháp chống sốc nhiệt hiện nay của FIFA là không đầy đủ, có thể khiến cầu thủ đối mặt nguy cơ tổn hại sức khỏe nghiêm trọng tại World Cup 2026.

Trong thư ngỏ gửi Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA), 20 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu về y tế, khí hậu và hiệu suất thể thao cho rằng hướng dẫn hiện tại của FIFA đã lỗi thời so với các nghiên cứu mới nhất, đồng thời "khó có thể biện minh". Các chuyên gia ký tên trong thư ngỏ đến từ Anh, Mỹ, Canada, Australia và nhiều nước châu Âu.

Họ kêu gọi FIFA áp dụng các biện pháp bảo vệ mạnh tay hơn, gồm hoãn hoặc dời trận đấu khi WBGT vượt 28 độ C. WBGT là tiêu chuẩn quốc tế đánh giá mức độ căng thẳng nhiệt lên cơ thể dựa trên nhiệt độ và độ ẩm. Mức WBGT khoảng 28 độ C được xem là ngưỡng bắt đầu gây nguy hiểm đáng kể cho VĐV chuyên nghiệp.

Các biện pháp khác là tăng thời gian nghỉ làm mát lên tối thiểu sáu phút mỗi hiệp (cooling break), nâng cấp các phương án làm mát cho cầu thủ, thường xuyên cập nhật hướng dẫn theo nghiên cứu khoa học mới nhất và áp dụng các tiêu chuẩn do nghiệp đoàn cầu thủ thế giới Fifpro đề xuất.

Andrew Simms, Giám đốc Viện Thời tiết Mới (New Weather Institute) và là người biên soạn bức thư, tuyên bố an toàn cầu thủ là vấn đề cấp bách. "Mọi thứ có thể diễn biến rất nhanh khi cơ thể bị quá nhiệt. Chúng tôi lo ngại FIFA đang hành xử thiếu thận trọng với sức khỏe và sự an toàn của cầu thủ", ông nói với BBC Sports.

Giáo sư Douglas Casa từ Đại học Connecticut cho rằng nhiều hướng dẫn hiện tại của FIFA còn rất xa mới đạt yêu cầu. "Ba phút nghỉ làm mát mỗi hiệp là không đủ. Thời gian tối thiểu nên là năm phút, tốt nhất là sáu phút", ông nhận định.

FIFA từ chối bình luận trực tiếp về bức thư của các nhà khoa học nhưng cho biết sẽ áp dụng "mô hình giảm thiểu tác động nhiệt theo nhiều cấp độ" trong suốt giải đấu. Cơ quan này cam kết bảo vệ sức khỏe và an toàn của cầu thủ, trọng tài, người hâm mộ, tình nguyện viên và nhân viên, đồng thời khẳng định các rủi ro liên quan đến khí hậu đã được tính toán trong kế hoạch tổ chức giải.

Theo đại diện FIFA, ban tổ chức sẽ có đội ngũ hỗ trợ khí tượng chuyên biệt tại các thành phố đăng cai, đồng thời liên tục theo dõi chỉ số WBGT và chỉ số nhiệt để đưa ra quyết định theo thời gian thực.

FIFA cũng khẳng định lịch thi đấu đã được xây dựng có tính đến yếu tố khí hậu, gồm điều chỉnh giờ bóng lăn, hạn chế các trận đấu vào thời điểm nóng nhất trong ngày và ưu tiên các sân có mái che cho những trận đấu ở khu vực nhiệt độ cao.

Tổ chức này cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình thời tiết và kích hoạt các phương án dự phòng khi cần thiết nhằm đảm bảo giải đấu "an toàn và bền vững".

Các hiện tượng thời tiết cực đoan được dự báo sẽ là thách thức lớn tại World Cup 2026, diễn ra ở Mỹ, Canada và Mexico, tương tự FIFA Club World Cup 2025 trên đất Mỹ. Các nhà nghiên cứu cảnh báo nhiệt độ tại 14 trong số 16 sân vận động đăng cai có thể vượt ngưỡng nguy hiểm.

Tại miền nam nước Mỹ và miền bắc Mexico, nhiệt độ ban ngày vào mùa hè thường dao động 30-35 độ C, thậm chí tiến sát 40 độ C trong các đợt nóng cực đoan.

Khi kết hợp các yếu tố như độ ẩm, tốc độ gió và cường độ bức xạ mặt trời, cầu thủ thi đấu tại các thành phố chủ nhà có nguy cơ chịu mức căng thẳng nhiệt cực cao đối với cơ thể.

Ngoài nắng nóng, giải đấu còn có nguy cơ đối mặt giông bão và ô nhiễm không khí do cháy rừng - vốn phổ biến vào mùa hè tại Bắc Mỹ.

Phân tích mới từ tổ chức World Weather Attribution (WWA) cho thấy cầu thủ và người hâm mộ sẽ phải đối mặt nguy cơ nóng ẩm khắc nghiệt cao hơn nhiều so với World Cup 1994 - giải đấu cũng tổ chức tại khu vực này.

Theo nghiên cứu, khoảng 25% số trận có thể diễn ra trong điều kiện WBGT vượt 26 độ C, trong khi khoảng năm trận có khả năng vượt mốc 28 độ C - tương đương mức nhiệt khô khoảng 38 độ C hoặc 30 độ C trong môi trường độ ẩm cao. Fifpro xem đây là ngưỡng không an toàn để thi đấu.

WWA nhận định nguy cơ xuất hiện các điều kiện thời tiết cực đoan hiện gần gấp đôi so với năm 1994 do tác động của biến đổi khí hậu.

Hồng Duy (theo BBC)