Công ty bắt cài ứng dụng chấm công trên điện thoại cá nhân, từ chối được không?

Điện thoại cá nhân là tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người lao động. Theo Điều 158 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu có quyền đối với tài sản của mình theo quy định pháp luật.

Vì vậy, người lao động có thể đề nghị công ty sử dụng cách chấm công khác như thẻ từ, vân tay hoặc thiết bị do doanh nghiệp trang bị. Tuy nhiên, việc có bắt buộc sử dụng một phương thức chấm công cụ thể hay không còn phụ thuộc vào thỏa thuận lao động, nội quy hợp pháp và các quy định liên quan.

Doanh nghiệp cần làm rõ sự cần thiết của việc cài ứng dụng trên điện thoại cá nhân, đồng thời cân nhắc phương án thay thế để bảo đảm quyền riêng tư của nhân viên.

Theo khoản 2 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, dữ liệu cá nhân phải được xử lý đúng phạm vi, mục đích đã xác định.

Ứng dụng chấm công có thể cần camera để nhận diện khuôn mặt, định vị để xác nhận nơi làm việc. Tuy nhiên, công ty phải giải thích vì sao cần từng quyền truy cập, đặc biệt là danh bạ và vị trí của nhân viên ngoài giờ làm.

Điểm h khoản 1 Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP xác định dữ liệu vị trí thu thập qua dịch vụ định vị là dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Vì vậy, đồng ý cài ứng dụng chấm công không có nghĩa là nhân viên cho phép công ty thu thập mọi dữ liệu trên điện thoại.

Theo khoản 2 Điều 9 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, trước khi xử lý dữ liệu dựa trên sự đồng ý, công ty phải thông báo mục đích, loại dữ liệu được xử lý, thông tin bên kiểm soát dữ liệu cùng quyền và nghĩa vụ của người lao động.

Từ chối cấp quyền truy cập, nhân viên có bị trừ lương?

Theo khoản 1 Điều 9 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, sự đồng ý của người lao động là một căn cứ để xử lý dữ liệu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu nhân viên từ chối cho ứng dụng theo dõi vị trí ngoài giờ hoặc truy cập danh bạ không phục vụ việc chấm công, công ty không thể mặc nhiên coi đó là hành vi vi phạm nội quy. Việc trừ lương hay xử lý kỷ luật phải có căn cứ và tuân thủ pháp luật lao động.

Đáng chú ý, điểm b khoản 1 Điều 43 Nghị định 330/2026/NĐ-CP quy định phạt 30-50 triệu đồng đối với tổ chức, 15-25 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi từ chối cung cấp dịch vụ khi người dùng không đồng ý cho xử lý dữ liệu vì mục đích khác, không liên quan đến thỏa thuận. Việc áp dụng chế tài này phụ thuộc vào hành vi vi phạm cụ thể, không đồng nghĩa mọi tranh chấp về ứng dụng chấm công đều bị xử phạt.

Khi nghi ngờ ứng dụng thu thập dữ liệu vượt mục đích chấm công, người lao động có thể yêu cầu công ty làm rõ loại thông tin được thu thập, mục đích sử dụng và thời gian lưu trữ; đề nghị rút lại sự đồng ý, hạn chế xử lý hoặc xóa dữ liệu theo điều kiện luật định.

Nếu có căn cứ cho rằng dữ liệu bị thu thập trái quy định, người lao động có thể phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền.

Luật sư Trần Văn Giới

Công ty Luật TNHH Classical Liberal Law Firm, TP HCM

>> Quay lại