Manzambi - tiền vệ 20 tuổi phá loạt kỷ lục World Cup

Chỉ sau bốn trận cho Thụy Sĩ tại World Cup 2026, Johan Manzambi từ cầu thủ dự bị trở thành hiện tượng của giải, liên tiếp xô đổ những cột mốc dành cho cầu thủ trẻ.

Đường kiến tạo cho Breel Embolo mở tỷ số trong trận thắng Algeria 2-0 ở vòng 1/16 đưa Manzambi vào lịch sử. Theo thống kê của Opta, ở tuổi 20 và 261 ngày, tiền vệ Thụy Sĩ là cầu thủ trẻ nhất kể từ năm 1966 ghi dấu giày vào 5 bàn thắng tại một kỳ World Cup, với ba bàn và hai kiến tạo. Hãng chọn mốc 1966 vì những năm trước đó không đủ tư liệu để thống kê.

Trong thế kỷ 21, chỉ một cầu thủ dưới 21 tuổi từng chạm mốc này là Thomas Muller tại World Cup 2010, khi anh góp dấu giày vào tám bàn. Khi đó, Muller già hơn vài tuần tuổi so với Manzambi hiện tại.

Điều đáng nói là tiền vệ sinh năm 2005 không đạt thành tích ấy nhờ được đá chính từ đầu giải. Anh bắt đầu World Cup 2026 trên ghế dự bị trong trận gặp Qatar, rồi tiếp tục dự bị vào sân trước Bosnia & Herzegovina. Chỉ sau ít phút có mặt, Manzambi ghi liền hai bàn, trở thành cầu thủ trẻ nhất lịch sử World Cup lập cú đúp sau khi vào thay người, đồng thời là cầu thủ Thụy Sĩ đầu tiên làm được điều này.

Anh còn đứng trước cơ hội lập hat-trick và viết thêm một cột mốc khác nếu được đá quả phạt đền ở phút bù. Tuy nhiên, đội trưởng Granit Xhaka vẫn thực hiện theo đúng thứ tự đá phạt đền của đội. Manzambi sau đó cho biết anh không hề xin quyền đá phạt đền, bởi chiến thắng quan trọng hơn thành tích cá nhân. Xhaka cũng giải thích rằng đội tuyển có quy định rõ ràng và cầu thủ trẻ "rồi sẽ đến lượt".

Sau màn trình diễn bùng nổ trước Bosnia & Herzegovina, Manzambi tiếp tục ghi một bàn và kiến tạo một bàn trong chiến thắng 2-1 trước chủ nhà Canada để giành đỉnh bảng B. Đến trận gặp Algeria ở vòng 1/16, anh lại trở thành nhân vật nổi bật nhất.

Phút 10, Manzambi nhận bóng từ giữa sân, tăng tốc vượt qua loạt cầu thủ Algeria trước khi xâm nhập cấm địa. Sau một nhịp xử lý khéo léo loại bỏ hậu vệ Aissa Mandi, anh căng ngang vừa tầm để Embolo đệm bóng vào lưới trống.

Pha kiến tạo của Manzambi cho Embolo

Pha bóng này báo Anh Chronicle Live gọi là "đường kiến tạo hay nhất World Cup 2026". Một số người so sánh Manzambi với Jude Bellingham nhờ sự kết hợp giữa nền tảng thể chất, tốc độ và kỹ thuật. Có người còn nhận xét tiền vệ Thụy Sĩ là "quái vật", hay "điện ảnh" sau màn độc diễn gần hết chiều dài sân. Thống kê cho thấy hiệu suất của Manzambi ấn tượng. Anh đã góp dấu giày vào 5 bàn thắng chỉ sau 174 phút thi đấu tại World Cup 2026.

HLV Murat Yakin nhiều lần đề cao giá trị của học trò 20 tuổi. Ông cho rằng Manzambi là mẫu cầu thủ có thể sử dụng ở gần như mọi vị trí trên hàng tiền vệ và cả hai cánh. Theo HLV Thụy Sĩ, sự tiến bộ của Manzambi đã diễn ra liên tục trong hơn một năm qua. "Bạn có thể dùng cậu ấy ở mọi vị trí. Chúng tôi đã chứng kiến sự phát triển từng ngày của Manzambi. Đó là cầu thủ quý giá và xuất sắc", Yakin nói.

Sau trận thắng Algeria, HLV Thụy Sĩ tiếp tục dành lời khen cho học trò. Ông đánh giá Manzambi luôn biết cách tạo ra khác biệt ở đúng thời điểm đội bóng cần nhất, đồng thời ca ngợi khả năng tập trung, tinh thần làm việc và thái độ chuyên nghiệp của tiền vệ này.

Đồng đội cũng không tiếc lời. Embolo cho rằng "95% bàn thắng là của Manzambi", bởi anh chỉ việc đệm bóng vào lưới sau pha kiến tạo hoàn hảo. Dan Ndoye gọi Manzambi là cầu thủ "không thể tin nổi", người giúp Thụy Sĩ mạnh hơn rất nhiều. Trong khi đó, Xhaka nhận xét đàn em ngày càng tiến bộ qua từng trận, luôn thi đấu với khát khao lớn và hỗ trợ đội bóng cả khi không có bóng.

Khả năng hoạt động của Manzambi cũng tạo nên khác biệt. Anh là mẫu tiền vệ con thoi, có thể kéo bóng từ giữa sân, rê qua đối thủ, hoạt động ở trung lộ hoặc dạt cánh mà vẫn giữ được sự nguy hiểm. Trước Algeria, gần như mọi pha tấn công đáng chú ý của Thụy Sĩ đều đi qua đôi chân tiền vệ số 9.

Ít ai biết rằng thuở nhỏ, Manzambi từng mơ trở thành thủ môn. Chính cha anh là người thuyết phục con trai từ bỏ ý định này để chuyển lên chơi tiền vệ. Quyết định ấy giờ trở thành bước ngoặt của sự nghiệp.

Manzambi sinh tại Geneva trong gia đình có bố mẹ gốc Angola và CHDC Congo. Anh bắt đầu chơi bóng từ năm bốn tuổi, trưởng thành từ Servette trước khi chuyển sang Freiburg. Trong màu áo tuyển Thụy Sĩ, anh mới chơi 15 trận nhưng đã ghi năm bàn. World Cup 2026 là giải đấu đầu tiên ở cấp ĐTQG, nhưng cũng đủ để biến tiền vệ 20 tuổi thành phát hiện lớn.

Phong độ thăng hoa khiến giá trị của Manzambi tăng mạnh. Freiburg chuẩn bị nhận nhiều đề nghị chuyển nhượng lớn sau World Cup. Tiền vệ này hiện được định giá khoảng 50 triệu euro (57 triệu USD), nhưng mức phí có thể còn tăng nếu tiếp tục tỏa sáng ở vòng knock-out.

Thụy Sĩ vừa lần đầu thắng một trận knock-out ở World Cup kể từ năm 1938. Với Manzambi, giải đấu trên đất Bắc Mỹ dường như mới chỉ là điểm khởi đầu. Chỉ phải gặp Colombia hoặc Ghana ở vòng 1/8, thầy trò Yakin hoàn toàn có thể kỳ vọng suất tứ kết, nếu Manzambi tiếp tục thăng hoa.

Xuân Bình