Hơi nóng chiến sự làm đảo lộn cuộc sống ở Crimea

Hàng loạt đòn tập kích của Ukraine khiến Crimea rơi vào cảnh mất điện, khan hiếm nhiên liệu và du lịch sụt giảm, phơi bày tác động của chiến sự.

Trong hơn 4 năm qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cố gắng bảo vệ người dân Nga khỏi những hậu quả của xung đột Ukraine. Nhưng giờ đây, người dân tại Crimea, bán đảo du lịch nổi tiếng với những bãi biển cát trắng, đang phần nào nếm trải sức nóng từ cuộc chiến.

Ukraine đã biến bán đảo ở biển Đen thành mặt trận mới với hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) mỗi ngày vào các cơ sở điện và nhiên liệu trọng yếu của Crimea. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mô tả đây là "các lệnh trừng phạt tầm xa" đối với Nga.

Người dân ở Crimea, bán đảo mà Nga sáp nhập năm 2014, đang liên tục đối mặt với lệnh báo động phòng không, tình trạng mất điện liên miên và xăng dầu khan hiếm. Lãnh đạo Crimea Sergey Aksyonov hôm 12/6 thông báo thỏa thuận với hai nhà cung cấp xăng dầu lớn là ATAN và TES để quy định giá bán lẻ nhiên liệu từ 13/6.

Theo thỏa thuận này, giá xăng A95 được quy định ở mức 86 ruble/lít (0,95 USD), còn dầu diesel là 85 ruble. Trong cuộc họp với các bộ trưởng tại Điện Kremlin hôm 28/6, Tổng thống Putin thừa nhận chiến dịch tập kích của Ukraine đã gây ra tình trạng "thiếu hụt nhiên liệu nhất định" trong ngắn hạn ở nhiều vùng tại Nga, thêm rằng chính phủ đang giải quyết vấn đề này.

Người dân Crimea cho biết các dịch vụ cơ bản như trường mầm non, thu gom rác và các cây rút tiền đã ngừng hoạt động. Tại Yalta, thành phố trên bờ biển phía đông nam Crimea, Viktoria Spivakova cho biết cô đã nghỉ việc để ở nhà chăm con vì lớp học mầm non bị hủy bỏ. Do xăng khan hiếm, cô cũng không thể đưa con đến điểm trông trẻ khẩn cấp.

Chính quyền Crimea tuần trước ban bố tình trạng khẩn cấp cấp vùng tại Cộng hòa Crimea và thành phố Sevastopol để "giải quyết nhanh chóng các nhiệm vụ liên quan đến đảm bảo vận hành ổn định của tất cả lĩnh vực". Ông Aksyonov hôm 25/6 thừa nhận bán đảo đang trải qua "giai đoạn đầy thách thức" và "tình hình nhiên liệu" là bài toán nan giải nhất.

Tại Sevastopol, Maksim Tikhomirov, cư dân 46 tuổi, cho biết tình trạng mất điện đã diễn ra nhiều ngày qua. Tình trạng khẩn cấp đã buộc các cửa hàng phải đóng cửa lúc 20h mỗi ngày, nhưng hầu hết đã đóng cửa hoàn toàn vì hàng đông lạnh và hàng bảo quản lạnh bị hư hỏng do không có điện.

"Riêng tại Sevastopol, tình hình rất khó khăn. Hầu hết các cửa hàng đều không hoạt động. Không thể rút tiền mặt. Giao thông công cộng hoạt động hạn chế", ông nói.

Bị ảnh hưởng nặng nề nhất là ngành du lịch của Crimea. Bán đảo này đã thu hút khoảng 7 triệu du khách vào năm ngoái, mang lại 60 triệu USD doanh thu theo số liệu công bố chính thức.

Với việc trạm xăng đóng cửa và các phương tiện như tàu, phà hoạt động hạn chế, hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga cho biết lượng đặt phòng ở Crimea đã giảm khoảng 50% trong những tuần đầu tiên của mùa hè và có thể còn giảm sâu hơn.

Đối với những du khách đã đến Crimea, họ phải tìm trong các nhóm trò chuyện và bản đồ trực tuyến thông tin về trạm xăng có thể còn mở cửa hoặc nơi có thể mua nhiên liệu.

Anna Ivanova, du khách 32 tuổi đến từ Moskva, đã tìm thấy một người bán xăng trên chợ đen với giá 500 ruble (khoảng 6,42 USD) một lít, cao gấp gần 6 lần so với mức giá quy định.

"Không xảy ra tình trạng hoảng loạn, nhưng chắc chắn số lượng du khách đến bán đảo đã ít hơn so với cùng kỳ năm ngoái", cô nói.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25/6 tuyên bố mở chiến dịch tập kích trong 40 ngày nhằm gây sức ép để Nga chấm dứt chiến sự. Crimea được coi là mặt trận trọng điểm của Ukraine trong chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa này.

Ông Putin hôm 28/6 thông báo nhiệm vụ cấp thiết hiện nay là tăng cường năng lực phòng không và đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, đặc biệt cho bán đảo Crimea.

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine là một phần của chiến dịch thông tin nhằm làm suy giảm tinh thần của nước Nga. Ông cho hay Ukraine đã đề nghị hai nước ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ nhau và giới hạn giao tranh ở 4 tỉnh Nga tuyên bố sáp nhập.

"Đã có những đề xuất mới, trong đó có hai bên ngừng các cuộc tập kích tầm xa. Rõ ràng đề xuất được đưa ra vì các đòn phản công của chúng ta mạnh mẽ hơn, gây tác động lớn hơn và thẳng thắn mà nói là mang tính hủy diệt cao hơn", Tổng thống Nga nói.

Sevastopol, thành phố lớn nhất Crimea, đang phải hạn chế cung cấp điện nhằm tránh gây quá tải hệ thống, sau khi Ukraine liên tiếp tập kích vào hạ tầng năng lượng. Thị trưởng Mikhail Razvozhayev ngày 24/6 lên án những đòn tập kích của Ukraine nhắm vào hạ tầng năng lượng trên bán đảo là "hiểm ác", nhằm mục tiêu "gieo rắc hoảng loạn"

Chính quyền Sevastopol bác bỏ những tin đồn rằng một số quan chức đã rời khỏi bán đảo và đưa gia đình họ về Nga. "Hãy giữ vững tinh thần và chỉ tin tưởng vào các nguồn thông tin chính thức", Oleg Kryuchkov, cố vấn của Thống đốc Crimea, cho biết.

Konstantin Kosachyov, phó chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga, cảnh báo người dân về những đòn "chiến tranh tâm lý" của đối phương. "Không thể phủ nhận là đang có những khó khăn tạm thời. Nhưng cuộc sống vẫn tiếp diễn và bầu cử vẫn sẽ được tổ chức, bất chấp mọi biến động của tình hình", ông nói.

Boris Mikitchenko, cư dân 38 tuổi ở Sevastopol, thừa nhận "sự lo lắng liên tục có thể khiến mọi người kiệt sức", song khẳng định "Sevastopol hiện vẫn trụ vững" trước khó khăn.

Thanh Tâm (Theo Washington Post, AFP, Reuters)