Ấn Độ thúc đẩy chuyển đổi xanh với xe buýt trường học

Ấn Độ xem xe buýt trường học là hướng đi tiềm năng để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong vận tải, hướng đến điện hóa đội xe tư nhân, mục tiêu chuyển đổi xanh trong giao thông.

Khoảng 30-35% trong tổng số 1,6 triệu xe buýt do doanh nghiệp tư nhân vận hành tại Ấn Độ phục vụ đưa đón học sinh. Theo chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) Laghu Parashar, đây có thể là phân khúc đi đầu trong quá trình điện hóa đội xe tư nhân, vốn chưa chuyển đổi nhanh như hệ thống xe buýt công cộng. Thông tin được ông đưa ra tại Hội nghị Giao thông sạch Ấn Độ năm 2026, theo Electrive ngày 8/10.

Ông Parashar cho rằng xe buýt trường học có một số lợi thế vận hành so với xe khách liên tỉnh, xe du lịch hoặc xe đưa đón nhân viên. Phần lớn xe chạy khoảng 50-60 km mỗi ngày, sau đó dừng nhiều giờ giữa các ca đưa đón. Khoảng thời gian này cho phép phương tiện sạc pin, kể cả bằng bộ sạc dòng điện xoay chiều công suất thấp hơn.

Một lợi thế khác là địa điểm đỗ xe. Nhiều đơn vị vận tải tư nhân tại Ấn Độ sở hữu đội xe nhỏ, không có bãi đỗ riêng và phải đỗ ven đường, dưới gầm cầu hoặc tại các khu đất thuê. Điều này khiến họ khó đầu tư trạm sạc cố định. Trường học thường có khuôn viên và diện tích đỗ xe sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi hơn để bố trí thiết bị sạc.

Theo ông Vinoth Kumar - người phụ trách hoạch định và chiến lược tại Switch Mobility, xe buýt trường học còn có thể nhẹ hơn xe buýt đô thị thông thường khoảng 1-1,1 tấn. Khoảng 70% xe buýt trường học đang hoạt động tại Ấn Độ có sức chứa 30-40 chỗ, phần lớn không lắp điều hòa. Trọng lượng, sức chứa và yêu cầu trang bị thấp hơn có thể giúp nhà sản xuất phát triển các mẫu xe điện phù hợp hơn với nhu cầu đưa đón học sinh.

Tại thủ đô New Delhi, chính sách xe điện năm 2026-2030 đã đưa ra lộ trình bắt buộc điện hóa một phần đội xe buýt trường học, tỷ lệ xe điện tối thiểu tăng theo từng giai đoạn, lên 30% tổng đội xe vào ngày 31/3/2030. Quy định áp dụng với xe do trường sở hữu, thuê hoặc thuê dịch vụ. Chính quyền cũng dự kiến tạo điều kiện để xe buýt trường học sử dụng hạ tầng sạc tại các bến xe buýt công cộng.

Ở cấp quốc gia, Bộ Công nghiệp nặng Ấn Độ đang xem xét các cơ chế tài chính để thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân sử dụng xe buýt và xe tải điện. Tại cuộc họp với đại diện ngân hàng, nhà vận tải và doanh nghiệp hồi tháng 5/2026, các bên thảo luận phương án bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ lãi suất nhằm giảm rủi ro cho tổ chức cho vay, qua đó hạ chi phí vốn của doanh nghiệp.

Theo đánh giá của chuyên gia Ngân hàng Thế giới được Electrive dẫn lại, số xe buýt điện trong khu vực tư nhân tại Ấn Độ có thể đạt khoảng 90.000 chiếc vào năm 2030, trong đó các cơ sở giáo dục chiếm khoảng 35%. Đến năm 2035, quy mô đội xe buýt điện tư nhân có thể tăng gấp đôi, lên khoảng 180.000-190.000 chiếc. Đây là dự báo đang được xem xét, không phải mục tiêu triển khai đã được chính phủ Ấn Độ phê duyệt.

Xe buýt trường học vì vậy được xem là điểm khởi đầu tiềm năng, nhưng khả năng nhân rộng phụ thuộc vào giá xe, nguồn vốn và cách tổ chức sạc. Nếu giải quyết được những rào cản này, quá trình điện hóa phân khúc đưa đón học sinh có thể tạo kinh nghiệm vận hành và mở đường cho các nhóm xe buýt tư nhân khác.

Thái Anh